Σημαντική ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων προβλέπει το εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 4 δισ. δολαρίων (περίπου 3,58 δισ. ευρώ), το οποίο συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μαχητικά αεροσκάφη F-35, ελικόπτερα Black Hawk, προηγμένους πυραύλους και πυρομαχικά, αναβαθμίσεις μαχητικών F-16 και τεθωρακισμένα οχήματα Stryker, ενισχύοντας τις επιχειρησιακές δυνατότητες και τη συνεργασία των δύο χωρών στον αμυντικό τομέα.
Η υλοποίησή του θα πραγματοποιηθεί μέσω του αμερικανικού προγράμματος στρατιωτικών πωλήσεων προς ξένες κυβερνήσεις (Foreign Military Sales, FMS), με στόχο την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των ελληνικών και αμερικανικών δυνάμεων, καθώς και τη διερεύνηση νέων δυνατοτήτων συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία.
F-35, Black Hawk και αναβάθμιση των F-16
Σύμφωνα με όσα δήλωσε στο Reuters ανώτερος αξιωματούχος του ελληνικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας, η συμφωνία περιλαμβάνει νέους προηγμένους πυραύλους και βόμβες για τα F-16 Viper και τα F-35, καθώς και εξοπλισμό για τα ελικόπτερα Black Hawk.
Η Ελλάδα έχει ήδη συμφωνήσει από το 2024 στην προμήθεια 20 μαχητικών F-35 της Lockheed Martin και 35 ελικοπτέρων Sikorsky UH-60M Black Hawk.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η αναβάθμιση περίπου 82 μαχητικών F-16 στην έκδοση Viper, ενώ στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η αναβάθμιση επιπλέον 37 αεροσκαφών F-16 Block 50, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 1 δισ. δολαρίων.
Αξιωματούχοι των υπουργείων Άμυνας και Εξωτερικών διευκρίνισαν ότι το μεγαλύτερο μέρος των προμηθειών έχει ήδη ενταχθεί στον πολυετή αμυντικό σχεδιασμό της κυβέρνησης. Το οικονομικό βάρος θα κατανεμηθεί σε αρκετά χρόνια, ώστε να μην προκύψει πρόσθετη πίεση στα δημόσια οικονομικά.
Τα τεθωρακισμένα Stryker και η συνεργασία με τη Φλόριντα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για παροχή τεθωρακισμένων οχημάτων Stryker στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της συνεργασίας με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα.
Η συμφωνία οριστικοποιεί τη συμμετοχή της χώρας στο αμερικανικό Κρατικό Πρόγραμμα Συνεργασίας, δημιουργώντας νέες δυνατότητες κοινής εκπαίδευσης και επιχειρησιακής συνεργασίας.
Τα Stryker είναι οκτάτροχα τεθωρακισμένα οχήματα, σχεδιασμένα για να συνδυάζουν την κινητικότητα με την προστασία και την ισχύ πυρός. Χρησιμοποιούνται από τον αμερικανικό στρατό και έχουν συμμετάσχει σε επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων, στο Ιράκ.
Η ενδεχόμενη ένταξή τους στο ελληνικό οπλοστάσιο θα μπορούσε να συμβάλει στον εκσυγχρονισμό των μηχανοκίνητων μονάδων του Στρατού Ξηράς, ανάλογα με τον αριθμό, τις εκδόσεις και τον εξοπλισμό των οχημάτων που τελικά θα παραχωρηθούν.
Πολιτική αντιπαράθεση για τα F-35 και την Τουρκία
Οι εξοπλιστικές συμφωνίες προκάλεσαν νέο γύρο αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης και Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, με επίκεντρο την προοπτική απόκτησης αμερικανικών μαχητικών F-35 από την Τουρκία.
Κυβερνητικές πηγές κατηγόρησαν τον Αλέξη Τσίπρα και την ΕΛ.Α.Σ. για «διαστρέβλωση της αλήθειας», απορρίπτοντας τον ισχυρισμό περί «εθνικής ήττας».
Επικαλέστηκαν μάλιστα τη συνέντευξη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην «Καθημερινή», στην οποία επισήμανε ότι η αμερικανική νομοθεσία και ειδικότερα οι σχετικές διατάξεις του νόμου NDAA προβλέπουν αυστηρούς όρους για την Τουρκία.
Από την πλευρά της, η ΕΛ.Α.Σ. απάντησε ότι «η κυβέρνηση σίγουρα ξέρει να διαστρεβλώνει αλλά όχι να διαβάζει», συνεχίζοντας την αντιπαράθεση για τις ελληνοαμερικανικές αμυντικές συμφωνίες.
Το εξοπλιστικό πρόγραμμα εντάσσεται στη μακροπρόθεσμη προσπάθεια εκσυγχρονισμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, με έμφαση στην ποιοτική αναβάθμιση της Πολεμικής Αεροπορίας, την ενίσχυση του Στρατού Ξηράς και την εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η ανακοίνωση του συνολικού ύψους των 4 δισ. δολαρίων δεν σημαίνει, πάντως, ότι όλες οι επιμέρους προμήθειες αποτελούν νέες παραγγελίες, καθώς μέρος τους αφορά ήδη συμφωνημένα ή προγραμματισμένα εξοπλιστικά έργα.
