Ο Αλέξης Τσίπρας επέστρεψε χθες στο πολιτικό σκηνικό με φόντο την Ακρόπολη, χειροκροτήματα, σκηνοθετημένες συγκινήσεις και ένα όνομα που μοιάζει βγαλμένο από τις πιο σκοτεινές σελίδες του ελληνικού διχασμού. «ΕΛ.Α.Σ.».
Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, λέει επισήμως. Μόνο που στην ελληνική ιστορική μνήμη ο ΕΛΑΣ δεν είναι ένα αθώο ακρωνύμιο. Είναι ο στρατιωτικός βραχίονας του ΕΑΜ, ο πρόδρομος του ΔΣΕ, μια οργάνωση που συνδέθηκε όχι μόνο με την αντίσταση απέναντι στους κατακτητές, αλλά και με τον εμφύλιο σπαραγμό, τις εκτελέσεις και την προσπάθεια πολιτικής μονοκρατορίας.
Και εδώ αρχίζει η ειρωνεία. Ο άνθρωπος που εμφανίστηκε στο Θησείο ως δήθεν εκφραστής της «νέας ενότητας» επέλεξε συνειδητά ένα όνομα που ξυπνά Φενεό, Μελιγαλά, Δεκεμβριανά, Ψαρρό. Ξυπνά μνήμες από μια εποχή όπου ο ΕΛΑΣ δεν αρκέστηκε στην αντίσταση κατά των Γερμανών, αλλά επιδίωξε την εξόντωση κάθε ανταγωνιστή. Το 5/42 του Ψαρρού διαλύθηκε. Ο ΕΔΕΣ πολεμήθηκε λυσσαλέα. Στον Μελιγαλά γράφτηκαν σελίδες αίματος. Στον Φενεό άνθρωποι εξαφανίζονταν μέσα σε πηγάδες. Και στην Αθήνα του Δεκέμβρη οι εκτελέσεις αντιφρονούντων έγιναν εργαλείο πολιτικής εκκαθάρισης.
Δεν είναι δύσκολο να δει κανείς τον συμβολισμό που εκπέμπει σήμερα ο νέος «ΕΛ.Α.Σ.» του Τσίπρα. Όπως τότε επιχειρήθηκε το μονοπώλιο της αντίστασης, έτσι και τώρα ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί το μονοπώλιο της αντιπολίτευσης. Δηλώνει ότι δεν θέλει συνεργασίες. Δεν θέλει συναινέσεις. Θέλει να καταπιεί τον ΣΥΡΙΖΑ, να εξαφανίσει ό,τι απέμεινε από την υπόλοιπη Κεντροαριστερά και να εμφανιστεί ως ο μοναδικός ηγέτης του χώρου. Αυτοδυναμία ζητά. Από ποιον; Από τον ίδιο λαό που το 2023 τον έστειλε σπίτι του με διαφορά 24 μονάδων.
Και σαν να μην έφτανε ο ιστορικός συμβολισμός του ονόματος, υπάρχει και η πολιτική μνήμη του 2015. Τότε που η «περήφανη διαπραγμάτευση» λίγο έλειψε να οδηγήσει τη χώρα εκτός ευρώ και στις Βρυξέλλες επεξεργάζονταν τον περιβόητο «Κωδικό Αλβανία», το σχέδιο για μια Ελλάδα φτωχοποιημένη και αποκομμένη από την Ευρώπη. Η ειρωνεία γίνεται ακόμη πιο βαριά αν θυμηθεί κανείς τη στενή σχέση που είχε το κομμουνιστικό αντάρτικο με την Αλβανία στον εμφύλιο. Το καθεστώς του Ενβέρ Χότζα λειτουργούσε ως ασφαλές καταφύγιο, βάση ανεφοδιασμού και ορμητήριο του Δημοκρατικού Στρατού, δηλαδή της συνέχειας του ένοπλου μηχανισμού που γεννήθηκε μέσα από τον ΕΛΑΣ.
Από εκεί περνούσαν όπλα, πυρομαχικά και εφόδια. Εκεί κατέφευγαν οι αντάρτες για να γλιτώσουν από τον Ελληνικό Στρατό και να ανασυνταχθούν. Και όταν ήρθε η οριστική συντριβή στον Γράμμο και στο Βίτσι, χιλιάδες ηττημένοι κομμουνιστές πέρασαν τα σύνορα προς την Αλβανία για να σωθούν και να διαφύγουν στις χώρες του Ανατολικού Μπλοκ. Από τον ΕΛΑΣ και τον ΔΣΕ του εμφυλίου μέχρι τον «Κωδικό Αλβανία» του 2015, ο Τσίπρας μοιάζει να ανασύρει διαρκώς μνήμες από τις πιο σκοτεινές και διχαστικές σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Κάποτε το σύνθημα «ΕΛΑΣ, ΕΛΑΣ, Μελιγαλάς» συμβόλιζε τον πιο ωμό εμφυλιοπολεμικό φανατισμό. Σήμερα ο Τσίπρας νόμιζε ότι μπορεί να το μετατρέψει σε πολιτικό λογότυπο για rebranding. Τελικά πέτυχε το αντίθετο. Στην προσπάθειά του να εμφανιστεί ως ηγέτης μιας νέας αρχής, κατέληξε να αναστήσει τα φαντάσματα του πιο διχαστικού παρελθόντος της χώρας.
