Στη Στοά του Αττάλου εγκαινιάστηκε η έκθεση «Ιδρύοντας τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική» – Νέα κοινή πρωτοβουλία κατά της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών
Την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα του πολιτισμού και της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς σηματοδότησαν τα εγκαίνια της έκθεσης «Ιδρύοντας τη Δημοκρατία στην Ελλάδα και την Αμερική», που πραγματοποιήθηκαν την Τετάρτη στη Στοά του Αττάλου, στην Αρχαία Αγορά.
Η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη παρουσίασαν παράλληλα μια νέα κοινή πρωτοβουλία για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων, η οποία έρχεται να διευρύνει τη συνεργασία των δύο χωρών σε έναν τομέα όπου τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί στενοί δίαυλοι μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Η περιοδεύουσα έκθεση «Making Democracy in Greece and America» διοργανώνεται από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ελλάδα σε συνεργασία με την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα και τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού. Εντάσσεται στις εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση 250 ετών από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Επιστροφή στο Φως»: Η νέα ελληνοαμερικανική πρωτοβουλία
Στο πλαίσιο των εγκαινίων ανακοινώθηκε το πρόγραμμα «Επιστροφή στο Φως: Μια Σύμπραξη Ηνωμένων Πολιτειών-Ελλάδας για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς», το οποίο θα υλοποιηθεί μέσω της Επιχορήγησης για την Εφαρμογή της Συμφωνίας για τα Πολιτιστικά Αγαθά.
Στην πρωτοβουλία συνεργάζονται η πρεσβεία των ΗΠΑ, το υπουργείο Πολιτισμού και η Ελληνική Εθνική Επιτροπή του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM).
Το πρόγραμμα προβλέπει, μεταξύ άλλων, έκθεση επαναπατρισμένων αρχαιοτήτων στην Αρχαία Αγορά, καθώς και ειδικό σεμινάριο για την πολιτιστική κληρονομιά, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου στην αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.
Παράλληλα, θα πραγματοποιηθεί εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού, μέσα από την οποία θα αναδειχθεί η συνεργασία των δύο χωρών για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Γκίλφοϊλ: Από την αρχαία Αθήνα στην αμερικανική δημοκρατία
Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ χαρακτήρισε ιδιαίτερη τιμή την παρουσία της στην Αρχαία Αγορά, την οποία περιέγραψε ως έναν χώρο με βαθιά σημασία για την Ελλάδα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο που αγαπούν την ελευθερία.
Αναφερόμενη στην επέτειο των 250 ετών από την αμερικανική ανεξαρτησία, υπογράμμισε ότι περισσότερες από δύο χιλιετίες χωρίζουν την αρχαία Αθήνα από το αμερικανικό Σύνταγμα, ωστόσο θεμελιώδη ερωτήματα για την αυτοκυβέρνηση των κοινωνιών, την προστασία της ελευθερίας και την αντοχή των θεσμών εξακολουθούν να συνδέουν τις δύο δημοκρατικές παραδόσεις.
Όπως σημείωσε, στην αρχαία Ελλάδα η δημοκρατία ασκούνταν στην πράξη, γεγονός που καθιστά την Αρχαία Αγορά ιδανικό χώρο για την παρουσίαση της ιστορικής διαδρομής των δημοκρατικών ιδεών.
«Πριν από 250 χρόνια, στις 4 Ιουλίου 1776, οι ιδρυτές της Αμερικής διακήρυξαν όχι μόνο την ίδρυση ενός νέου έθνους, αλλά και την πίστη τους σε μια επαναστατική πρόταση: ότι η κυβέρνηση αντλεί την εξουσία της από τον λαό, ότι η ελευθερία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και ότι οι πολίτες έχουν τη δύναμη αλλά και την ευθύνη να διαμορφώνουν το δικό τους μέλλον», ανέφερε η Αμερικανίδα πρέσβης.
