Στις 24 Φεβρουαρίου του 2022, ο Βλαντιμίρ Πούτιν διατάζει μια... ολιγοήμερη στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία και... επαναφέρει τις σχέσεις μεταξύ Μόσχας και Δύσης στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
Ταυτόχρονα, παρά τις επίμονες διπλωματικές προσπάθειες και τα τελεσίγραφα Τραμπ, το τέλος δεν φαίνεται στον ορίζοντα.
Η Ρωσία δεν πέτυχε τον στόχο της να υποτάξει την Ουκρανία και να την κάνει προτεκτοράτο. Και ούτε αναμένεται να το επιτύχει. Η Ευρώπη, ωστόσο, δεν είναι πια η ίδια. Οι όροι της ενεργειακής ασφάλειας και της στρατηγικής αυτονομίας ανατρέπονται και ένας νέος χάρτης ιχνογραφείται.
Το μέγεθος της ανθρωπιστικής τραγωδίας έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις, ενώ χιλιάδες στρατιώτες των δύο χωρών παραμένουν στα χαρακώματα, συνολικού μήκους 1.207 χλμ. Στο προσκήνιο πρωταγωνιστούν οι «διαπραγματεύσεις» και οι άκοπες διπλωματικές προσπάθειες για ειρήνευση.
Στο παρασκήνιο, όμως, είναι κοινό μυστικό ότι η «τύχη» του πολέμου είναι... υπόθεση των drones, μεταξύ των οποίων και εκείνα που κινούνται με οπτικές ίνες, του... πολέμου της πληροφορίας, της οικονομικής και κοινωνικής αντοχής Μόσχας και Κιέβου, καθώς και της έμπρακτης στάσης της διεθνούς κοινότητας.
Όσο ο Πούτιν μπορεί να σηκώσει το οικονομικό κόστος, δεν φαίνεται να εγκαταλείπει το πολεμικό μέτωπο. Ενδεικτική είναι και η αλλαγή στον επικεφαλής της ρωσικής διαπραγματευτικής ομάδας από τον αρχηγό της κατασκοπείας, Ιγορ Κοστιουκόφ, στον «σκληρό ιδεολόγο» του Κρεμλίνου, σύμβουλο του Ρώσου προέδρου και συγγραφέα των σχολικών εγχειριδίων Ιστορίας, τον Βλαντιμίρ Μεντίνσκι.
Βαρύ τίμημα
Οι... αριθμοί του πολέμου αποκαλύπτουν το ανθρωπιστικό δράμα και καταρρίπτουν τον μύθο του... πορθητή Πούτιν. Το τίμημα των απωλειών είναι μεγάλο για τη Μόσχα, η οποία από την έναρξη του πολέμου έχει κατακτήσει 75.389 τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή περίπου το 12% της Ουκρανίας.
Σε ορισμένες περιοχές οι Ουκρανοί έχουν αρχίσει να ανακαταλαμβάνουν εδάφη, γεγονός που φαίνεται να σχετίζεται με πρόβλημα που προέκυψε στις ρωσικές επικοινωνίες, εξαιτίας των μαζικών αποσυνδέσεων τερματικών Starlink.
Το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) υπολογίζει ότι 1,2 εκατομμύρια Ρώσοι στρατιώτες έχουν σκοτωθεί, τραυματιστεί ή αγνοούνται από τον Φεβρουάριο του 2022. Στο πεδίο της μάχης υπολογίζεται ότι σκοτώθηκαν περίπου 325.000 άνθρωποι, ενώ έχουν καταγραφεί και 7.245 θάνατοι αμάχων από ουκρανικά πλήγματα. Το Κρεμλίνο χαρακτήρισε την έκθεση «μη αξιόπιστη», επιμένοντας πως μόνο το ρωσικό υπουργείο Άμυνας είναι αρμόδιο για να αποκαλύψει τον αριθμό των νεκρών.
Επτασφράγιστο μυστικό κρατά η Μόσχα το οικονομικό κόστος του πολέμου, αν και πρόσφατα δημοσιοποιήθηκε μια εκτίμηση που ανέφερε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του 2025 της κόστισαν 114 δισ. ευρώ – περίπου το 5% του ετήσιου ΑΕΠ της χώρας.
