Η Ευρώπη μπαίνει στη νέα δεκαετία με μια πολιτική εικόνα που δεν αφήνει πολλά περιθώρια εφησυχασμού.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι εκλογικές ανατροπές. Είναι η σταδιακή αποδυνάμωση της πολιτικής σταθερότητας που για χρόνια θεωρούσαμε δεδομένη.
Το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται ήδη αντιμέτωπο με μια σοβαρή συνταγματική δοκιμασία. Σκωτία, Ουαλία και Βόρεια Ιρλανδία πιέζουν συντονισμένα για μεγαλύτερη αυτονομία και δημοψηφίσματα. Η συζήτηση αγγίζει πλέον την ίδια τη συνοχή της χώρας. Και αυτό δεν είναι μια λεπτομέρεια στον ευρωπαϊκό χάρτη.
Στην ηπειρωτική Ευρώπη η εικόνα δεν είναι καλύτερη. Στη Γερμανία, η άνοδος του AfD και η εκλογική της επικράτηση στη Σαξονία Άνχαλτ έχουν ανατρέψει τις παλιές ισορροπίες. Η νέα κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ισχυρή πολιτική πίεση από την ακροδεξιά. Στη Γαλλία, ο Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν έχει αποκτήσει αντίστοιχο βάρος. Οι κυβερνήσεις δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν σταθερές κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες. Ο γαλλογερμανικός άξονας, που επί δεκαετίες λειτουργούσε ως βασικός κινητήρας της Ευρώπης, εμφανίζεται πολιτικά περιορισμένος.
Η αστάθεια έχει απλωθεί. Η Ρουμανία και το Βέλγιο αντιμετωπίζουν σοβαρές πολιτικές δυσκολίες. Η Ισπανία, η Ολλανδία και η Αυστρία στηρίζονται σε εύθραυστους συνασπισμούς. Στη Σουηδία και στη Δανία οι πολιτικές ισορροπίες απαιτούν συνεχείς συνεννοήσεις. Και στην Ουγγαρία ο Πέτερ Μαγιάρ πέτυχε μια μεγάλη πολιτική ανατροπή, βάζοντας τέλος στην εποχή του Βίκτορ Όρμπαν.
Υπάρχει όμως και η Ιταλία. Η χώρα που κάποτε αποτελούσε συνώνυμο της κυβερνητικής εναλλαγής παρουσιάζει σήμερα μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Η Τζόρτζια Μελόνι έχει καταφέρει να διατηρήσει μια ασυνήθιστη για τα ιταλικά δεδομένα πολιτική σταθερότητα.
Και μέσα σε όλα αυτά υπάρχει η Ελλάδα. Η χώρα διατηρεί ισχυρή αυτοδύναμη κυβέρνηση και καθαρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Σε μια Ευρώπη που δυσκολεύεται να συγκροτήσει σταθερές κυβερνήσεις, η ελληνική πολιτική σταθερότητα αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Δεν είναι απλώς μια εσωτερική υπόθεση. Είναι στοιχείο προβλεψιμότητας και ασφάλειας.
Η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Δεν χρειάζεται να γκρεμίσει όσα χτίστηκαν με κόπο τα τελευταία χρόνια. Χρειάζεται να τα προστατεύσει. Οι οικονομικές αντοχές, η πολιτική σταθερότητα και η ευρωπαϊκή συνοχή δεν είναι δεδομένα. Κατακτώνται δύσκολα και χάνονται εύκολα.
Η νέα δεκαετία απαιτεί ευθύνη. Κυρίως απαιτεί να μην τινάξουμε στον αέρα όσα χρειάστηκαν χρόνια για να ξαναχτιστούν.