Η ίδια επισήμανε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αναπαρήγαγαν την αθηναϊκή δημοκρατία, αλλά οι ιδέες, οι συζητήσεις και τα διδάγματα του κλασικού κόσμου αποτέλεσαν σημαντικό τμήμα της πνευματικής κληρονομιάς από την οποία άντλησαν οι ιδρυτές του αμερικανικού κράτους.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, σημειώνοντας ότι οι Έλληνες στράφηκαν τότε προς τη νεαρή αμερικανική δημοκρατία που είχε κερδίσει την ανεξαρτησία της, ενώ από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού αναπτύχθηκε το φιλελληνικό κίνημα.
Μενδώνη: Στρατηγική σχέση Ελλάδας και ΗΠΑ και στον πολιτισμό
Στην εξαιρετικά στενή στρατηγική σχέση Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών αναφέρθηκε από την πλευρά της η Λίνα Μενδώνη, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία αυτή έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία και στον πολιτισμό.
Η υπουργός Πολιτισμού σημείωσε ότι η έκθεση αναδεικνύει τον ιστορικό και αξιακό διάλογο ανάμεσα στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία, την Αμερικανική Επανάσταση και την Ελληνική Επανάσταση του 1821, ενώ η παρουσίασή της ανοίγει συμβολικά με την πρώτη πλήρη μετάφραση της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας στη νεοελληνική γλώσσα.
Μέσα από ιστορικά κείμενα, εικόνες και οπτικοακουστικό υλικό παρουσιάζεται η διαδρομή ιδεών όπως η ελευθερία, η λαϊκή κυριαρχία, η ισονομία, η ισοπολιτεία και η συμμετοχή των πολιτών στη διακυβέρνηση και την απονομή της δικαιοσύνης.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η Λίνα Μενδώνη στη συνεργασία των δύο χωρών για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία χρόνια Ελλάδα και ΗΠΑ έχουν αποδείξει στην πράξη ότι μπορούν να πετύχουν συγκεκριμένα αποτελέσματα.
«Η εμπιστοσύνη που έχει οικοδομηθεί και η κοινή μας βούληση αποτελούν ισχυρή βάση για τη συνέχιση και την περαιτέρω διεύρυνση αυτής της συνεργασίας στο μέλλον», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από τον Τζέφερσον και τον Κοραή έως τη σύγχρονη συνεργασία
Η έκθεση δημιουργήθηκε από την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, η οποία πραγματοποιεί ανασκαφές στην Αρχαία Αγορά από το 1931, σε συνεργασία με την πρεσβεία των ΗΠΑ και υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού, ενώ χρηματοδοτείται από το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών.
Μέσα από ιστορική αφήγηση, αρχειακό και οπτικό υλικό και βίντεο, παρουσιάζει την εξέλιξη των δημοκρατικών ιδεών και τις διαδρομές τους ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Μεταξύ άλλων, αναδεικνύεται η πνευματική ανταλλαγή μεταξύ του Τόμας Τζέφερσον και του Αδαμάντιου Κοραή, καθώς και οι ευρύτερες διασυνδέσεις στην πολιτική σκέψη, την τέχνη και τον δημόσιο λόγο.
Μετά την Αθήνα, η έκθεση θα περιοδεύσει σε ολόκληρη την Ελλάδα. Πρώτος σταθμός θα είναι η Θεσσαλονίκη από τις 24 Σεπτεμβρίου έως τις 2 Οκτωβρίου, ενώ θα ακολουθήσουν η Βέροια, η Ξάνθη, η Κέρκυρα, η Σπάρτη και ο Πειραιάς. Τον Ιανουάριο του 2027 θα παρουσιαστεί επίσης σε Pop-Up American Space στο Στάδιο «Γ. Καραϊσκάκης».
Η περιοδεία θα συνοδεύεται από εκπαιδευτικά προγράμματα, διαλέξεις και δράσεις για μαθητές, εκπαιδευτικούς, νέους και τοπικές κοινότητες, με άξονα την εξέλιξη και τη διαχρονική σημασία των δημοκρατικών ιδεών.
