Τι σηματοδοτεί για τις ελληνοαιγυπτιακές σχέσεις η συνάντηση Μητσοτάκη με τον Σίσι.
Υπό το πρίσμα της επιστροφής από πλευράς Τουρκίας της έντασης σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο αλλά και της έντονης (αμυντικής) προσέγγισης μεταξύ Άγκυρας και Καΐρου, η σημερινή συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Αιγύπτιο Πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, στο Ελ Αλαμέιν, κρίνεται ιδιαιτέρως σημαντική.
Ο κ. Μητσοτάκης μεταβαίνει στην αιγυπτιακή πόλη προκειμένου να μετάσχει στην άτυπη έκτακτη τριμερή συνάντηση Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου. Η τελευταία τριμερής σύνοδος κορυφής πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2025 στο Κάιρο, ενώ φέρεται να έχει προγραμματιστεί για το επόμενο διάστημα η 11η συνάντηση σε επίπεδο ηγετών.
Προ της τριμερούς, ο κ. Μητσοτάκης θα συναντηθεί κατ’ ιδίαν με τον κ. Σίσι. Ενόψει της επίσκεψής του, ο πρωθυπουργός περιέγραψε τις ελληνο-αιγυπτιακές σχέσεις ως έχουσες «γεωπολιτικό, στρατιωτικό αλλά και ενεργειακό» χαρακτήρα. Ο ίδιος υπογράμμισε ως κεντρική προτεραιότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής την ύπαρξη ισχυρών σχέσεων με όλες τις χώρες της περιοχής, περιλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας την οποία αναμένεται να επισκεφτεί σύντομα.
Κυβερνητικές πηγές προσέδιδαν ισχυρό συμβολισμό στη συνάντηση Μητσοτάκη-Σίσι. Σημειωτέων ότι τις επόμενες ημέρες ξεκινά η πολυεθνική διακλαδική άσκηση «Μέδουσα». Εκτός από Ελλάδα και Αίγυπτο, φέτος θα συμμετάσχουν και οι Κύπρος, Γαλλία και Ιταλία.
Η Αθήνα θεωρεί το Κάιρο ως στρατηγικό περιφερειακό της εταίρο. Το τετ α τετ των δύο ηγετών προσφέρει την ευκαιρία τόσο για την επαναβεβαίωση όσο και για την αναθέρμανση του στάτους των διμερών σχέσεων.
Καμπανάκια
Το θέρος που προηγήθηκε η Αθήνα ανησύχησε δις για το ενδεχόμενο να επηρεαστεί η σχέση της με το Κάιρο. Ενδεικτικό αυτού είναι ότι ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος συνοδεύει σήμερα τον pρωθυπουργό, επικοινώνησε τουλάχιστον οκτώ (ανακοινωθείσες) φορές το τελευταίο τρίμηνο με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελάτι.
Το πρώτο καμπανάκι σήμανε μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Μέκκας από Σαουδική Αραβία, Πακιστάν και Τουρκία τον Αύγουστο. Το ενδεχόμενο εισδοχής και της Αιγύπτου, πράγμα που επεδίωξε η Άγκυρα, θα σηματοδοτούσε αρνητικές επιπλοκές για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Νωρίτερα, στα μέσα Ιουλίου, o υπουργός Άμυνας και Στρατιωτικής Παραγωγής της Αιγύπτου, αντιστράτηγος Άσραφ Σάλεμ Ζαχέρ, επισκέφθηκε την Άγκυρα, όπου μεταξύ άλλων υπέγραψε δύο συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας, μια εκ των οποίων περιλάβανε κοινή ανάπτυξη δυνατοτήτων στον τομέα των μη επανδρωμένων.
Η εξέλιξη δεν ήταν ουρανοκατέβατη. Επρόκειτο για το αποτέλεσμα της διαδικασίας αποκατάστασης στην οποία εισήλθαν οι σχέσεις Άγκυρας-Καΐρου το 2021, μετά τη ρήξη του 2013. Προϊόντος του χρόνου, Τουρκία και Αίγυπτος έχουν πυκνώσεις τις επαφές τους σε πολιτικό, αμυντικό αλλά και στρατιωτικό επίπεδο.
Επιπλέον, οι δύο χώρες έχουν καταλήξει σε μια κοινή κατανόηση για την ανάγκη πολιτικής σταθεροποίησης της Λιβύης, ενώ αμφότερες εναντιώνονται στην πολιτική του Ισραήλ στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Αγκάθια
Υπήρξαν, βέβαια, και διμερή θέματα που δοκίμασαν τις σχέσεις Αθήνας-Καΐρου, όπως η υπόθεση της Μονής της Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά καθώς και η αιγυπτιακή ρηματική διακοίνωση ρηματική διακοίνωση (Ιούλιος 2025) που αμφισβήτησε τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο, εξ’ αφορμής της δημοσίευσης του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού της Ελλάδας.
ΑΟΖ, Λιβυκό
Οπωσδήποτε, το Κάιρο έχει σημαντικό ρόλο στην περιφερειακή στρατηγική της Αθήνας. Η μερική οριοθέτηση της ελληνοαιγυπτιακής ΑΟΖ (ολοκληρώνεται στον 28ο μεσημβρινό που τέμνει τη Ρόδο στη μέση) τον Αύγουστο του 2020 θεωρήθηκε ως τομή που ακυρώνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Πέραν της ΑΟΖ, η Αίγυπτος απέρριψε και μονομερώς το τουρκολιβυκό μνημόνιο, αποτελώντας έναν κρίσιμο εταίρο για την Ελλάδα στο Λιβυκό με ποικίλους τρόπους.
Ενώ κρίσιμος θεωρείται ο ρόλος της Αιγύπτου και στη συγκράτηση των μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη, το ταξίδι των οποίων έχει την Ελλάδα ως πρώτη στάση την Ελλάδα.
