Η έκθεση της ACEA αποκαλύπτει πώς η ευρωπαϊκή πολιτική αγνοεί τον πραγματικό στόλο αυτοκινήτων και μετατρέπει την πράσινη μετάβαση σε κοινωνικά άνιση διαδικασία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει πολιτικά και επικοινωνιακά κυρίως στην ηλεκτροκίνηση, παρουσιάζοντάς τη ως εμβληματική πράσινη μεταρρύθμιση. Όμως η πραγματικότητα στους δρόμους της Ευρώπης διαψεύδει το αφήγημα, όπως αποτυπώνεται ξεκάθαρα στη νέα μελέτη της ACEA.
Ο ευρωπαϊκός στόλος γερνά με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι ανανεώνεται. Το 95% των οχημάτων που κυκλοφορούν κάθε χρόνο παραμένει το ίδιο, ενώ τα παλαιότερα αυτοκίνητα συγκεντρώνονται στις οικονομικά ασθενέστερες χώρες και κοινωνικές ομάδες. Η ηλεκτροκίνηση παραμένει προνόμιο.
Η έκθεση δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι τεχνολογικό. Είναι πολιτικό: ποια αγορά ρυθμίζεται, ποια αγνοείται και ποιος τελικά πληρώνει το κόστος της μετάβασης.
Όταν η πράσινη πολιτική αγνοεί την κοινωνία
Ρύθμιση για τη βιτρίνα
Οι Βρυξέλλες ρυθμίζουν αυστηρά τις εκπομπές των νέων αυτοκινήτων, αφήνοντας εκτός κάδρου τον υφιστάμενο στόλο. Η πολιτική αυτή δημιουργεί μια «πράσινη βιτρίνα» χωρίς πραγματική μείωση εκπομπών βραχυπρόθεσμα.
Η αγορά μεταχειρισμένων ως κοινωνικός καταλύτης
Η αγορά μεταχειρισμένων είναι το βασικό κανάλι μέσω του οποίου τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα αποκτούν αυτοκίνητο. Όταν αυτή δεν ενισχύεται, η πράσινη μετάβαση μετατρέπεται σε μηχανισμό αποκλεισμού.
Η ελληνική πραγματικότητα
Η Ελλάδα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των στρεβλώσεων που περιγράφει η ACEA. Με έναν από τους γηραιότερους στόλους στην Ευρώπη και μαζικές εισαγωγές μεταχειρισμένων οχημάτων, η χώρα ανακυκλώνει το πρόβλημα αντί να το λύνει. Η ηλεκτροκίνηση παραμένει στατιστικό μέγεθος, όχι κοινωνική πραγματικότητα.
Η αόρατη φτώχεια της μετακίνησης
Η μελέτη καταγράφει ότι χωρίς φθηνά και αξιόπιστα μεταχειρισμένα χαμηλών εκπομπών, η μετακίνηση γίνεται ολοένα ακριβότερη. Το κόστος μεταφέρεται στα νοικοκυριά που δεν έχουν πρόσβαση σε νέα αυτοκίνητα ή επιδοτήσεις.
Πολιτικές επιλογές με ταξικό πρόσημο
Η απουσία πολιτικών για απόσυρση, πιστοποίηση μεταχειρισμένων EV και έλεγχο εισαγωγών παλιών οχημάτων δεν είναι αμέλεια. Είναι συνειδητή επιλογή που μεταθέτει το κόστος της πράσινης μετάβασης στους πολλούς.
Το μήνυμα της ACEA που δεν βολεύει
Η έκθεση καταρρίπτει το απλουστευτικό αφήγημα ότι η αγορά θα λύσει τα πάντα. Χωρίς κοινωνικά ισορροπημένη πολιτική για τον στόλο, η πράσινη μετάβαση παραμένει αυταπάτη.
