Περίπου 1,6 έως 1,7 εκατομμύρια οικιακοί καταναλωτές έχουν επιλέξει σταθερά («μπλε») τιμολόγια, γεγονός που τους προστατεύει από τις διακυμάνσεις της αγοράς ενέργειας. Πρόκειται για περίπου έναν στους τρεις καταναλωτές.
Αντίθετα, περίπου 3,5 εκατομμύρια παραμένουν σε κυμαινόμενα («πράσινα» ή «κίτρινα») τιμολόγια και επηρεάζονται άμεσα από τις μεταβολές των τιμών.
Η χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας τον Μάρτιο διαμορφώνεται στα 100 €/MWh, αυξημένη από τον Φεβρουάριο που ήταν 78 €/MWh, αλλά χαμηλότερη σε σχέση με την περίοδο Οκτωβρίου–Ιανουαρίου όπου κινούνταν στα 110 €/MWh.
Οι προμηθευτές αναμένεται να προσαρμόσουν τις τιμές τους τον Απρίλιο, πιθανόν διατηρώντας εκπτώσεις που λειτουργούν ως αντίβαρο στις ανατιμήσεις.
Ο ρόλος των καιρικών συνθηκών και της ζήτησης
Οι καιρικές συνθήκες και η παραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) επηρεάζουν καθοριστικά την αγορά. Για το επόμενο δίμηνο Απριλίου – Μαΐου, η εικόνα είναι ευνοϊκή, καθώς η αυξημένη παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά, τα υψηλά αποθέματα στους ταμιευτήρες των υδροηλεκτρικών και η χαμηλή ζήτηση συμβάλλουν στη συγκράτηση των τιμών.
Αυτό σημαίνει ότι περιορίζεται η συμμετοχή των μονάδων φυσικού αερίου, που είναι οι πιο ακριβές. Ωστόσο, όσο πλησιάζει το καλοκαίρι, η αυξημένη χρήση κλιματιστικών και η μειωμένη παραγωγή από αιολικά αναμένεται να αλλάξουν τις συνθήκες.
Τι είναι τα δυναμικά («πορτοκαλί») τιμολόγια
Τα νέα δυναμικά τιμολόγια εισάγονται για τους οικιακούς καταναλωτές και συνδέονται άμεσα με τις τιμές στο Χρηματιστήριο Ενέργειας. Η βασική τους διαφορά είναι ότι η τιμή του ρεύματος δεν είναι σταθερή, αλλά μεταβάλλεται κάθε ώρα μέσα στο 24ωρο.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μέσα στην ίδια ημέρα οι τιμές μπορεί να κυμαίνονται από μηδενικά επίπεδα κατά τις μεσημβρινές ώρες υψηλής παραγωγής έως και 300 €/MWh σε περιόδους αυξημένης ζήτησης. Το όφελος για τον καταναλωτή εξαρτάται από το πόσο μπορεί να μεταφέρει την κατανάλωσή του στις ώρες χαμηλής χρέωσης.
Ποιοι μπορούν να επωφεληθούν περισσότερο
Το μεγαλύτερο όφελος προκύπτει για καταναλωτές που έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόζουν τη χρήση ενέργειας μέσα στην ημέρα. Για παράδειγμα, όσοι διαθέτουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο μπορούν να το φορτίζουν τις ώρες χαμηλής τιμής, ενώ αντίστοιχα όσοι χρησιμοποιούν αντλίες θερμότητας ή διαθέτουν μπαταρίες αποθήκευσης μπορούν να αξιοποιούν τη φθηνή ενέργεια και να αποφεύγουν τις ώρες αιχμής.
Παράλληλα, η χρήση έξυπνων συσκευών και αυτοματισμών διευκολύνει σημαντικά τον προγραμματισμό, αυξάνοντας το πιθανό όφελος.
