Η Φραντσέσκα Αλμπανέζε δεν ήρθε στην Αθήνα ως ουδέτερη τεχνοκράτισσα του ΟΗΕ.
Γράφει η Έρση Παπαδάκη
Ηρθε ως πολιτική περσόνα, ως σύμβολο συγκεκριμένου ιδεολογικού χώρου που βλέπει το Ισραήλ ως τη ρίζα κάθε κακού στη Μέση Ανατολή και τη Δύση ως μόνιμο συνένοχο.
Και φυσικά αποθεώθηκε από το γνωστό ακροατήριο των «φλοτιλών», των επαγγελματιών ακτιβιστών, των μονίμων διαδηλωτών και των εγχώριων αντιδυτικών κύκλων που χειροκροτούν κάθε καταγγελία κατά του Ισραήλ, αρκεί να μην ακούγεται ποτέ η λέξη «Χαμάς». Η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα Παλαιστινιακά Εδάφη έκανε περιοδεία στην Αθήνα με στάσεις στο «Τριανόν», στο Πάντειο και σε παρουσιάσεις βιβλίων, έχοντας δίπλα της πρόσωπα της ελληνικής Αριστεράς και του ευρύτερου «αντιιμπεριαλιστικού» χώρου.
Από κοντά και η γνωστή γραμμή της «Εφημερίδας των Συντακτών», που σχεδόν την παρουσίασε ως ηρωίδα αντίστασης απέναντι στη «σκοτεινή Δύση». Η εικόνα ήταν σχεδόν κινηματογραφική. Κατάμεστες αίθουσες, συγκινησιακές ομιλίες, καταγγελίες περί «γενοκτονίας», «απαρτχάιντ», «νεκροκαπιταλισμού» και «ισραηλοποίησης των κοινωνιών». Μόνο που μέσα σε όλο αυτό το πολιτικό μανιφέστο υπήρχε μια εκκωφαντική απουσία. Βασικά όχι μία, πολλές: Η 7η Οκτωβρίου. Οι σφαγές αμάχων. Τα βρέφη που δολοφονήθηκαν. Οι όμηροι. Οι βιασμοί. Η τρομοκρατία της Χαμάς.
Η Αλμπανέζε μίλησε επί ώρες για την «απανθρωποποίηση» των Παλαιστινίων, για το «τραύμα» των κοινωνιών και για την «κατοχή». Εφτασε, μάλιστα, στο σημείο να δηλώσει ότι το Ισραήλ υπήρξε «εγκληματικό από την ίδρυσή του». Βαριά πολιτική δήλωση, σχεδόν αμφισβήτηση της ίδιας της νομιμοποίησης ύπαρξης του εβραϊκού κράτους. Και όμως, ούτε μία καθαρή, ευθεία, ξεκάθαρη καταδίκη της Χαμάς. Ούτε μία αναφορά στο ποιος ξεκίνησε τον τελευταίο γύρο αίματος. Ούτε μία φράση για μια τρομοκρατική οργάνωση που χρησιμοποιεί αμάχους ως ανθρώπινες ασπίδες και έχει ως επίσημο καταστατικό την εξάλειψη του Ισραήλ.
Αντίθετα, η ίδια επέλεξε να μιλήσει για «ισραηλοποίηση των κοινωνιών», συνδέοντας το Ισραήλ με αυταρχισμό, επιτήρηση και καταστολή. Μια γενίκευση πολιτικά φορτισμένη και επικίνδυνη, ειδικά όταν εκστομίζεται από αξιωματούχο που φέρει τον τίτλο του ΟΗΕ. Γιατί όταν μιλάς μόνο για τα εγκλήματα της μίας πλευράς και αποσιωπάς τα εγκλήματα της άλλης, παύεις να είσαι εισηγητής και γίνεσαι πολιτικός ακτιβιστής.
Βρήκαν νέο «σύμβολο»
Δεν είναι τυχαίο ότι η Αλμπανέζε έγινε πρωτοσέλιδο και σχεδόν πολιτιστικό ίνδαλμα σε συγκεκριμένα μέσα. Η ελληνική Αριστερά αναζητά διαρκώς διεθνείς φιγούρες που να επιβεβαιώνουν το ιδεολογικό της αφήγημα περί «κακού Ισραήλ», «ένοχης Δύσης» και «αντιστασιακών λαών». Και η Ιταλίδα αξιωματούχος προσφέρει ακριβώς αυτό το πακέτο. Με γλώσσα ακτιβισμού, με φορτισμένες εκφράσεις, με εύκολους ιστορικούς παραλληλισμούς και με μια ρητορική που μετατρέπει μια σύνθετη γεωπολιτική σύγκρουση σε ασπρόμαυρο έργο.
Το πρόβλημα όμως αρχίζει όταν τέτοιες τοποθετήσεις παρουσιάζονται ως δήθεν αντικειμενική φωνή του διεθνούς δικαίου. Διότι το διεθνές δίκαιο δεν λειτουργεί με επιλεκτική τύφλωση. Δεν βλέπει μόνο τους νεκρούς της μίας πλευράς. Δεν καταγγέλλει μόνο το ένα έγκλημα και σωπαίνει για το άλλο επειδή δεν βολεύει πολιτικά το ακροατήριο. Και κυρίως, δεν χειροκροτεί οργανώσεις και «φλοτίλες» που εμφανίζονται ως ανθρωπιστικές, ενώ συχνά λειτουργούν ως μηχανισμοί πολιτικής πίεσης με ξεκάθαρη ιδεολογική στόχευση.
Η συζήτηση για τη Γάζα είναι σοβαρή. Οι νεκροί άμαχοι είναι πραγματικοί. Τα παιδιά που χάνονται είναι αληθηνή τραγωδία. Κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν μπορεί να το αγνοήσει. Αλλά η σοβαρότητα τελειώνει όταν η ανάλυση μετατρέπεται σε μονόπλευρη προπαγάνδα. Όταν το Ισραήλ παρουσιάζεται ως η μοναδική πηγή βίας και η Χαμάς εξαφανίζεται από το κάδρο, τότε δεν έχουμε υπεράσπιση ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Εχουμε πολιτική στράτευση με διεθνή σφραγίδα. Και κάπου εκεί, ανάμεσα στα χειροκροτήματα των «φλοτιλών», στα πρωτοσέλιδα της εγχώριας Αριστεράς και στις θεωρίες περί «ισραηλοποίησης», χάνεται το βασικό: η αλήθεια δεν είναι ποτέ μονομερής.