Νέο πλαίσιο εφαρμόζεται εφεξής για χιλιάδες φορολογούμενους και επιχειρήσεις που υπέβαλαν ή θα υποβάλουν εκπρόθεσμες δηλώσεις στην ΑΑΔΕ.
Συγκεκριμένα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχώρησε σε αλλαγές στον Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών, βάζοντας τέλος στην επιβολή υψηλών προστίμων σε περιπτώσεις όπου δεν προκύπτει ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση.
Η νέα ρύθμιση αφορά κυρίως δηλώσεις που κατατέθηκαν με καθυστέρηση αλλά δεν οδηγούν σε φόρο προς πληρωμή ή το ποσό που προκύπτει είναι πολύ μικρό.
Τέλος στα υψηλά πρόστιμα για τυπικές παραβάσεις
Με βάση το άρθρο 37 του νόμου 5301, η φορολογική διοίκηση δεν θα επιβάλλει πλέον αυτόματα τα πρόστιμα των 100, 250 ή 500 ευρώ για κάθε εκπρόθεσμη δήλωση.
Οι κυρώσεις δεν καταργούνται συνολικά, ωστόσο περιορίζονται σημαντικά σε περιπτώσεις χωρίς δημοσιονομική επίπτωση.
Οι αλλαγές ισχύουν ήδη από τις 15 Μαΐου 2026, ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου.
Παράλληλα, για όσους κατέβαλαν ήδη πρόστιμα τα προηγούμενα δύο χρόνια, προβλέπεται διαδικασία επιστροφής χρημάτων ή συμψηφισμού.
Ποιοι απαλλάσσονται από τα πρόστιμα
Με το νέο καθεστώς, δεν θα επιβάλλεται πρόστιμο στις εξής περιπτώσεις:
- Εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος όταν προκύπτει μηδενικό ή πιστωτικό εκκαθαριστικό, αλλά και όταν ο φόρος προς πληρωμή δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ.
- Δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα που υποβάλλονται εκπρόθεσμα και δεν δημιουργούν υποχρέωση καταβολής φόρου.
- Εκπρόθεσμες δηλώσεις έμμεσων φόρων, τελών ή εισφορών -εκτός από ΦΠΑ και ΦΜΑ- όταν ο οφειλόμενος φόρος δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.
- Εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακράτησης φόρου, εκτός από τις δηλώσεις φόρου τυχερών παιγνίων, όταν το ποσό προς απόδοση είναι έως 100 ευρώ.
Επιπλέον, απαλλαγή προβλέπεται για δηλώσεις που κατατίθενται για λογαριασμό ανήλικων παιδιών, καθώς και για υποχρεώσεις που αφορούν έτη κατά τα οποία ο φορολογούμενος ήταν ανήλικος.
Η ρύθμιση καλύπτει και τη δήλωση του γονέα, στο τμήμα που αφορά εισόδημα ανήλικου τέκνου.
Τι αλλάζει στις δηλώσεις ΦΠΑ
Στις εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ, το πρόστιμο παραμένει, όμως μειώνεται σημαντικά.
Αν δεν προκύπτει φόρος προς πληρωμή, το πρόστιμο διαμορφώνεται πλέον στα 100 ευρώ, αντί για 250 ή 500 ευρώ που ίσχυαν μέχρι σήμερα ανάλογα με την κατηγορία της επιχείρησης ή του επαγγελματία.
Παράλληλα, καταργείται το πρόστιμο των 100 ευρώ για τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ.
Τι ισχύει για τις τροποποιητικές δηλώσεις
Αλλαγές προβλέπονται και για τις τροποποιητικές δηλώσεις που υποβάλλονται εκπρόθεσμα ώστε να διορθωθούν λάθη.
Δεν θα επιβάλλεται πρόστιμο:
α) σε εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση φορολογίας εισοδήματος φυσικού ή νομικού προσώπου, όταν η επιπλέον διαφορά φόρου που προκύπτει είναι έως 100 ευρώ,
β) σε εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση ΦΠΑ ή παρακρατούμενου φόρου, εφόσον η αρχική δήλωση είχε υποβληθεί εμπρόθεσμα.
Αναδρομικές επιστροφές για πληρωμές από το 2024
Οι νέες διατάξεις εφαρμόζονται αναδρομικά από τις 19 Απριλίου 2024.
Αυτό σημαίνει ότι φορολογούμενοι που πλήρωσαν πρόστιμα για τέτοιες παραβάσεις μπορούν να λάβουν πίσω τα χρήματά τους.
Η ΑΑΔΕ αναμένεται να εκδώσει οδηγίες για τη διαδικασία διαγραφής, επιστροφής ή συμψηφισμού των ποσών.
Στις περιπτώσεις όπου το πρόστιμο δεν έχει ακόμη εισπραχθεί, η διαδικασία θα σταματά και το ποσό δεν θα αναζητείται.
Όταν προβλέπεται μόνο μείωση του προστίμου, όπως στις δηλώσεις ΦΠΑ, η πράξη επιβολής θα τροποποιείται, η οφειλή θα επανυπολογίζεται και τα επιπλέον ποσά θα επιστρέφονται ή θα συμψηφίζονται με άλλες υποχρεώσεις.