Πώς λειτουργεί στην πράξη
Για να ενταχθεί ένας καταναλωτής σε δυναμικό τιμολόγιο, απαιτείται η ύπαρξη έξυπνου μετρητή στην παροχή του. Κάθε ημέρα, ο προμηθευτής ανακοινώνει 24 διαφορετικές τιμές, μία για κάθε ώρα, οι οποίες βασίζονται στη χονδρεμπορική αγορά. Οι τιμές αυτές δημοσιεύονται από την προηγούμενη ημέρα μέσω εφαρμογής στο κινητό.
Οι καταναλωτές ενημερώνονται επίσης με SMS για τις ώρες χαμηλής και υψηλής τιμής, ενώ σε περιπτώσεις έντονης αύξησης της τιμής αποστέλλεται ειδική ειδοποίηση.
Συμβουλές ΡΑΑΕΥ για τα πορτοκαλί τιμολόγια
«Τα δυναμικά τιμολόγια δίνουν τη δυνατότητα στους καταναλωτές να πάρουν τον έλεγχο του λογαριασμού ρεύματος στα χέρια τους, δηλαδή να εξοικονομήσουν χρήματα. Προκειμένου να επωφεληθούν οι καταναλωτές από τα δυναμικά τιμολόγια πρέπει να γίνουν ”ενεργοί καταναλωτές”, δηλαδή πρέπει να μπορούν να προσαρμόζουν την κατανάλωση ρεύματος προς τις ώρες κατά τις οποίες το ρεύμα κοστίζει λιγότερο και να αποφεύγουν την κατανάλωση ρεύματος τις ώρες κατά τις οποίες το ρεύμα κοστίζει περισσότερο.
Πώς λειτουργεί το δυναμικό τιμολόγιο στην πράξη
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη καταναλωτή σε δυναμικό τιμολόγιο είναι να υπάρχει εγκατεστημένος έξυπνος μετρητής στην παροχή του πελάτη.
Για κάθε ημέρα, ο προμηθευτής ανακοινώνει 24 διαφορετικές τιμές (μία τιμή για κάθε ώρα της ημέρας) οι οποίες βασίζονται στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Οι 24 τιμές της ημέρας αναρτώνται στις 17.00 της προηγούμενης ημέρας στην εφαρμογή που συνδέεται με το κινητό του καταναλωτή.
Οι καταναλωτές πρέπει να προγραμματίσουν την κατανάλωση της επόμενης ημέρας. Για να βγουν κερδισμένοι, θα πρέπει να αποφύγουν τις ώρες κατά τις οποίες οι τιμές είναι υψηλές. Ο προμηθευτής κάθε ημέρα θα στέλνει επίσης και ένα SMS με το οποίο θα ενημερώνει για τις ώρες με τις χαμηλότερες και τις υψηλότερες τιμές της επόμενης ημέρας. Όταν η τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς εκτιναχτεί πάνω από τα 180 Euro/MWh, ο προμηθευτής θα στέλνει ένα ειδικό ALERT για να προειδοποιήσει τους καταναλωτές».
Η Αρχή σημειώνει ακόμη ότι:
Η τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής αποτελείται από (α) ένα σταθερό μέρος (το γνωστό πάγιο) και (β) ένα κυμαινόμενο μέρος, δηλαδή 24 διαφορετικές τιμές (ανά kwh) ανά ημέρα. Η τιμές αυτές προκύπτουν από έναν υπολογιστικό τύπο ο οποίος συνδέεται με την ΤΕΑ, δηλαδή την Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας η οποία βρίσκεται στην ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Ενέργειας (https://www.enexgroup.gr/el/dynamic-electricity-pricing-contracts-reference-price)
Στη σύμβαση ο προμηθευτής έχει αναφέρει έναν υπολογιστικό τύπο για την κυμαινόμενη τιμή. Η κυμαινόμενη τιμή είναι το άθροισμα Βασικής Τιμής (Α) και της Δυναμικής Τιμής (Β * ωριαία ΤΕΑ), δηλαδή (Α+Β*ΤΕΑ). Μέσα σε αυτόν τον τύπο εντάσσονται οι 24 τιμές που ανακοινώνει το Χρηματιστήριο Ενέργειας.
