Από τότε που ανέλαβε τη δημαρχία της Αθήνας, ο Χάρης Δούκας επιχείρησε να χτίσει το προφίλ δημάρχου που θα άφηνε την κομματική αντιπαράθεση έξω από το δημαρχιακό μέγαρο.
Στην εναρκτήρια ομιλία του είχε μάλιστα διακηρύξει ότι δεν σκοπεύει να εμπλακεί στην κεντρική πολιτική σκηνή και ότι η μοναδική προτεραιότητά του θα είναι η πόλη και οι ανάγκες των κατοίκων της.
Λίγους μήνες αργότερα, η πραγματικότητα δείχνει να διαψεύδει πλήρως εκείνη την υπόσχεση. Η θητεία του δημάρχου Αθηναίων συνοδεύεται από μια αλυσίδα πολιτικών αντιφάσεων, επικοινωνιακών λαθών και επιλογών που έχουν δημιουργήσει την εικόνα μιας δημοτικής αρχής η οποία συχνά δείχνει περισσότερο στραμμένη προς την κεντρική πολιτική σκηνή παρά προς τα προβλήματα της πρωτεύουσας.
Η δημαρχία ως εφαλτήριο πολιτικών φιλοδοξιών
Η πρώτη μεγάλη σκιά πάνω από τη θητεία του ήρθε όταν ο Χάρης Δούκας επέλεξε να εμπλακεί ενεργά στην εσωκομματική μάχη για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Για εβδομάδες ο δήμαρχος της Αθήνας βρέθηκε σε περιοδείες σε όλη τη χώρα, μιλώντας σε κομματικές συγκεντρώσεις και αναζητώντας στήριξη για την ηγεσία του κόμματος.
Η εικόνα αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Στελέχη της αντιπολίτευσης στον Δήμο Αθηναίων αλλά και πολιτικοί παρατηρητές σχολίασαν ότι ένας δήμαρχος της μεγαλύτερης πόλης της χώρας δεν μπορεί να λειτουργεί σαν περιοδεύων υποψήφιος κομματικός αρχηγός. Για πολλούς, η περίοδος εκείνη αποτέλεσε την πιο χαρακτηριστική διάψευση της αρχικής δέσμευσης ότι δεν θα εμπλακεί στην κεντρική πολιτική.
Το αποτέλεσμα ήταν να καλλιεργηθεί η εντύπωση ότι η δημαρχία αντιμετωπίζεται ως πολιτικό σκαλοπάτι και όχι ως πλήρης πολιτική ευθύνη.
Ο σφιχτός εναγκαλισμός με τον ΣΥΡΙΖΑ και οι γκάφες του δημάρχου
Ένα δεύτερο μέτωπο κριτικής αφορά τη σχέση του δημάρχου με τον ΣΥΡΙΖΑ. Αν και η εκλογή του στηρίχθηκε από ευρύ φάσμα της Κεντροαριστεράς, αρκετοί υποστηρίζουν ότι η συνεργασία αυτή μετατράπηκε γρήγορα σε πολιτική ταύτιση.
Η αντιπολίτευση στον δήμο κατηγορεί τη δημοτική αρχή ότι λειτουργεί ως πολιτική προέκταση μιας ευρύτερης αντιδεξιάς συμμαχίας, ενώ ακόμη και στελέχη της κεντροαριστεράς εμφανίζονται επιφυλακτικά απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζουν «υπερβολική πολιτικοποίηση» της αυτοδιοίκησης.
Η δημόσια παρουσία του δημάρχου συνοδεύτηκε επίσης από σειρά δηλώσεων και κινήσεων που χαρακτηρίστηκαν επικοινωνιακά ατυχήματα. Σε αρκετές περιπτώσεις, ο Χάρης Δούκας βρέθηκε να τοποθετείται για ζητήματα που δεν αφορούν άμεσα τον δήμο, προκαλώντας αντιδράσεις για το αν υπερβαίνει τον θεσμικό ρόλο του.
Η κριτική που ασκείται είναι ότι ο δήμαρχος συχνά εμφανίζεται να αναζητεί πολιτική ορατότητα σε θέματα εθνικής πολιτικής, αντί να επικεντρώνεται στην καθημερινότητα της πόλης.
Το επιτελείο που δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει.
