Η κρίσιμη τριμερής για το Κυπριακό επικεντρώνεται σε μέτρα εμπιστοσύνης και τις τέσσερις προτάσεις που μπορούν να καθορίσουν το μέλλον των διαπραγματεύσεων.
Η τριμερής συνάντηση για το Κυπριακό, με τη συμμετοχή της Προσωπικής Απεσταλμένης του ΟΗΕ Μαρία Άνχελα Ολγκίν, του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, επικεντρώνεται στη μεθοδολογία διαπραγματεύσεων, στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) και στις τέσσερις προτάσεις που θεωρούνται κρίσιμες για το μέλλον των συνομιλιών. Η συνάντηση στοχεύει στη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και στην προετοιμασία μιας μεγαλύτερης πολυμερούς διάσκεψης, που μπορεί να σπάσει το παρατεταμένο αδιέξοδο στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Με το Κυπριακό να κινείται ξανά στη λεπτή γραμμή ανάμεσα στη «διαδικασία» και στο αποτέλεσμα, η Προσωπική Απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, έδωσε σήμερα το στίγμα των επόμενων 24 ωρών, σύμφωνα με το ProtoThema.gr
Το «κλειδί» της μεθοδολογίας
Μετά τη συνάντησή της στα κατεχόμενα με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, μίλησε για «καλή» επαφή και προετοιμασία για την αυριανή τριμερή συνάντηση της ίδιας με τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων, την οποία χαρακτήρισε «συνάντηση ουσίας», εκφράζοντας ταυτόχρονα την ελπίδα να υπάρξει πρόοδος στο πεδίο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Το ενδιαφέρον πλέον αφορά την τριμερή συνάντηση αύριο, όπου θα βρεθούν στο ίδιο τραπέζι η κα Ολγκίν, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Έρχιουρμαν.
Όπως προανήγγειλε η ίδια αξιωματούχος του ΟΗΕ μετά τη συνάντησή της με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, το βασικό αντικείμενο θα είναι η «μεθοδολογία» και ειδικά «τα τέσσερα σημεία» που ο Τ. Έρχιουρμαν έθεσε προηγουμένως στο τραπέζι.
Η λέξη «μεθοδολογία» ακούγεται τεχνοκρατική, αλλά στο Κυπριακό μεταφράζεται συχνά στο εξής απλό. Ποιος αποδέχεται τι ως αφετηρία, ποιος δεσμεύεται σε τι ως πλαίσιο και ποιος παίρνει τι ως «ασφάλεια» ότι δεν θα οδηγηθούμε ξανά σε μια ακόμη αποτυχία που θα χρεωθεί πολιτικά.
«Δεν υπάρχει αρκετή πρόοδος»
Η κα. Ολγκίν ήταν πιο ωμή απ’ όσο συνηθίζεται σε τέτοιες επισκέψεις. Είπε ότι μέχρι στιγμής «δεν υπάρχει μεγάλη πρόοδος» στα ΜΟΕ, τονίζοντας πως χωρίς τέτοια πρόοδο «είναι πολύ δύσκολο» να οργανωθεί διευρυμένη άτυπη συνάντηση «πέντε συν ένα» (οι δύο πλευρές, οι τρεις εγγυήτριες δυνάμεις Ελλάδα, Τουρκία, Ηνωμένο Βασίλειο, συν τον ΟΗΕ).
Τα «τέσσερα σημεία» του Έρχιουρμαν
Σύμφωνα με τα όσα μεταδίδονται από τα κατεχόμενα, τα τέσσερα σημεία του Τουφάν Έρχιουρμαν, που ο ίδιος λέεει πως δεν πρόκειται για «προϋποθέσεις», αφορούν:
- την αποδοχή της πολιτικής ισότητας
- την ύπαρξη χρονικού ορίου στις διαπραγματεύσεις
- τη διατήρηση όλων των προηγούμενων συγκλίσεων και συμφωνημένων
- μιας μορφής εγγύηση από τον ΟΗΕ ότι, αν η ελληνοκυπριακή πλευρά αποχωρήσει ξανά από το τραπέζι, θα κινηθούν διαδικασίες για άρση των «εμπάργκο» που επικαλείται η τουρκοκυπριακή πλευρά.
Στη Λευκωσία, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης επέμεινε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει επιδείξει «γενικά αναγνωρισμένη εποικοδομητική στάση», παραπέμποντας και σε «πολύ συγκεκριμένες προτάσεις» που έχουν κατατεθεί, μεταξύ άλλων για νέα σημεία διέλευσης (οδοφράγματα μεταξύ κατεχομένων και ελεύθερων περιοχών), αλλά «δεν έγιναν αποδεκτές» στην προηγούμενη διευρυμένη συνάντηση στη Νέα Υόρκη τον Ιούλιο του 2025.
Τα ΜΟΕ που «σέρνονται»
Η συζήτηση για τα ΜΟΕ δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Τον Ιούλιο του 2025, σε συνομιλίες υπό τον ΟΗΕ, καταγράφηκε αποτυχία να υπάρξει συμφωνία για άνοιγμα νέων σημείων διέλευσης, ενώ αναφέρθηκε πρόοδος σε άλλες πρωτοβουλίες που είχαν συμφωνηθεί νωρίτερα, όπως θέματα νεολαίας, περιβάλλοντος, αποκατάστασης κοιμητηρίων και αποναρκοθέτησης.
Στο μεταξύ, μετά την εκλογή του Τουφάν Έρχιουρμαν στις 19 Οκτωβρίου 2025, με καθαρή νίκη απέναντι στον Ερσίν Τατάρ, δημιουργήθηκε η προσδοκία ότι το κλίμα θα γίνει πιο καλό. Παρ’ όλα αυτά, η ουσία παραμένει καθώς η Άγκυρα συνεχίζει να κρατά ως στρατηγική γραμμή τη λογική των δύο κρατών, την ώρα που η ελληνοκυπριακή πλευρά επιμένει στη λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, στη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν διορίστηκε αρχικά ως Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο τον Ιανουάριο του 2024 και επαναδιορίστηκε τον Μάιο του 2025, σε μια προσπάθεια να σπάσει το παρατεταμένο αδιέξοδο. Το τελευταίο διάστημα επικεντρώνεται πρώτα στη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης, ώστε να ακολουθήσει μετά η πολυμερής διάσκεψη. Ακόμη και τον Δεκέμβριο του 2025, σε συνέντευξή της, είχε εμφανιστεί συγκρατημένα αισιόδοξη, αλλά έλεγε ότι είναι «πρόωρο» να μιλά κανείς για πολυμερή διάσκεψη χωρίς πραγματικό «κλίμα».
