Υπάρχουν στιγμές που ένας τόπος δεν λειτουργεί απλώς ως σκηνικό. Μιλάει από μόνος του. Η Πνύκα ήταν ένας τέτοιος τόπος το βράδυ της 7ης Οκτωβρίου.
Εκεί, με την Ακρόπολη στο φόντο και την Αθήνα κάτω από τα πόδια του, ο Μάρκο Ρούμπιο δεν εκφώνησε απλώς μια σημαντική ομιλία. Επέλεξε να μιλήσει από τον θεμέλιο λίθο της δημοκρατικής ιδέας για το μέλλον της Δύσης.
Και ίσως αυτή να ήταν η μεγαλύτερη σημασία της παρουσίας του.
Η Πνύκα δεν είναι ένα μνημείο που απλώς θυμίζει το παρελθόν. Είναι ο τόπος όπου οι πολίτες της Αθήνας συγκεντρώνονταν, συζητούσαν και αποφάσιζαν για την πόλη τους. Πάνω από αυτήν η Ακρόπολη, με την Αθηνά να δεσπόζει ως διαχρονικό σύμβολο σοφίας, δημοκρατίας και πολιτισμού. Είναι δύσκολο να βρει κανείς ισχυρότερο σημείο στον κόσμο για να μιλήσει για τις αξίες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε ο σύγχρονος δυτικός πολιτισμός.
Ο Ρούμπιο το γνώριζε. Γι’ αυτό και η ομιλία του δεν ήταν μια τυπική διπλωματική παρέμβαση. Ήταν ένα πολιτικό μανιφέστο. Μίλησε για την Αθηναϊκή Δημοκρατία, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, για την ιστορική κληρονομιά της Ελλάδας και για την οφειλή της Αμερικής και της Δύσης σε αυτόν τον τόπο. Μίλησε όμως και για το σήμερα. Για εθνική ισχύ, άμυνα, παραγωγή, τεχνολογία, κυριαρχία και για την ανάγκη η Δύση να πάψει να αντιμετωπίζει την ίδια την ιστορία της ως κάτι για το οποίο πρέπει να ντρέπεται.
Κάπου εκεί η ομιλία έπαψε να αφορά μόνο την Αμερική. Αφορούσε και εμάς.
Γιατί σπάνια μια χώρα έχει την ευκαιρία να ακούσει έναν από τους ισχυρότερους πολιτικούς του κόσμου να εξηγεί, από το ίδιο το έδαφός της, γιατί η ιστορία της εξακολουθεί να έχει σημασία. Η Ελλάδα δεν παρουσιάστηκε ως μια όμορφη χώρα με ένα σπουδαίο παρελθόν. Παρουσιάστηκε ως χώρα που βρίσκεται στον πυρήνα της δυτικής ιστορικής και πολιτισμικής ταυτότητας.
Αυτό είναι και το πραγματικό πολιτικό αποτύπωμα της επίσκεψης. Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας και ΗΠΑ επιβεβαίωσε μια σχέση που έχει αποκτήσει βάθος στην άμυνα, την ενέργεια, τις επενδύσεις και την τεχνολογία. Η επιλογή όμως της Πνύκας έδωσε σε αυτή τη σχέση κάτι περισσότερο. Της έδωσε ιστορικό βάθος και συμβολισμό.
Και αυτό δεν προέκυψε μόνο του. Η ελληνική κυβέρνηση μπορεί και πρέπει να πιστώσει στον εαυτό της την πολιτική αξία μιας στρατηγικής σχέσης που επιτρέπει στην Ελλάδα να βρίσκεται σε αυτή τη θέση.
Γιατί χθες το βράδυ συνέβη κάτι σπάνιο. Ένας Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών μίλησε για το μέλλον της Δύσης από την Αθήνα, κοιτάζοντας την Ακρόπολη.
Και για λίγο, η Ελλάδα δεν κοίταζε απλώς την ιστορία της.
Η ιστορία της κοιτούσε κατάματα ολόκληρο τον κόσμο.