Εξίσου έντονη είναι η συζήτηση γύρω από τον στενό κύκλο συνεργατών του δημάρχου. Στελέχη της δημοτικής αντιπολίτευσης κάνουν λόγο για ένα επιτελείο που συχνά λειτουργεί με έντονη πολιτική ατζέντα, προκαλώντας περιττές εντάσεις και πολιτικές συγκρούσεις.
Κατά καιρούς, δηλώσεις συνεργατών του δημάρχου έχουν προκαλέσει αντιδράσεις, τροφοδοτώντας την εικόνα μιας διοίκησης που δυσκολεύεται να συντονιστεί επικοινωνιακά. Ορισμένες από αυτές τις παρεμβάσεις έχουν μάλιστα οδηγήσει σε δημόσιες διορθώσεις ή σε αποστάσεις από πλευράς δημάρχου.
Αυτή η εικόνα, σύμφωνα με επικριτές της δημοτικής αρχής, δημιουργεί την εντύπωση ενός επιτελείου που συχνά κινείται χωρίς σαφή πολιτική γραμμή, σαν σε πύργο της Βαβέλ…
Η καθημερινότητα της πόλης στο περιθώριο
Την ίδια στιγμή, τα προβλήματα της καθημερινότητας των Αθηναίων παραμένουν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Ζητήματα όπως η καθαριότητα, η ασφάλεια, η κατάσταση των δημόσιων χώρων και η κυκλοφορία συνεχίζουν να προκαλούν έντονα παράπονα από κατοίκους και επαγγελματίες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συνεχής παρουσία του δημάρχου στον ευρύτερο πολιτικό διάλογο ενισχύει την κριτική ότι η δημοτική διοίκηση δεν έχει καταφέρει να πείσει πως διαθέτει στρατηγικό σχέδιο για την πόλη.
Ένα πολιτικό στοίχημα που γίνεται όλο και πιο δύσκολο
Η πολιτική διαδρομή του Χάρη Δούκα βρίσκεται ακόμη στην αρχή. Ωστόσο, η μέχρι τώρα πορεία της θητείας του έχει ήδη δημιουργήσει μια σειρά ερωτημάτων για το πού ακριβώς τοποθετεί τον ρόλο του: στη διοίκηση της Αθήνας ή σε μια ευρύτερη πολιτική καριέρα.
Για πολλούς πολιτικούς αναλυτές, το βασικό πρόβλημα δεν είναι οι επιμέρους γκάφες, αλλά η συνολική εικόνα μιας δημοτικής αρχής που δεν έχει καταφέρει ακόμη να ξεκαθαρίσει τις προτεραιότητές της.
Και όσο η αντίφαση ανάμεσα στις αρχικές δεσμεύσεις και στις πολιτικές κινήσεις του δημάρχου μεγαλώνει τόσο ενισχύεται η συζήτηση για το αν η θητεία του θα εξελιχθεί σε μια επιτυχημένη αυτοδιοικητική πορεία ή σε ένα πολιτικό φιάσκο που θα τον ακολουθεί για χρόνια.
Η ρήξη με τον Χριστοδουλάκη και το πολιτικό κόστος των αθετημένων δεσμεύσεων
Αν όμως υπάρχει ένα επεισόδιο που συμπυκνώνει όσο τίποτα άλλο την πολιτική φθορά που αρχίζει να συνοδεύει την πορεία του Χάρη Δούκα στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ αυτό αφορά τη σχέση του με τον Μανώλη Χριστοδουλάκη. Μια σχέση που ξεκίνησε με πολιτική συμμαχία και δημόσια στήριξη, αλλά φαίνεται να καταλήγει σε βαθιά ρήξη.
Ήταν ο Μανώλης Χριστοδουλάκης εκείνος που, σε μια κρίσιμη στιγμή για τις εσωκομματικές εξελίξεις, ενθάρρυνε ανοιχτά τον δήμαρχο Αθηναίων να διεκδικήσει την ηγεσία του κόμματος. Το περίφημο «Χάρη, πάμε», που αποδόθηκε στον ίδιο σε πολιτικούς κύκλους εκείνης της περιόδου, δεν ήταν απλώς μια φιλική παρότρυνση. Ήταν η δημόσια σφραγίδα μιας πολιτικής συμμαχίας που τότε έμοιαζε να διαμορφώνει έναν νέο πόλο επιρροής στο εσωτερικό του κόμματος.
