Η Τουρκία εναντιώνεται στη σχέση Αθήνας-Ιερουσαλήμ, αλλά και στην τριμερή συνεργασία τους με τη Λευκωσία, εκτιμώντας ότι πρόκειται για ένα σχήμα που στοχεύει στην περιφερειακή της απομόνωση.
Στην εμπέδωση και την εμβάθυνση των σχέσεων Ελλάδας-Ισραήλ, με αιχμή την «Ασπίδα του Αχιλλέα», αποδίδουν, μεταξύ άλλων, στην Αθήνα την κλιμάκωση της Αγκυρας στα Ελληνοτουρκικά, με πιο πρόσφατο παράδειγμα τις εμπρηστικές δηλώσεις του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Την περασμένη Δευτέρα, 31 Αυγούστου, υπογράφηκε στο Τελ Αβίβ η ελληνοϊσραηλινή διακρατική σύμβαση για την προμήθεια των ισραηλινών συστημάτων που θα θεμελιώσουν τον ελληνικό θόλο: το David’s Sling, το Barak MX και το SPYDER. Το κόστος τους ανέρχεται στα 3,035 δισ. ευρώ, ενώ ο θόλος θα είναι πλήρως έτοιμος σε 35 μήνες.
Γενικώς, η Αγκυρα εναντιώνεται στη σχέση Αθήνας-Ιερουσαλήμ, αλλά και στην τριμερή συνεργασία τους με τη Λευκωσία, εκτιμώντας ότι πρόκειται για ένα σχήμα που στοχεύει στην περιφερειακή της απομόνωση, την περικύκλωση —το λεγόμενο σύνδρομο των Σεβρών— και, ενδεχομένως, στη στρατιωτική της στοχοποίηση.
Οι απειλές Ερντογάν
Μία ημέρα μετά την υπογραφή της σύμβασης για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ύστερα από πολύ καιρό, ο κ. Ερντογάν απείλησε ευθέως τη χώρα μας, την 1η Σεπτεμβρίου, επαναφέροντας εμφατικά και τα περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου. Παράλληλα, η Αγκυρα έχει σηκώσει ψηλά και τους ισχυρισμούς της περί «γκρίζων ζωνών».
«Η Ελλάδα πρέπει να επιστρέψει από αυτόν τον λανθασμένο δρόμο στον οποίο έχει εισέλθει και να σταματήσει τον πολεμικό εξοπλισμό των νησιών με αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς», ανέφερε ο ίδιος, κατηγορώντας την Αθήνα ότι παραβιάζει τις διεθνείς συμφωνίες. Αρμόδιοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι δεν ήταν διόλου τυχαίο πως η επίθεση Ερντογάν ήρθε μία ημέρα μετά την υπογραφή της συμφωνίας για τα συστήματα που θα συνθέσουν τον αντιαεροπορικό, αντιβαλλιστικό και anti-drone θόλο, μέρος των οποίων αναμένεται να αναπτυχθεί στα νησιά. Επιπλέον, την 1η Σεπτεμβρίου η Αγκυρα εξέδωσε αναρμόδια NAVTEX και έστειλε το ερευνητικό «TÜBİTAK Marmara» νοτίως του Καστελλόριζου, σε ελληνική μη οριοθετημένη υφαλοκρηπίδα, εντός του παράνομου «πάρκου» της, του «Φετιγιέ-Κας».
Η Αθήνα αντέδρασε άμεσα, εκδίδοντας αντι-NAVTEX μέσω του σταθμού Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού. Χθες, το τουρκικό ερευνητικό αποχώρησε τελικά από την περιοχή, κατευθυνόμενο προς το Ντίντιμ, πλησίον του Φαρμακονησίου.
Μπαράζ αιτιάσεων
Από την πλευρά της, η Αθήνα διατηρεί χαμηλούς τόνους. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ενημέρωσε τους ομολόγους του για την τουρκική προκλητικότητα στην άτυπη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στην Ιρλανδία, την Τετάρτη. «Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να δεχθούμε οποιαδήποτε υποχώρηση σε σχέση με την κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών μετά τη συνάντηση.
