Το ΠΑΣΟΚ εισέρχεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα πολιτικά τρίμηνα της σύγχρονης πορείας του και μαζί του ο Νίκος Ανδρουλάκης.
Οι επόμενοι μήνες δεν θα κρίνουν απλώς τη δημοσκοπική πορεία του κόμματος. Θα κρίνουν πρωτίστως την πολιτική αντοχή και το μέλλον της ηγεσίας του.
Για πρώτη φορά μετά την επανεκλογή του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα περιβάλλον έντονης αμφισβήτησης, το οποίο δεν εκφράζεται μόνο από πολιτικούς αντιπάλους, αλλά και από στελέχη που παρακολουθούν με ανησυχία τη στασιμότητα των ποσοστών και την αδυναμία του κόμματος να διαμορφώσει πειστική δυναμική εξουσίας.
Το μήνυμα που εκπέμπουν οι δημοσκοπήσεις είναι σαφές: το ΠΑΣΟΚ δεν καταφέρνει να κεφαλαιοποιήσει τη φθορά της κυβέρνησης, ούτε να εμφανιστεί ως η αυτονόητη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Αντίθετα, σε αρκετές μετρήσεις δίνει την εικόνα ενός κόμματος που αναζητεί ακόμη τα πατήματά του, ενώ ταυτόχρονα βλέπει νέους πολιτικούς σχηματισμούς και πρόσωπα να διεκδικούν χώρο στο ίδιο εκλογικό ακροατήριο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Νίκος Ανδρουλάκης φαίνεται να έχει μπροστά του μια άτυπη περίοδο πολιτικής δοκιμασίας.
Κανείς δεν θέτει σήμερα επισήμως θέμα ηγεσίας. Ομως όλοι αντιλαμβάνονται ότι αν η εικόνα του κόμματος δεν βελτιωθεί αισθητά το επόμενο διάστημα, οι συζητήσεις που σήμερα γίνονται χαμηλόφωνα θα αρχίσουν να διατυπώνονται ανοιχτά. Η πολιτική είναι αμείλικτη απέναντι στα παρατεταμένα αρνητικά αποτελέσματα και η ιστορία του ΠΑΣΟΚ είναι γεμάτη από παραδείγματα ηγεσιών που αμφισβητήθηκαν όταν οι προσδοκίες δεν επιβεβαιώθηκαν.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ γνωρίζει ότι το επόμενο τρίμηνο αποτελεί ίσως την τελευταία μεγάλη ευκαιρία να ανακτήσει την πολιτική πρωτοβουλία των κινήσεων. Αν δεν καταφέρει να παρουσιάσει ένα κόμμα με σαφή ταυτότητα, ενιαίο λόγο και ανοδική δυναμική, τότε η εσωτερική πίεση θα γίνει ασφυκτική. Με απλά λόγια, θα μένει αν υπάρξει ελπίδα να θέσει το ΠΑΣΟΚ σε τροχιά ανόδου. Αν αυτή η τροχιά δεν εμφανιστεί, η συζήτηση για την επόμενη μέρα θα ανοίξει αναπόφευκτα.
Την ίδια στιγμή, ένα δεύτερο μέτωπο συνεχίζει να προκαλεί πονοκέφαλο στη Χαριλάου Τρικούπη. Και το όνομα αυτού Χάρης Δούκας.
Ο δήμαρχος Αθηναίων εξακολουθεί να αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση για το εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ. Από τη μία πλευρά διαθέτει ισχυρή δημοσιότητα και θεσμικό ρόλο. Από την άλλη, οι συχνές παρεμβάσεις του και οι δημόσιες τοποθετήσεις που ερμηνεύονται ως διαφοροποιήσεις από την επίσημη γραμμή και προκαλούν ενόχληση σε μεγάλο μέρος της κομματικής ηγεσίας.
Πλέον, αρκετά στελέχη θεωρούν ότι τα περιθώρια ανοχής έχουν περιοριστεί δραστικά. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι η ηγεσία έχει επιλέξει συνειδητά να αποφύγει τις ακραίες συγκρούσεις, προκειμένου να μη δημιουργήσει την εικόνα εσωκομματικού εμφυλίου. Ομως αυτή η τακτική δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ άπειρον.
Στη Χαριλάου Τρικούπη υπάρχουν φωνές που θεωρούν ότι κάθε νέα δημόσια διαφοροποίηση του δημάρχου Αθηναίων αφαιρεί πολιτικό κεφάλαιο από το κόμμα και δημιουργεί σύγχυση στους ψηφοφόρους. Για τον λόγο αυτόν, η εκτίμηση πολλών είναι ότι η επόμενη σοβαρή «παραφωνία» δεν θα αντιμετωπιστεί με απλές συστάσεις ή διαρροές δυσαρέσκειας.
Το πολιτικό μήνυμα που εκπέμπεται προς όλες τις κατευθύνσεις είναι ότι η περίοδος της ανοχής πλησιάζει στο τέλος της.
Οποιαδήποτε νέα κίνηση που θα εκληφθεί ως υπονόμευση της συλλογικής γραμμής ή ως προσωπική στρατηγική με φόντο μελλοντικές εσωκομματικές εξελίξεις, ενδέχεται να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Το πρόβλημα για το ΠΑΣΟΚ είναι ότι δεν διαθέτει την πολυτέλεια να εμφανίζεται διχασμένο σε μια περίοδο που παλεύει να πείσει την κοινωνία ότι αποτελεί αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση εξουσίας. Κάθε εσωτερική σύγκρουση, κάθε προσωπική ατζέντα και κάθε δημόσια αντιπαράθεση λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής της πολιτικής φθοράς.
Ετσι, το επόμενο τρίμηνο δεν θα είναι κρίσιμο μόνο για τον Νίκο Ανδρουλάκη. Θα είναι εξίσου κρίσιμο και για τον Χάρη Δούκα. Ο πρώτος καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να οδηγήσει το κόμμα σε πορεία ανάκαμψης. Ο δεύτερος καλείται να αποφασίσει αν θα κινηθεί μέσα στα όρια της συλλογικής στρατηγικής ή αν θα συνεχίσει μια πορεία που προκαλεί συνεχείς τριγμούς.
Σε κάθε περίπτωση, το πολιτικό θερμόμετρο στο ΠΑΣΟΚ ανεβαίνει επικίνδυνα. Και όταν οι δημοσκοπήσεις πιέζουν, οι ισορροπίες γίνονται εύθραυστες, οι προσωπικές φιλοδοξίες οξύνονται και οι αποφάσεις αποκτούν χαρακτήρα επιβίωσης. Το φθινόπωρο ίσως αποδειχθεί καθοριστικό για πολλούς. Κυρίως όμως για εκείνους που σήμερα κρατούν ή διεκδικούν τα κλειδιά της επόμενης ημέρας στο ΠΑΣΟΚ.
