Ομογενείς βουλευτές μαζί με το εβραϊκό λόμπι στις ΗΠΑ δίνουν αγώνα για τη συνέχιση του αποκλεισμού της Αγκυρας από την αγορά προηγμένων αμερικανικών οπλικών συστημάτων
Στις 17 Ιουνίου η JINSA (φιλοεβραϊκή δεξαμενή σκέψης και ομάδα πίεσης στις ΗΠΑ) δημοσίευσε μια ανάλυση με τίτλο «Η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί παράγοντα κινδύνου: Γιατί πρέπει να διατηρηθεί ο αποκλεισμός της από τα F-35».
Αποκωδικοποιώντας τα σήματα του φιλότουρκου Αμερικανού πρέσβη στην Αγκυρα, Τομ Μπάρακ, για τα F-35 καθώς και τη στενή σχέση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ταγίπ Ερντογάν, ο Τζόνα Μπρόντι υποστηρίζει κατηγορηματικά ότι η Τουρκία δεν πρέπει να προμηθευτεί τα μαχητικά, ακόμα και αν αποσύρει τους ρωσικούς S-400.
«Καμία παράδοση F-35 στην Τουρκία έως ότου απομακρύνει οριστικά τους S-400 και δεσμευθεί ότι δεν θα αποκτήσει στο μέλλον αντίστοιχα ρωσικά συστήματα, εξομαλύνει τις σχέσεις της με το Ισραήλ, τερματίσει κάθε μορφή στήριξης και χρηματοδότησης της Χαμάς, θεσπίσει μηχανισμό αποφυγής επεισοδίων (deconfliction) με το Ισραήλ για τη Συρία και παύσει τις απειλές της κατά της Ελλάδας και της Κύπρου», σημείωνε.
Ακόμα, ο Μπρόντι υπογράμμιζε ότι οι πωλήσεις προηγμένων αμερικανικών οπλικών συστημάτων προς την Τουρκία θα πρέπει να υπόκεινται στο ίδιο κριτήριο διατήρησης του νομικά κατοχυρωμένου ποιοτικού στρατιωτικού πλεονεκτήματος –Qualitative Military Edge (QME)– του Ισραήλ, που διέπει τις αντίστοιχες πωλήσεις προς άλλες χώρες της περιοχής.
Εκτός από τις πολιτικές προϋποθέσεις, υπάρχουν δύο νομικά αναχώματα ύστερα από την αποβολή της Αγκυρας από το πρόγραμμα των F-35, τον Ιούλιο του 2019, αφότου παρέλαβε τα πρώτα κομμάτια του ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S-400.
Το πρώτο ήταν ο νόμος για την έγκριση των αμυντικών δαπανών (NDAA) για το οικονομικό έτος 2020. Στο άρθρο 1245 προβλέπεται απαγόρευση μεταφοράς F-35, σχετικού εξοπλισμού, τεχνικών δεδομένων και υποστήριξης προς την Τουρκία. Εκτός εάν οι υπουργοί Αμυνας και Εξωτερικών πιστοποιήσουν στο Κογκρέσο ότι η Αγκυρα δεν κατέχει πλέον το σύστημα S-400 και έχει δεσμευθεί αξιόπιστα ότι δεν θα αποκτήσει αντίστοιχα ρωσικά συστήματα στο μέλλον. Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε τον NDAA τον Δεκέμβριο του 2019.
Εναν χρόνο αργότερα, οι ΗΠΑ –ξανά επί Τραμπ– επέβαλαν στην τουρκική Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών (SSB) τις κυρώσεις CAATSA, έναν αμερικανικό νόμο περιοριστικών μέτρων για τις χώρες που πραγματοποιούν μεγάλες αμυντικές συναλλαγές με τη Μόσχα.
Εν όψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, που πραγματοποιείται την επόμενη εβδομάδα στην Τουρκία, ο κ. Τραμπ ανακοίνωσε ότι έχει δώσει εντολή να διερευνηθούν οι νομικές οδοί που θα μπορούσαν να επιτρέψουν την πώληση των F-35 στην Αγκυρα. Ταυτόχρονα, «ξεπάγωσε» τη διαδικασία πώλησης κινητήρων που προορίζονται για το πρώτο εγχώριας παραγωγής τουρκικό μαχητικό.
