Η χθεσινή ανάρτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο FB με την ιδιαίτερη αναφορά στα έξι χρόνια ζωής του gov.gr δεν θα πρέπει να εκληφθεί ως απολογισμός του κυβερνητικού έργου.
Θα πρέπει να διαβαστεί ως ένα κεφάλαιο στο βιβλίο που θα μπορούσε να είχε τίτλο «Βαθύ κράτος στην Ελλάδα-Η μάχη με τη Λερναία Ύδρα».
«Σήμερα, έχουμε 2.257 ψηφιακές υπηρεσίες που διεκπεραιώνονται από τον υπολογιστή ή το κινητό μας τηλέφωνο, χωρίς μετακινήσεις, ταλαιπωρία και κόστος. Αυτά τα 6 χρόνια, το gov․gr έχει εξυπηρετήσει περισσότερους από 9 εκατομμύρια πολίτες, έχουν εκδοθεί περισσότερα από 431 εκατ. έγγραφα και βεβαιώσεις που αφορούν όλα τα πεδία της καθημερινότητας. Το σημαντικότερο, όμως, δεν είναι οι αριθμοί. Είναι ότι αποδείξαμε πως το κράτος μπορεί να αλλάξει. Να γίνει πιο γρήγορο, πιο απλό, πιο διαφανές και πιο φιλικό προς τον πολίτη. Και ταυτόχρονα να περιορίσει τις εστίες γραφειοκρατίας, αδιαφάνειας και διαφθοράς που για δεκαετίες ταλαιπωρούσαν τους πολίτες και την κοινωνία», έγραψε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.
Ρωγμή στον πελατειασμό
Η τελευταία παράγραφος επί της ουσίας ανοίγει την καταπακτή για να σκύψει κανείς να κοιτάξει στο πιο βαθύ και σκοτεινό πηγάδι του ελληνικού κράτους από τότε που αυτό συστάθηκε και προσπαθεί να μοιάσει σε κάποιο από τα σύγχρονα ευρωπαϊκά.
Είναι η πρώτη φορά που ο διαχωρισμός της λειτουργίας των κρατικών δομών και των υπηρεσιών υπόκειται, τουλάχιστον, στην πρόθεση να διαχωριστεί από τις πελατειακές σχέσεις των κομματικών αναγκών, να πάρει επίσημη και θεσμοθετημένη θέση απέναντι από τη λειτουργία των κομμάτων, ακόμα και της ίδιας της κυβέρνησης ως αποτέλεσμα σύνθεσης κομματικών επιλογών του εκλεγμένου κομματικού σχηματισμού. Αυτό ακριβώς είναι που ουδέποτε έχει καταφέρει ουδεμία κυβέρνηση.
Λίγες ημέρες νωρίτερα ξέσπασε ακόμα ένα επεισόδιο της υπόθεσης ελληνικές πολεοδομίες που, δυστυχώς, επιβεβαίωσε ότι η μάχη με τη Λερναία Ύδρα του βαθέος κράτους δεν είναι απλώς ζήτημα απόφασης της κυβέρνησης.
Στις 5 Ιουνίου αστυνομική επιχείρηση εξάρθρωσε κύκλωμα δωροληψίας σε πολεοδομικές υπηρεσίες της Αττικής, με 29 καταγραφείσες περιπτώσεις δωροδοκίας και κατάσχεση 335.000 ευρώ.
Η υπόθεση εξελίχθηκε ταχύτατα σε πολιτικό ζήτημα: μέσα σε τέσσερις ημέρες παραιτήθηκαν δύο γενικοί γραμματείς υπουργείων, με δημοσιογραφικές αναφορές να συνδέουν τουλάχιστον τη μία από τις παραιτήσεις –εκείνη του γενικού γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, που κατείχε τη θέση επί επτά χρόνια– με την εμπλοκή συγγενικού του προσώπου στο κύκλωμα.
Ο πρωθυπουργός, στη συνέντευξή του στον Νίκο Χατζηνικολάου, υποστήριξε ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η πολιτεία συμβιβάζεται με παγιωμένες παθογένειες ή επιχειρεί να τις αλλάξει, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση είχε ήδη δρομολογήσει τη μεταφορά των πολεοδομιών από τους δήμους στο Κτηματολόγιο προτού η υπόθεση γίνει γνωστή.
Έθεσε το δίλημμα: «Η Ελλάδα που θέλουμε είναι η Ελλάδα του gov.gr, όχι των πολεοδομιών».
Η πιο πρόσφατη και πιο επεξεργασμένη εκδοχή της «μάχης με το βαθύ κράτος» έχει αφετηρία το σκάνδαλο των παράτυπων αγροτικών επιδοτήσεων στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Η κυβερνητική απάντηση ήταν ριζική: κατάργηση του ίδιου του οργανισμού.
Όλα αυτά υπό μία μεγάλη αίρεση: την αναμονή της οριστικής διαπίστωσης αν οι χειρισμοί της Ευρωπαίας Εισαγγελέως, Λάουρα Κοβέσι, ήταν αδιάβλητοι στο κομμάτι που ενέπλεξαν πολιτικά πρόσωπα. Μέχρι στιγμής, πάντως, οι διάφορες αποκαλύψεις τείνουν προς την αντίθετη εκτίμηση.
Ο πρωθυπουργός, στην ίδια συνέντευξη, αναφερόμενος στην κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στην ΑΑΔΕ, έκανε λόγο για «μεγάλη μάχη για το βαθύ κράτος», υποστηρίζοντας ότι ο ίδιος αναγνώρισε πρώτος τη χρόνια καθυστέρηση του Οργανισμού, αλλά επέλεξε να «κόψει τον γόρδιο δεσμό» αντί να τον λύσει. Η ίδια κίνηση, πάντως, ερμηνεύτηκε και ως «ηχηρό μήνυμα» προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Απέναντι στα «άβατα»
Οι αλλαγές στον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι μεμονωμένη περίπτωση, αλλά μέρος ευρύτερου σχεδιασμού. Το 2026 τοποθετείται στο επίκεντρο του κυβερνητικού σχεδιασμού ως η τελευταία πλήρης χρονιά μεταρρυθμιστικής δράσης πριν από το εκλογικό ορόσημο της άνοιξης του 2027, με πρόγραμμα 60 μεταρρυθμίσεων και 40 έργων.
Η σύγκρουση με το «βαθύ κράτος» περιγράφεται ως σταθερός στόχος αυτού του σχεδιασμού, παράλληλα με τη μάχη κατά της ακρίβειας.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός έχει παρουσιάσει ως «σιωπηλή» αλλά βαθιά μεταρρύθμιση την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης της χώρας σε ποσοστό 99%, κλείνοντας –όπως είπε– μια εκκρεμότητα σχεδόν διακοσίων ετών για το ελληνικό κράτος, με ορίζοντα το 2030 για πλήρως οργανωμένο χωρικό σχεδιασμό.
Η λογική που παρουσιάζεται είναι ότι η ψηφιοποίηση, η λογοδοσία και οι αυστηροί έλεγχοι είναι το εργαλείο για την εξάλειψη της αδιαφάνειας και των πελατειακών σχέσεων, χωρίς –όπως είπε χαρακτηριστικά– «άβατα» ή «ανέγγιχτους».