Ο λογαριασμός που εκδίδεται είναι πάντα εκκαθαριστικός (όχι έναντι), εκδίδεται τουλάχιστον κάθε μήνα και περιλαμβάνει αναλυτικά την τιμή προμήθειας και την κατανάλωση για κάθε ώρα της ημέρας. Αποτυπώνεται το πάγιο και οι 24 τιμές ανά ημέρα πολλαπλασιασμένες με τις 24 καταναλώσεις της ημέρας. Δηλαδή στον μηνιαίο λογαριασμό αναφέρονται (α) το πάγιο και (β) για κάθε μία από τις 30 ή 31 ημέρες του μήνα, 24 τιμές πολλαπλασιασμένες με 24 καταναλώσεις.
Το όφελος για τον καταναλωτή από το δυναμικό τιμολόγιο είναι ότι κερδίζει σε οικονομία, διαφάνεια και ευελιξία. Αν μεταφέρει τις ενεργοβόρες δραστηριότητές του τις ώρες με χαμηλή τιμή, το κόστος του λογαριασμού μειώνεται. Επίσης γνωρίζει τις τιμές από πριν, για να προγραμματίζει σωστά και βοηθά στην προστασία του περιβάλλοντος, ενώ μπορεί να αλλάξει προμηθευτή όποτε το επιθυμεί χωρίς οικονομική επιβάρυνση.
Σύμφωνα πάντα με τη Ρυθμιστική Αρχή, αντίστοιχα το ρίσκο είναι: Αν ο καταναλωτής δεν προγραμματίζει από την προηγούμενη μέρα και καταναλώνει πολλή ενέργεια τις ώρες με τις υψηλές τιμές, ο λογαριασμός του θα επιβαρυνθεί. Η επιτυχία εξαρτάται από τον δικό του προγραμματισμό. Σε περίπτωση που ο καταναλωτής πιστεύει ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει ως ένας πράγματι ενεργός καταναλωτής, η ΡΑΑΕΥ προτείνει την επιλογή ενός σταθερού τιμολογίου σύμφωνα με το καταναλωτικό του προφίλ αξιοποιώντας το επίσημο εργαλείο σύγκρισης τιμών της ΡΑΑΕΥ, Energy Cost.
Συμβουλές ΡΑΑΕΥ για τα πορτοκαλί τιμολόγια
Η Ρυθμιστική Αρχή εξέδωσε συμβουλές για τους καταναλωτές, ενόψει της πρεμιέρας των δυναμικών τιμολογίων σημειώνοντας τα εξής:
«Τα δυναμικά τιμολόγια δίνουν τη δυνατότητα στους καταναλωτές να πάρουν τον έλεγχο του λογαριασμού ρεύματος στα χέρια τους, δηλαδή να εξοικονομήσουν χρήματα. Προκειμένου να επωφεληθούν οι καταναλωτές από τα δυναμικά τιμολόγια πρέπει να γίνουν ”ενεργοί καταναλωτές”, δηλαδή πρέπει να μπορούν να προσαρμόζουν την κατανάλωση ρεύματος προς τις ώρες κατά τις οποίες το ρεύμα κοστίζει λιγότερο και να αποφεύγουν την κατανάλωση ρεύματος τις ώρες κατά τις οποίες το ρεύμα κοστίζει περισσότερο.
Πώς λειτουργεί το δυναμικό τιμολόγιο στην πράξη
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη καταναλωτή σε δυναμικό τιμολόγιο είναι να υπάρχει εγκατεστημένος έξυπνος μετρητής στην παροχή του πελάτη.
Για κάθε ημέρα, ο προμηθευτής ανακοινώνει 24 διαφορετικές τιμές (μία τιμή για κάθε ώρα της ημέρας) οι οποίες βασίζονται στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Οι 24 τιμές της ημέρας αναρτώνται στις 17.00 της προηγούμενης ημέρας στην εφαρμογή που συνδέεται με το κινητό του καταναλωτή.
