Μια φωτογραφία αρκεί. Μια λεζάντα αρκεί. Και μέσα σε λίγα λεπτά μπορεί να στηθεί μια ολόκληρη πολιτική κατηγορία.
Αυτό συνέβη και τώρα με τον Άδωνι Γεωργιάδη. Φωτογραφία του υπουργού δίπλα σε μια γυναίκα παρουσιάστηκε στα κοινωνικά δίκτυα με τον ψευδή ισχυρισμό ότι πρόκειται για την εισαγγελέα της υπόθεσης του Κολωνού, Μαρία Ελένη Νικολού. Η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Η γυναίκα είναι η Μαρία Κοκκοράκη, γενική διευθύντρια δικηγορικής εταιρείας. Η φωτογραφία είχε ληφθεί το 2019 στη Θεσσαλονίκη. Η ανακρίβεια καταρρίφθηκε και ο υπουργός την ανέδειξε ως παράδειγμα της διαδικτυακής τοξικότητας.
Το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο. Είναι μέρος ενός μηχανισμού που έχει γίνει πλέον γνώριμος.
Πρώτα κατασκευάζεται ο ισχυρισμός. Μετά συνοδεύεται από μια φωτογραφία ή μια φράση που δημιουργεί εντύπωση. Στη συνέχεια αναπαράγεται από δεκάδες λογαριασμούς. Ο ένας επικαλείται τον άλλον. Και πριν προλάβει κάποιος να ελέγξει την πληροφορία, αυτή έχει μετατραπεί σε «γεγονός».
Η διάψευση έρχεται πάντα αργότερα. Και συνήθως ταξιδεύει πολύ πιο αργά.
Η υπόθεση της «Μικρής Μαρίας» στον Έβρο είναι χαρακτηριστική. Μερικές μέρες πριν τον Δεκαπενταύγουστο του 2022 παρουσιάστηκε ως πραγματικότητα η ιστορία ενός πεντάχρονου κοριτσιού που υποτίθεται ότι είχε πεθάνει από τσίμπημα σκορπιού σε νησίδα του Έβρου. Η ιστορία πήρε διεθνείς διαστάσεις και χρησιμοποιήθηκε για να κατηγορηθεί η ελληνική κυβέρνηση. Τελικά, το Spiegel αναγνώρισε σοβαρά λάθη, απέσυρε οριστικά τα δημοσιεύματα και ζήτησε συγγνώμη.
Ανάλογη προσπάθεια έγινε και με την πολιτιστική κληρονομιά. Κυκλοφόρησαν ισχυρισμοί για δήθεν μυστικές πωλήσεις και ιδιωτικοποίηση αρχαιοτήτων. Το ζητούμενο δεν ήταν η ενημέρωση. Ήταν η δημιουργία της εντύπωσης ότι η κυβέρνηση παραδίδει ακόμη και την ιστορική κληρονομιά της χώρας.
Αυτό είναι το πραγματικό όπλο της σύγχρονης πολιτικής λάσπης. Δεν χρειάζεται να αποδείξεις. Χρειάζεται μόνο να προλάβεις να διαδώσεις.
Και εδώ βρίσκεται η ευθύνη όσων συμμετέχουν συνειδητά σε αυτή τη διαδικασία. Δεν πρόκειται απλώς για ανθρώπους που έκαναν ένα λάθος. Πρόκειται για εκείνους που βλέπουν μια αναπόδεικτη ιστορία, την αντιλαμβάνονται ως χρήσιμη και την αναπαράγουν επειδή εξυπηρετεί τον πολιτικό τους στόχο.
Το ψέμα γίνεται ανάρτηση. Η ανάρτηση γίνεται «είδηση». Η «είδηση» γίνεται πολιτική κατηγορία.
Και όταν η αλήθεια φτάσει, η ζημιά έχει ήδη γίνει. Οι ίδιοι άνθρωποι απλώς ψάχνουν την επόμενη φωτογραφία, την επόμενη ιστορία, τον επόμενο αντίπαλο που πρέπει να λερωθεί.
Δεν τους ενδιαφέρει η αλήθεια. Τους ενδιαφέρει να προλάβει το ψέμα.
