Κάποιοι άνθρωποι μοιάζουν να έχουν γεννηθεί για να πηγαίνουν κόντρα στο ρεύμα.
Ο Διονύσης Χαριτόπουλος υπήρξε ένας από αυτούς. Πειραιώτης μέχρι το μεδούλι, συγγραφέας με κοφτερή πένα, άνθρωπος δύσκολος στις συμβάσεις και απόλυτος στις επιλογές του. Εζησε όπως έγραφε, χωρίς πολλά στολίδια, με πάθος, συγκρούσεις και μια βαθιά αίσθηση ελευθερίας. Με τον θάνατό του σε ηλικία 79 ετών, έκλεισε ένα ξεχωριστό κεφάλαιο της ελληνικής λογοτεχνίας.
Οι εκδόσεις Τόπος τον αποχαιρέτησαν με τον τρόπο που εκείνος θα προτιμούσε: «Πέθανε ο Διονύσης Χαριτόπουλος». Χωρίς ευφημισμούς και περιττούς συναισθηματισμούς. Ετσι αντιμετώπιζε άλλωστε τη ζωή και τον θάνατο.
Από τον Πειραιά στη λογοτεχνία
Γεννημένος το 1947 στον Πειραιά, με πατέρα από τη Μέσα Μάνη και μητέρα από το Μικρό Χωριό Ευρυτανίας, μεγάλωσε στις φτωχογειτονιές του λιμανιού. Από μικρός εργάστηκε σκληρά, δουλεύοντας σε μηχανουργεία και χειρωνακτικές δουλειές. Επιχείρησε να σπουδάσει στην Αθήνα και στο Λονδίνο, εγκαταλείποντας και τις δύο προσπάθειες. Ακολούθησε η διαφήμιση, στην οποία εργάστηκε μέχρι το 1990, ενώ η λογοτεχνική του διαδρομή είχε αρχίσει ήδη από το 1976 με τη «Δανεικιά γραβάτα». Ακολούθησαν βιβλία που καθιέρωσαν την ιδιαίτερη γραφή του: «525 Τάγμα Πεζικού», «Τα παιδιά της Χελιδόνας», «Δέσποινα», «Εναντίον του Marlboro», «Εκ Πειραιώς», «Πειραιώτες» και «Ερωτες στη Μεταπολίτευση».
Συνολικά έγραψε 24 βιβλία, κινούμενος ανάμεσα στο μυθιστόρημα, τη νουβέλα, το δοκίμιο, το θέατρο και την ιστορική έρευνα. Απέφευγε τις λογοτεχνικές παρέες και τις εύκολες κατατάξεις.
Ο Αρης Βελουχιώτης και οι «Άτακτοι»
Ξεχωριστή θέση στο έργο του κατέχει το «Αρης, ο αρχηγός των ατάκτων», η εκτενής ιστορική βιογραφία του Αρη Βελουχιώτη. Μια πολυετής ερευνητική προσπάθεια που εξελίχθηκε σε έργο αναφοράς για την προσωπικότητα του καπετάνιου του ΕΛΑΣ. Ο Χαριτόπουλος αναζήτησε μαρτυρίες, μελέτησε ντοκουμέντα και επιχείρησε να φωτίσει τον άνθρωπο πίσω από τον θρύλο. Το ενδιαφέρον του για την Αντίσταση και τους αντάρτες αποτυπώθηκε και στο τελευταίο του βιβλίο, «Οι Ατακτοι», το 2022.
Τα τελευταία χρόνια είχε επιλέξει να ζει μακριά από τη δημοσιότητα, στο Μικρό Χωριό Ευρυτανίας, έναν τόπο με ιδιαίτερη σημασία για την οικογενειακή και ιστορική του διαδρομή.
Ο έρωτας με τη Μαλβίνα Κάραλη
Στην προσωπική του ζωή, η σχέση με τη Μαλβίνα Κάραλη υπήρξε ίσως το πιο πολυσυζητημένο κεφάλαιο. Δύο ισχυρές προσωπικότητες, δύο άνθρωποι με εκρηκτικό χαρακτήρα και μια γνωριμία που έμοιαζε βγαλμένη από μυθιστόρημα.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η Μαλβίνα πήγε να του πάρει συνέντευξη για το περιοδικό «Γυναίκα». Εκείνος αργότερα περιέγραψε μια απίθανη σκηνή: καθόταν στο πάτωμα, τη θαύμαζε και κάποια στιγμή τη δάγκωσε αυθόρμητα στη γάμπα, τραβώντας τη στο χαλί!
Ο έρωτας υπήρξε κεραυνοβόλος. Παντρεύτηκαν το 1996, ενώ η Μαλβίνα έφτασε να χρησιμοποιεί το επώνυμο «Χαριτοπούλου» στις τηλεοπτικές εμφανίσεις της. Η περίφημη φράση της «Είμαι πάνω απ’ όλους και κάτω από αυτόν» αποτύπωνε την ένταση των συναισθημάτων της. Η κοινή ζωή τους, ωστόσο, σημαδεύτηκε από συγκρούσεις και τελικά διαζύγιο. Η Μαλβίνα πέθανε το 2002, χτυπημένη από τον καρκίνο, αφήνοντας πίσω της μια ιστορία που ο Χαριτόπουλος κουβαλούσε μέχρι το τέλος.
Επιστολές, τύψεις και μνήμη
Το 2005 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα «Ο άνεμος κουβάρι» στο οποίο αξιοποίησε ερωτικές επιστολές της Μαλβίνας. Η δημοσιοποίησή τους προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς αποκάλυπταν βαθιά προσωπικές στιγμές της σχέσης τους. Ο ίδιος δεν έκρυψε ποτέ τις τύψεις του. «Εχω πολλές ενοχές με τη Μαλβίνα. Επρεπε να της έχω φερθεί καλύτερα», είχε εξομολογηθεί, μιλώντας για τις ενοχές εκείνου που επιβιώνει μετά τον θάνατο του ανθρώπου που αγάπησε.
Ο Διονύσης Χαριτόπουλος άφησε πίσω του βιβλία, ιστορίες, έρωτες και μια ζωή γεμάτη αντιφάσεις. Από τα μηχανουργεία του Πειραιά μέχρι τις σελίδες της Ιστορίας, κράτησε την ανεξαρτησία του. Και κάπου ανάμεσα στον Αρη Βελουχιώτη, τους ξυπόλυτους του λιμανιού και τη Μαλβίνα, έγραψε τελικά το σημαντικότερο μυθιστόρημά του. Την ίδια του τη ζωή.