Αμεσα κινητοποιήθηκαν οι Ελληνοαμερικανοί βουλευτές και το λεγόμενο ελληνικό λόμπι. Οι έξι Ελληνοαμερικανοί βουλευτές, οι Ρεπουμπλικανοί Γκας Μπιλιράκης, Νικόλ Μαλλιωτάκη, Μάικ Χαριδόπουλος και Τζίμι Πατρώνης, καθώς και οι Δημοκρατικοί Κρις Πάπας και Ντίνα Τάιτους, εξέφρασαν με κοινή δήλωσή τους την έντονη αντίθεσή τους στην εξαγγελία Τραμπ.
Μάλιστα, η κυρία Τάιτους ανέλαβε την πρωτοβουλία συλλογής υπογραφών για μια επιστολή στην οποία η Βουλή των αντιπροσώπων θα καλείται να εμποδίσει με όσα μέσα διαθέτει την πώληση μαχητικών αεροσκαφών τύπου F-35 στην Τουρκία.
Η επιστολή θα αποσταλεί στην ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων, τον ηγέτη της Ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας Στιβ Σκαλίζ και στον επικεφαλής της Δημοκρατικής μειοψηφίας Χακίμ Τζέφρις.
Πρωτοβουλία εναντίον της πώλησης F-35 στην Άγκυρα ανέλαβε και ο ρεπουμπλικάνος βουλευτής Μάικ Λόλερ, με επιστολή του προς τον πρόεδρο Τραμπ. Η επιστολή βρίσκεται στο στάδιο της συγκέντρωσης υπογραφών από μέλη του Κογκρέσου. Σύμφωνα με την εφημερίδα Καθημερινή, ο βουλευτής της Νέας Υόρκης υποστηρίζει ότι η στάση της Αγκυρας δεν δικαιολογεί αλλαγή πολιτικής από την Ουάσιγκτον.
Τη σθεναρή της αντίθεση σε οποιαδήποτε πώληση μαχητικών στην Τουρκία επανέλαβε και η ελληνοαμερικανή ρεπουμπλικανή βουλευτής, Νικόλ Μαλλιωτάκης, στο Bloomberg.
«Ο Ερντογάν έχει συμμαχήσει με το Ιράν και τη Ρωσία, υποστηρίζει τη Χαμάς και είναι το μόνο μέλος του ΝΑΤΟ που δεν επιβάλλει κυρώσεις στη Ρωσία. Έχει επίσης πραγματοποιήσει παράνομες πτήσεις στρατιωτικών αεροσκαφών πάνω από τα ελληνικά νησιά, κατέχει παράνομα ένα μέρος της Κύπρου και έχει ζητήσει την καταστροφή του Ισραήλ», ανέφερε μεταξύ άλλων.
Κινητικότητα καταγράφουν και οι ελληνικές ομάδες πίεσεις, όπως το HAI και το HALC.
To HALC ενεργοποίησε διαδικτυακή εκστρατεία πίεσης (action alert) ζητώντας από τους πολίτες να αξιώσουν από τους εκπροσώπους τους να συνυπογράψουν τον Διακομματικό Νόμο για την Διπλωματική Αναπροσαρμογή της Τουρκίας.
Πρόκειται για μια νομοθετική πρωτοβουλία των βουλευτών Μπραντ Σνάιντερ και Γκας Μπιλιράκη, συμπροέδρων της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Ελληνοϊσραηλινής Συμμαχίας, που μεταξύ άλλων ανακατανέμει την Τουρκία από το Γραφείο Ευρωπαϊκών και Ευρασιατικών Υποθέσεων στο Γραφείο Εγγύς Ανατολής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
«Αυτό αντικατοπτρίζει τη δική της μετατόπιση: στενότερους δεσμούς με τη Ρωσία και την Κίνα, συνεχή υποστήριξη προς τη Χαμάς και επανειλημμένες προκλήσεις προς την Ελλάδα και την Κύπρο», σημειώνεται χαρακτηριστικά.