Η στήριξη εκείνη δεν ήταν χωρίς προσδοκίες. Σύμφωνα με πληροφορίες από το εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, η συνεργασία μεταξύ των δύο ανδρών στηρίχθηκε σε μια πολιτική συμφωνία με ορίζοντα το μέλλον: ότι η νέα γενιά στελεχών θα αποκτήσει ρόλο στην επόμενη φάση του κόμματος και ότι ο ίδιος ο Χριστοδουλάκης θα αποτελούσε έναν από τους βασικούς εκφραστές αυτής της προοπτικής. Σήμερα όμως, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.
Ο Χριστοδουλάκης έχει πλέον ενταχθεί στο επιτελείο του Νίκου Ανδρουλάκη, γεγονός που ερμηνεύεται από πολλούς ως σαφές πολιτικό μήνυμα προς τον δήμαρχο Αθηναίων. Στελέχη που γνωρίζουν το παρασκήνιο των εσωκομματικών ισορροπιών μιλούν για βαθιά δυσαρέσκεια από την πλευρά του πρώην συμμάχου του Δούκα, ο οποίος θεωρεί ότι οι πολιτικές δεσμεύσεις που είχαν διαμορφωθεί εκείνη την περίοδο εγκαταλείφθηκαν χωρίς δεύτερη σκέψη.
Το παρασκήνιο γίνεται ακόμη πιο βαρύ αν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες που κυκλοφορούν το τελευταίο διάστημα στους κομματικούς διαδρόμους. Σύμφωνα με αυτές, ο Μανώλης Χριστοδουλάκης φέρεται να εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο δημοσιοποίησης επιστολής με ιδιαίτερα αιχμηρό περιεχόμενο προς τον δήμαρχο Αθηναίων – μια επιστολή που, αν τελικά δημοσιοποιηθεί, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πολιτικό «κατηγορώ» για τη στάση του Χάρη Δούκα.
Στελέχη που γνωρίζουν το κλίμα μιλούν ήδη για μια επιστολή που θα περιγράφει με σκληρή γλώσσα τις πολιτικές αθετήσεις και τις ανεκπλήρωτες δεσμεύσεις που, σύμφωνα με την πλευρά Χριστοδουλάκη, σημάδεψαν τη συνεργασία τους. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι ένα τέτοιο κείμενο θα μπορούσε να προκαλέσει ισχυρούς τριγμούς στο ήδη εύθραυστο εσωκομματικό σκηνικό.
Για τον δήμαρχο Αθηναίων η εξέλιξη αυτή έχει διπλή πολιτική σημασία. Από τη μία πλευρά, αναδεικνύει τις ρωγμές που έχουν δημιουργηθεί στο δίκτυο πολιτικών συμμαχιών που τον στήριξε στην πορεία προς την κεντρική πολιτική σκηνή. Από την άλλη, ενισχύει την εικόνα ενός πολιτικού που, σύμφωνα με επικριτές του, αλλάζει στρατόπεδα και ισορροπίες ανάλογα με τις συγκυρίες.
Σε μια περίοδο όπου ο Χάρης Δούκας προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημαρχία της Αθήνας και στις ευρύτερες πολιτικές φιλοδοξίες του, η ρήξη με έναν από τους βασικούς συμμάχους της προηγούμενης φάσης ενδέχεται να αποδειχθεί ιδιαίτερα κοστοβόρα. Γιατί στην πολιτική, περισσότερο ακόμη και από τις γκάφες ή τις επικοινωνιακές αστοχίες, αυτό που τελικά μένει είναι η αίσθηση της αξιοπιστίας.
Και αν οι πληροφορίες για μια «επιστολή-κόλαφος» επιβεβαιωθούν, τότε η υπόθεση Δούκα-Χριστοδουλάκη δεν θα αποτελεί απλώς μια ακόμη εσωκομματική διαφωνία. Θα είναι η πιο ηχηρή υπενθύμιση ότι στην πολιτική οι υποσχέσεις που δίνονται στο παρασκήνιο έχουν συχνά μεγαλύτερο βάρος από εκείνες που ακούγονται δημόσια.
