Η έκθεση του ΔΝΤ με τίτλο «Πώς η Φορολογική Διοίκηση υποστήριξε την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας», σημειώνει ότι η χώρα προχώρησε σε συνεχείς μεταρρυθμίσεις από το 2010 και μετά, ενώ η επιτάχυνση ήρθε κυρίως από το 2018 και έπειτα.
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι αλλαγές αυτές οδήγησαν σε καλύτερη συμμόρφωση των φορολογουμένων και σε αισθητή ενίσχυση των κρατικών εσόδων.
Το εν λόγω Ταμείο επισημαίνει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός της φορολογικής διοίκησης εντάχθηκε στη συνολική προσπάθεια εκσυγχρονισμού του Δημοσίου και επιταχύνθηκε σημαντικά μετά το 2019. Ήδη από τις αρχές του 2020, σχεδόν όλες οι συναλλαγές με την εφορία και τα τελωνεία πραγματοποιούνταν ηλεκτρονικά, ενώ η πανδημία λειτούργησε ως καταλύτης για ακόμη μεγαλύτερη ψηφιοποίηση.
Εκρηκτική άνοδος στις ηλεκτρονικές δηλώσεις και πληρωμές
Σύμφωνα με την έκθεση, η ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων έφτασε το 100% για τις δηλώσεις ΦΠΑ το 2022, ενώ για τις δηλώσεις φορολογίας επιχειρήσεων είχε ήδη αγγίξει το 99,9% από το 2021. Παράλληλα, από το 2018 έως το 2023, τα ποσοστά ηλεκτρονικής υποβολής φορολογικών δηλώσεων στην Ελλάδα ξεπέρασαν τόσο τον ευρωπαϊκό μέσο όρο όσο και τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ.
Σημαντική αύξηση καταγράφηκε και στις ηλεκτρονικές πληρωμές φόρων. Το ποσοστό ανέβηκε από 86,6% το 2018 στο 99,2% το 2023, με ιδιαίτερα μεγάλη άνοδο μεταξύ 2021 και 2022.
Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στη μείωση της φοροδιαφυγής. Όπως αναφέρεται, το «κενό ΦΠΑ», δηλαδή το ποσοστό του φόρου που δεν εισπράττεται, μειώθηκε από 30% το 2011 σε μόλις 9% το 2024, κάτι που χαρακτηρίζεται ως «σημαντικό επίτευγμα στον περιορισμό της μη συμμόρφωσης».
myAADE, myDATA και POS στο επίκεντρο
Το ΔΝΤ αναφέρεται εκτενώς και στη λειτουργία της πλατφόρμας myAADE, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή τον Σεπτέμβριο του 2021 και αντικατέστησε το myTAXISnet. Μέσω της νέας πλατφόρμας, οι φορολογούμενοι έχουν πρόσβαση σε όλες τις ψηφιακές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, όπως δηλώσεις, ρυθμίσεις πληρωμών, στοιχεία ακινήτων, αυτοκινήτων και τα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA.
Παράλληλα, η υποχρεωτική διαβίβαση λογιστικών στοιχείων στο myDATA θεωρείται από τους βασικούς λόγους που περιόρισαν τη φοροδιαφυγή. Η προσυμπλήρωση δηλώσεων ΦΠΑ και φόρου επιχειρήσεων, αλλά και η σύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές από τον Μάιο του 2024, συνέβαλαν επίσης στην ενίσχυση της συμμόρφωσης σε πραγματικό χρόνο.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται και στη δημιουργία της ΑΑΔΕ το 2017, την οποία το ΔΝΤ χαρακτηρίζει ως τη σημαντικότερη μεταρρύθμιση εκείνης της περιόδου. Όπως σημειώνεται, η ανεξαρτησία της φορολογικής διοίκησης άλλαξε τον τρόπο λήψης αποφάσεων, ενίσχυσε τη διακυβέρνηση και προστάτευσε τη λειτουργία της από πολιτικές παρεμβάσεις.
Το ΔΝΤ καταλήγει ότι οι μεταρρυθμίσεις δημιούργησαν έναν «ενάρετο κύκλο», όπου η καλύτερη φορολογική διακυβέρνηση έφερε περισσότερη ψηφιοποίηση και η ψηφιοποίηση οδήγησε σε μεγαλύτερη συμμόρφωση και υψηλότερα έσοδα. Το 2025, τα φορολογικά έσοδα της Ελλάδας αντιστοιχούσαν στο 28% του ΑΕΠ, έναντι 20,5% το 2009.
Η επόμενη πρόκληση, σύμφωνα με την έκθεση, είναι η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και της ανάλυσης δεδομένων, ώστε να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η διαχείριση κινδύνων, οι υπηρεσίες προς τους πολίτες και η εμπιστοσύνη στο φορολογικό σύστημα.