Οι καταναλωτές πρέπει να προγραμματίσουν την κατανάλωση της επόμενης ημέρας. Για να βγουν κερδισμένοι, θα πρέπει να αποφύγουν τις ώρες κατά τις οποίες οι τιμές είναι υψηλές. Ο προμηθευτής κάθε ημέρα θα στέλνει επίσης και ένα SMS με το οποίο θα ενημερώνει για τις ώρες με τις χαμηλότερες και τις υψηλότερες τιμές της επόμενης ημέρας. Όταν η τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς εκτιναχτεί πάνω από τα 180 Euro/MWh, ο προμηθευτής θα στέλνει ένα ειδικό ALERT για να προειδοποιήσει τους καταναλωτές».
Η Αρχή σημειώνει ακόμη ότι:
- Η τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής αποτελείται από (α) ένα σταθερό μέρος (το γνωστό πάγιο) και (β) ένα κυμαινόμενο μέρος, δηλαδή 24 διαφορετικές τιμές (ανά kwh) ανά ημέρα. Η τιμές αυτές προκύπτουν από έναν υπολογιστικό τύπο ο οποίος συνδέεται με την ΤΕΑ, δηλαδή την Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας η οποία βρίσκεται στην ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Ενέργειας (https://www.enexgroup.gr/el/dy...)
- Στη σύμβαση ο προμηθευτής έχει αναφέρει έναν υπολογιστικό τύπο για την κυμαινόμενη τιμή. Η κυμαινόμενη τιμή είναι το άθροισμα Βασικής Τιμής (Α) και της Δυναμικής Τιμής (Β * ωριαία ΤΕΑ), δηλαδή (Α+Β*ΤΕΑ). Μέσα σε αυτόν τον τύπο εντάσσονται οι 24 τιμές που ανακοινώνει το Χρηματιστήριο Ενέργειας.
- Ο λογαριασμός που εκδίδεται είναι πάντα εκκαθαριστικός (όχι έναντι), εκδίδεται τουλάχιστον κάθε μήνα και περιλαμβάνει αναλυτικά την τιμή προμήθειας και την κατανάλωση για κάθε ώρα της ημέρας. Αποτυπώνεται το πάγιο και οι 24 τιμές ανά ημέρα πολλαπλασιασμένες με τις 24 καταναλώσεις της ημέρας. Δηλαδή στον μηνιαίο λογαριασμό αναφέρονται (α) το πάγιο και (β) για κάθε μία από τις 30 ή 31 ημέρες του μήνα, 24 τιμές πολλαπλασιασμένες με 24 καταναλώσεις.
- Το όφελος για τον καταναλωτή από το δυναμικό τιμολόγιο είναι ότι κερδίζει σε οικονομία, διαφάνεια και ευελιξία. Αν μεταφέρει τις ενεργοβόρες δραστηριότητές του τις ώρες με χαμηλή τιμή, το κόστος του λογαριασμού μειώνεται. Επίσης γνωρίζει τις τιμές από πριν, για να προγραμματίζει σωστά και βοηθά στην προστασία του περιβάλλοντος, ενώ μπορεί να αλλάξει προμηθευτή όποτε το επιθυμεί χωρίς οικονομική επιβάρυνση.
Σύμφωνα πάντα με τη Ρυθμιστική Αρχή, αντίστοιχα το ρίσκο είναι: Αν ο καταναλωτής δεν προγραμματίζει από την προηγούμενη μέρα και καταναλώνει πολλή ενέργεια τις ώρες με τις υψηλές τιμές, ο λογαριασμός του θα επιβαρυνθεί. Η επιτυχία εξαρτάται από τον δικό του προγραμματισμό. Σε περίπτωση που ο καταναλωτής πιστεύει ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει ως ένας πράγματι ενεργός καταναλωτής, η ΡΑΑΕΥ προτείνει την επιλογή ενός σταθερού τιμολογίου σύμφωνα με το καταναλωτικό του προφίλ αξιοποιώντας το επίσημο εργαλείο σύγκρισης τιμών της ΡΑΑΕΥ, Energy Cost.