Φυσικά, η όχληση της Αγκυρας αποτυπώθηκε και στον τουρκικό Τύπο. Η εφημερίδα «Türkiye» χαρακτήρισε την Ελλάδα «πιόνι του Ισραήλ», ενώ το CNN Türk αποκάλεσε τη χώρα μας «κακό γείτονα». Ως «ιστορικής σημασίας προειδοποίηση προς την Ελλάδα» είδε η «Sabah» τις δηλώσεις του Τούρκου προέδρου, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα «συγκεντρώνει όπλα στο Αιγαίο και προκαλεί».
Σε ρεπορτάζ με τίτλο «Μεγάλη αντίδραση στην Ελλάδα για την “Ασπίδα του Αχιλλέα”: γινόμαστε εξαρτημένοι από το Ισραήλ», η «Hürriyet» παραθέτει -μέσω του ελληνικού Τύπου και δηλώσεων της αντιπολίτευσης- αυτό που περιγράφει ως τεχνολογική εξάρτηση της Ελλάδας από το Ισραήλ, το κόστος του θόλου, αλλά και τον κίνδυνο εμπλοκής της χώρας σε συγκρούσεις της Μέσης Ανατολής.
Η «Yeni Şafak», στις 31 Αυγούστου, ανέφερε ότι η Ελλάδα «παραδόθηκε στο Ισραήλ» και πως «το τρομοκρατικό κράτος Ισραήλ και η Ελλάδα συνήψαν μια βρόμικη συμμαχία στην Ανατολική Μεσόγειο», χαρακτηρίζοντας μάλιστα τη συμφωνία για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως «εξαιρετικά επικίνδυνο παιχνίδι» εις βάρος της Τουρκίας.
Ένταση Ισραήλ-Τουρκίας
Ταυτόχρονα, οι σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας διανύουν φάση υψηλής έντασης. Επίκεντρο είναι το συριακό, αλλά όχι μόνο. Σύμφωνα με προ ημερών δημοσίευμα της «Jerusalem Post», το ισραηλινό Πολεμικό Ναυτικό βρίσκεται σε αυξημένη ετοιμότητα απέναντι σε πιθανές τουρκικές κινήσεις -«είτε διά θαλάσσης, είτε διά ξηράς, είτε διά αέρος»- και ρητά αναφέρει περιοχές κοντά στην Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς και στη Συρία και τη Γάζα, ως σενάρια ανησυχίας.
Σύμφωνα με την ίδια γραμμή πληροφόρησης, η τουρκική παρουσία στη Συρία παρουσιάζεται ως η σοβαρότερη απειλή για την Ιερουσαλήμ, ενώ υπενθυμίζεται το ισραηλινό χτύπημα σε συριακή αεροπορική βάση, προκειμένου να αποτραπεί η εγκατάσταση τουρκικών ραντάρ. Τέλος, επαναλαμβάνεται και η ισραηλινή αντίθεση στη συμμετοχή της Αγκυρας στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF) για τη Γάζα.
Διάβημα για τα δύο πάρκα
Σε διάβημα διαμαρτυρίας προς το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών προέβη η ελληνική πρεσβεία στην Αγκυρα για τα δύο παράνομα θαλάσσια πάρκα, αλλά και για τις αντιδράσεις της γείτονος στα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια της Αθήνας για τον Τουρισμό, τις ΑΠΕ και τη Βιομηχανία. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Ελλάδα απέρριψε τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, τα οποία εκτείνονται σε περιοχές εκτός τουρκικής δικαιοδοσίας και εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας, απορρίπτοντας παράλληλα κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς της Αγκυρας περί «γκρίζων ζωνών».
«Το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο έχει καθοριστεί σαφώς και οριστικώς από τα σχετικά διεθνή συμβατικά κείμενα», ανέφεραν οι ίδιες πηγές, προσθέτοντας ότι «η Ελλάδα θα συνεχίσει να αναδεικνύει ενώπιον των Ευρωπαίων και διεθνών εταίρων της κάθε μονομερή ενέργεια που παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και θίγει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα».
Σημειώνεται ότι, κατά την επίδοση του ελληνικού διαβήματος, το τουρκικό ΥΠΕΞ ανταπέδωσε με τις ρηματικές διακοινώσεις που αποκάλυψαν προχθές οι «Milliyet» και «Yeni Şafak».