Η αντίστροφη μέτρηση για τις ανακοινώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης έχει ήδη ξεκινήσει.
Το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται στην τελική φάση οριστικοποίησης ενός πακέτου μόνιμων παρεμβάσεων, που εκτιμάται ότι θα αγγίξει περίπου τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Τις τελικές αποφάσεις διαμορφώνουν, μεταξύ άλλων, η πορεία του κρατικού προϋπολογισμού, η υπεραπόδοση στα φορολογικά έσοδα, καθώς και η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Όλα αυτά, με απλά λόγια, δημιουργούν τον δημοσιονομικό χώρο που χρειάζεται για ένα νέο γύρο μόνιμων φορολογικών ελαφρύνσεων. Οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται στα τέλη Αυγούστου, όταν θα προκύψει πιο ξεκάθαρη εικόνα σχετικά με την πορεία των δημόσιων εσόδων και του τουρισμού.
Πάντως, το οικονομικό επιτελείο φέτος βρίσκεται σε μια διαφορετική θέση απ’ ό,τι πριν από έναν χρόνο. Τον Αύγουστο του 2025, η προσέγγιση ήταν πιο συγκρατημένη, κυρίως επειδή οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ είχαν μόλις ξαναρχίσει να εφαρμόζονται πλήρως και κάθε μόνιμη παρέμβαση έπρεπε να στηρίζεται σε ασφαλείς χρηματοδοτήσεις.
Περισσότερα έσοδα στο ταμείο
Τώρα, ένα χρόνο μετά, η οικονομία και τα φορολογικά έσοδα έχουν εξελιχθεί τόσο θετικά, που επιτρέπουν στην κυβέρνηση να σχεδιάσει ένα μεγαλύτερο πακέτο μέτρων. Τα πρώτα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για το πρώτο εξάμηνο του 2026 δείχνουν ακριβώς αυτό. Το πρωτογενές πλεόνασμα έφτασε στα 4,48 δισ. ευρώ, πολύ πάνω από τον αρχικό στόχο των 1,95 δισ. ευρώ. Παράλληλα, τα καθαρά φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 35,99 δισ. ευρώ κι αυτό, φυσικά, ξεπερνά τους στόχους που είχαν τεθεί. Ακόμη κι αν αφαιρέσουμε τις έκτακτες εισπράξεις, τα φορολογικά έσοδα παραμένουν υψηλότερα από τις προβλέψεις κατά περίπου 679 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό δείχνει ότι η υπεραπόδοση προέρχεται περισσότερο από τη γενικότερη ανάπτυξη της οικονομίας, την αύξηση της απασχόλησης και τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης, παρά από συγκυριακά κέρδη.
Υπάρχει δημοσιονομικός χώρος
Η σύγκριση με το ίδιο διάστημα πέρυσι έχει ενδιαφέρον. Το πρωτογενές αποτέλεσμα παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα, παρά την αύξηση των δαπανών του προϋπολογισμού, που έφτασε σχεδόν τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Φυσικά, αυτοί οι επιπλέον πόροι διοχετεύτηκαν κυρίως στην Υγεία, στην κοινωνική πολιτική και στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, χωρίς να επηρεάσουν αρνητικά τη συνολική δημοσιονομική κατάσταση.
Στο υπουργείο Οικονομικών, η προετοιμασία έχει ήδη περάσει σε μια αρκετά κρίσιμη φάση. Ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης και ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς, αλλά και ο νέος υφυπουργός Δημήτρης Μαρκόπουλος ενημερώνονται σχεδόν κάθε μέρα από το Γενικό Λογιστήριο και την ΑΑΔΕ για την πορεία των εσόδων, των επιστροφών φόρων αλλά και για την εκτέλεση των δαπανών.
Θέλουν να έχουν μια όσο το δυνατόν πιο ακριβή εικόνα του πραγματικού δημοσιονομικού χώρου, ώστε κάθε μόνιμη παρέμβαση να βασίζεται σε σίγουρα έσοδα και όχι σε «καλοκαιρινά» υπερκέρδη.
Από όσα έχουμε μάθει, στο οικονομικό επιτελείο έχουν προετοιμαστεί πάνω από ένα σενάρια. Το κύριο σχέδιο προβλέπει μέτρα περίπου 2 δισ. ευρώ. Υπάρχει, όμως, και μια εναλλακτική πρόταση, που θα μπει σε εφαρμογή μόνο αν τα δεδομένα για Ιούλιο και Αύγουστο δείξουν ακόμη μεγαλύτερη υπέρβαση στους στόχους.
Κρίσιμα στοιχεία για την τελική απόφαση θα είναι οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ, η εξέλιξη του τουρισμού, η κατανάλωση, τα έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές και η κατάσταση στην αγορά εργασίας.
Είναι ενδιαφέρον να θυμηθούμε πως η περσινή ΔΕΘ είχε αποτελέσει σημείο εκκίνησης για έναν νέο κύκλο φορολογικών αλλαγών. Οι ανακοινώσεις από τον Κυριακό Μητσοτάκη είχαν ως βασικό άξονα τη φορολογική ελάφρυνση της μεσαίας τάξης, τη στήριξη των οικογενειών και τη δημιουργία κινήτρων για επενδύσεις. Το πακέτο των περίπου 1,6 δισ. ευρώ περιλάμβανε αλλαγές στη φορολογική κλίμακα, μειώσεις στα τεκμήρια διαβίωσης, ευνοϊκότερη φορολόγηση των εισοδημάτων από ενοίκια, επέκταση των κινήτρων για τη στέγαση, μειώσεις ΦΠΑ στα ακριτικά νησιά, καθώς και παρεμβάσεις για συνταξιούχους, νέους και πολύτεκνες οικογένειες. Οι περισσότερες από αυτές τις εξαγγελίες ενσωματώθηκαν στον κρατικό προϋπολογισμό του 2026 και ακολούθησαν τη νομοθετική οδό αμέσως μετά τη ΔΕΘ.
Η φετινή ΔΕΘ έρχεται να χτίσει πάνω σε αυτή τη βάση. Το επίκεντρο μετατοπίζεται από τις οριζόντιες παρεμβάσεις σε στοχευμένες μόνιμες μειώσεις φόρων και εισφορών, με μεγαλύτερη έμφαση στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, στη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών και στην ενίσχυση των μεσαίων εισοδημάτων.Θα δούμε, λοιπόν, τι ακριβώς θα ανακοινωθεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες, καθώς η κατάσταση σιγά σιγά ξεκαθαρίζει.
