Η ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική (ΟΘΠ) της ΕΕ είναι ένα πλαίσιο πολιτικής που αποσκοπεί στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης όλων των θαλάσσιων δραστηριοτήτων και των παράκτιων περιοχών, μέσω της βελτίωσης του συντονισμού των πολιτικών που επηρεάζουν τους ωκεανούς, τις θάλασσες, τα νησιά, τις παράκτιες και τις εξόχως απόκεντρες περιοχές και τους θαλάσσιους τομείς, καθώς και με την ανάπτυξη διατομεακών εργαλείων.
Βασίζεται στην ιδέα ότι η ΕΕ μπορεί να αντλήσει μεγαλύτερο κέρδος από τον θαλάσσιο χώρο με μικρότερο αντίκτυπο στο περιβάλλον.
Οι κύριοι στόχοι και τα αντίστοιχα πεδία δράσης της ΟΘΠ είναι:
- η μεγιστοποίηση της βιώσιμης χρήσης των ωκεανών και των θαλασσών, προκειμένου να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη των θαλάσσιων περιφερειών και των παράκτιων περιοχών όσον αφορά τη ναυσιπλοΐα, τους θαλάσσιους λιμένες, τις θέσεις εργασίας στη θάλασσα, το περιβάλλον και τη διαχείριση της αλιείας
- η δημιουργία βάσης γνώσεων και καινοτομίας για τη θαλάσσια πολιτική μέσω μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη θαλάσσια και τη ναυτιλιακή έρευνα (π.χ. οδηγία πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική (2008/56/ΕΚ) και πρόγραμμα «Ορίζων 2020»)
- η βελτίωση της ποιότητας ζωής στις παράκτιες περιοχές με την ενθάρρυνση του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού, η δημιουργία κοινοτικής στρατηγικής για την πρόληψη των καταστροφών και την ανάπτυξη του θαλάσσιου δυναμικού των εξόχως απόκεντρων περιοχών και νησιών της ΕΕ
- η προώθηση του ηγετικού ρόλου της ΕΕ στις διεθνείς θαλάσσιες υποθέσεις μέσω ενισχυμένης συνεργασίας σε επίπεδο διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών και, σε ευρωπαϊκή κλίμακα, μέσω της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (ΕΠΓ) και της Βόρειας Διάστασης
- η ενίσχυση της προβολής της θαλάσσιας Ευρώπης μέσω της διαδικτυακής εφαρμογής «Ευρωπαϊκός Άτλας των Θαλασσών», καθώς και μέσω του εορτασμού της Ευρωπαϊκής Ημέρας για τη Θάλασσα (20 Μαΐου).
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέλεξε 134 έργα μεταφορών που θα λάβουν πάνω από 7 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις της ΕΕ από τον Μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ), το βασικό μέσο της ΕΕ για στρατηγικές επενδύσεις σε υποδομές.
Πρόκειται για την προκήρυξη με τον υψηλότερο προϋπολογισμό στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδέοντας την Ευρώπη» για τις μεταφορές.
Περίπου το 83% της χρηματοδότησης θα στηρίξει έργα που υλοποιούν τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ, βελτιώνοντας και εκσυγχρονίζοντας το δίκτυο εσωτερικών πλωτών οδών και θαλάσσιων διαδρομών κατά μήκος του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΕΔ-Μ).
Περίπου 20 θαλάσσιοι λιμένες σε χώρες όπως η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Φινλανδία, οι Κάτω Χώρες, η Γερμανία, η Μάλτα, η Λιθουανία, η Κύπρος, η Κροατία, η Ελλάδα και η Πολωνία έλαβαν χρηματοδότηση για την αναβάθμιση των υποδομών τους, ενώ ορισμένοι θα αποκτήσουν δυνατότητα ηλεκτροδότησης από ξηράς ή αξιοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Τα έργα για τις υποδομές εσωτερικής ναυσιπλοΐας θα βελτιώσουν τις διασυνοριακές συνδέσεις στη λεκάνη Σηκουάνα-Σκάλδη (Γαλλία-Βέλγιο) και στον Δούναβη (Ρουμανία-Βουλγαρία).
Σε συμφωνία χρηματοδότησης προχώρησαν η BNL BNP Paribas και η Grimaldi Euromed S.p.A., μέλος του ομίλου Grimaldi, ενισχύοντας τη μακροχρόνια συνεργασία τους.
Η συμφωνία αφορά δάνειο ύψους 50 εκατ. ευρώ, διάρκειας 10 ετών, για τη χρηματοδότηση της απόκτησης του νέου πλοίου μεταφοράς οχημάτων «Grande Istanbul», για τον όμιλο Grimaldi, επικεφαλής του οποίου είναι ο Emanuele Grimaldi.
Η επένδυση εντάσσεται στο πρόγραμμα ανανέωσης στόλου με 17 πλοία τύπου PCTC, συνολικού κόστους άνω των 1,6 δισ. δολαρίων.
Το «Grande Istanbul», που παραδόθηκε στα τέλη Νοεμβρίου 2025, διαθέτει μεταφορική ικανότητα άνω των 9.000 CEU και προηγμένες περιβαλλοντικές τεχνολογίες, επιτυγχάνοντας μείωση εκπομπών CO₂ έως 50%. Είναι επίσης πιστοποιημένο ως «Ammonia Ready» και εξοπλισμένο με συστήματα cold ironing.
Η Grimaldi Lines έχει καλύψει τη Μεσόγειο, συνδέοντας τόπους, πολιτισμούς και οικονομίες, δημιουργώντας ένα εκτεταμένο δίκτυο «θαλάσσιων αυτοκινητόδρομων» που διευκολύνει το εμπόριο και μειώνει το κόστος μεταφοράς.
Η εξαγορά του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου από τον όμιλο Grimaldi δημιουργεί νέα δεδομένα σε επίπεδο πράσινης ανάπτυξης, απασχόλησης και ναυτιλίας, με νέες επενδύσεις, αναβάθμιση υποδομών και ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και του τουρισμού.
Η θυγατρική εταιρεία του ομίλου, Minoan Lines, εισέρχεται σε μια νέα εποχή, αποτελώντας μία από τις κυρίαρχες δυνάμεις θαλάσσιας μεταφοράς στη Μεσόγειο.
Με μειωμένο κόστος, μικρότερη διάρκεια ταξιδιού και αυξημένη ασφάλεια, οι θαλάσσιοι αυτοκινητόδρομοι αναμένεται να κυριαρχήσουν στις μεταφορές ανθρώπων και αγαθών μεταξύ Ευρώπης και Βόρειας Αφρικής.
Η στρατηγική για τις θαλάσσιες λεκάνες αποτελεί περιφερειακή προσέγγιση συνεργασίας μεταξύ χωρών για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, με στόχο την ανάπτυξη της θαλάσσιας οικονομίας και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η γαλάζια οικονομία μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη για το οικοσύστημα, μετατρέποντας την οικονομική δραστηριότητα σε εργαλείο προστασίας και αποκατάστασης.
Η ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων και άλλων μορφών θαλάσσιας ενέργειας μειώνει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και συμβάλλει στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.
Νέα δεδομένα, μεγάλες προκλήσεις και υψηλοί στόχοι δείχνουν τον δρόμο της ανάπτυξης.
Η γαλάζια επιχειρηματικότητα μπορεί να λειτουργήσει ως θετικός παράγοντας (handprint) για το θαλάσσιο περιβάλλον, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των ωκεανών και αντισταθμίζοντας τις αρνητικές επιπτώσεις.