Στην ουκρανική πλευρά, 500.000 έως 600.000 στρατιώτες έχουν σκοτωθεί, τραυματιστεί ή αγνοούνται από την αρχή του πολέμου. Οι νεκροί στρατιώτες ανέρχονται σε 100.000 έως 140.000 και οι άμαχοι σε 16.000.
Πρόσφατη έρευνα της ομάδας παρακολούθησης παγκόσμιων συγκρούσεων Action on Armed Violence (AOAV) αποτυπώνει ότι ο αριθμός των άμαχων θυμάτων από ρωσικούς βομβαρδισμούς πόλεων και υποδομών στην Ουκρανία αυξήθηκε κατά 26% μέσα στο 2025.
Είναι βέβαιο ότι το Κίεβο δεν θα μπορούσε να είχε σηκώσει το βάρος του πολέμου χωρίς τη βοήθεια της Δύσης. Μέχρι στιγμής έχει λάβει 143 δισ. ευρώ από τις ΗΠΑ και 164 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όσο για την ανοικοδόμηση της χώρας, εκτιμάται ότι θα κοστίσει τουλάχιστον 444 δισ. ευρώ.
Ο εκνευρισμός, λόγω της ουκρανικής αντίστασης, είχε μάλλον κυριεύσει τον αλαζονικό Πούτιν. Οι ρωσικές επιθέσεις κλιμακώθηκαν, με την πολύνεκρη επίθεση στο Ντνίπρο στις 24 Ιουνίου 2025. Ρωσικοί πύραυλοι έπληξαν ένα επιβατηγό τρένο, διαμερίσματα και σχολεία, σκοτώνοντας 21 ανθρώπους και τραυματίζοντας 314 άλλους πολίτες, μεταξύ των οποίων και 38 παιδιά. Ωστόσο, ο συνολικός αριθμός των νεκρών έμεινε ένα καλά φυλασσόμενο κρατικό μυστικό.
Ανθρωπιστικές οργανώσεις υπολογίζουν ότι 3,7 εκατ. άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, ενώ 12,7 εκατ. έχουν ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας και 6,9 εκατ. πολίτες έχουν εγκαταλείψει τη χώρα.
Η UNICEF επισημαίνει ότι η Χερσώνα βρίσκεται υπό συνεχή πολιορκία και από τα 60.000 παιδιά που ζούσαν στην πόλη πριν από την εισβολή, μόλις περίπου 5.000 απομένουν, ζώντας σε υπόγεια για να παραμένουν ασφαλή.
Ο δύσκολος δρόμος προς την εκεχειρία
Διεθνολόγοι και πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν θα τελειώσει σύντομα. Οι ασφυκτικές πιέσεις Ουάσιγκτον και Μόσχας προς τον Ζελένσκι να προχωρήσει σε υποχωρήσεις το μόνο αποτέλεσμα που φαίνεται να φέρνουν είναι να πεισμώνουν τον ουκρανικό λαό και να τον συσπειρώνουν στο πρόσωπο του προέδρου, απορρίπτοντας το ενδεχόμενο να κάνουν το χατίρι στους Ρώσους και να προχωρήσουν σε πρόωρες εκλογές.
Στρατιωτικές πηγές από την Ουκρανία υποστηρίζουν ότι η Ρωσία ήδη ετοιμάζεται για την επόμενη μεγάλη επίθεση, ενδεχομένως από την πλευρά της Ζαπορίζια, αλλά και οι Ουκρανοί ετοιμάζουν τα δικά τους σχέδια. Οι ΗΠΑ διεμήνυσαν ότι θέλουν να υπάρξει συμφωνία ειρήνευσης μεταξύ των δύο πλευρών μέχρι τον Ιούνιο. Ο Ντόναλντ Τραμπ όμως είναι απρόβλεπτος, και ο Πούτιν ακόμη πιο εμμονικός και απ’ ό,τι εμφανίζεται.
