Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επιτίθεται στην κυβέρνηση για την ακρίβεια, αλλά αποφεύγει να εξηγήσει το κόστος και τη βιωσιμότητα των προτάσεών του.
Η ακρίβεια αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στην Ευρώπη και κατ'επέκταση στην Ελλαδά, εξαιτίας των γεωπολιτικών εντάσεων. Ωστόσο, αποτελεί πεδίο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης. Όσο πλησιάζει η χώρα προς την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, η δημόσια συζήτηση μετατοπίζεται ολοένα και περισσότερο από τις εφαρμόσιμες λύσεις στις εύκολες υποσχέσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Νίκος Ανδρουλάκης επιχειρεί να οικοδομήσει αντιπολιτευτικό αφήγημα πάνω στην καθημερινή πίεση που δέχονται οι πολίτες από τις ανατιμήσεις, προβάλλοντας ένα πακέτο μέτρων που παρουσιάζεται ως άμεση απάντηση στην ακρίβεια. Το ερώτημα όμως που παραμένει αναπάντητο είναι ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό αυτών των εξαγγελιών και αν οι προτάσεις αυτές μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα που με κόπο έχει οικοδομηθεί τα τελευταία χρόνια.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ επενδύει πολιτικά στην κοινωνική δυσαρέσκεια. Το τελευταίο διάστημα ο κ. Ανδρουλάκης έχει υιοθετήσει μια στρατηγική συνεχών παροχών και εξαγγελιών, από τη δωρεάν μετακίνηση νέων μέχρι μειώσεις φόρων και σειρά παρεμβάσεων στην αγορά. Ωστόσο, όσο αυξάνονται οι υποσχέσεις, τόσο εντονότερα αναδεικνύεται η απουσία συγκεκριμένων στοιχείων για τη χρηματοδότησή τους, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο πρόκειται για ολοκληρωμένο κυβερνητικό σχέδιο ή για μια προσπάθεια πολιτικής επιβίωσης μέσω εύηχων συνθημάτων.
Από τη λαϊκή αγορά στην πολιτική υπεραπλούστευση
Κατά την περιοδεία του στο Ίλιον, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επέλεξε να περιγράψει μια εικόνα κοινωνικής ασφυξίας, καλώντας ακόμη και τον πρωθυπουργό να επισκεφθεί τις λαϊκές αγορές για να διαπιστώσει την κατάσταση που βιώνουν οι πολίτες. Πρόκειται για μια εικόνα που ασφαλώς αντανακλά υπαρκτές δυσκολίες, αλλά ταυτόχρονα συνοδεύτηκε από μια προσπάθεια πολιτικής υπεραπλούστευσης ενός εξαιρετικά σύνθετου προβλήματος.
Η ακρίβεια δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο ούτε μπορεί να αντιμετωπιστεί με συνθήματα περί «θυμωμένων πρωθυπουργών» ή με γενικές καταγγελίες κατά της αγοράς. Αντίθετα, απαιτεί συνδυασμό δημοσιονομικής πειθαρχίας, ελέγχων, ευρωπαϊκών παρεμβάσεων και διατήρησης της αναπτυξιακής δυναμικής της οικονομίας.
Τα εύκολα «ναι» και οι δύσκολες απαντήσεις
Στην τοποθέτησή του ο κ. Ανδρουλάκης επανέφερε την πρόταση για μείωση του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά και τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης σε ενέργεια και καύσιμα. Πρόκειται για μέτρα που ακούγονται ελκυστικά, αλλά συνοδεύονται από τεράστιο δημοσιονομικό κόστος.
Αυτό που αποφεύγει να εξηγήσει η Χαριλάου Τρικούπη είναι από πού θα καλυφθεί το κενό στα δημόσια έσοδα, ποια δαπάνη θα περικοπεί ή ποιος νέος φόρος θα επιβληθεί για να ισοσκελιστεί η απώλεια. Η πολιτική, όμως, δεν είναι μόνο οι υποσχέσεις. Είναι και οι αριθμοί. Και μέχρι στιγμής οι αριθμοί απουσιάζουν από το αφήγημα του ΠΑΣΟΚ.
Όταν η αντιπολίτευση γίνεται μόνιμη καταγγελία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επανέλαβε σχεδόν αυτούσια επιχειρήματα που ακούγονται εδώ και χρόνια από διαφορετικές πλευρές της αντιπολίτευσης, επενδύοντας στην καταγγελία περί ασύδοτης αγοράς, ανεπαρκών ελέγχων και κυβερνητικής αδράνειας.
Ωστόσο, όσο περισσότερο εντείνεται η ρητορική των καταγγελιών, τόσο περισσότερο γίνεται εμφανής η δυσκολία διατύπωσης ενός ολοκληρωμένου και κοστολογημένου εναλλακτικού σχεδίου. Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εμφανιστεί ως η υπεύθυνη εναλλακτική λύση διακυβέρνησης, αλλά συχνά διολισθαίνει σε μια αντιπολιτευτική πρακτική που θυμίζει περισσότερο εύκολη διαμαρτυρία παρά σοβαρή κυβερνητική προετοιμασία.
Το πραγματικό στοίχημα για το ΠΑΣΟΚ
Η μεγάλη πρόκληση για τον Νίκο Ανδρουλάκη δεν είναι να περιγράψει τα προβλήματα. Αυτά τα γνωρίζουν ήδη οι πολίτες. Η πρόκληση είναι να αποδείξει ότι διαθέτει εφαρμόσιμες λύσεις χωρίς να υπονομεύσει τη σταθερότητα της οικονομίας.
Μέχρι τότε, οι περιοδείες στις λαϊκές αγορές και οι επιθέσεις στην κυβέρνηση μπορεί να προσφέρουν πρόσκαιρους επικοινωνιακούς τίτλους, δύσκολα όμως αρκούν για να πείσουν ότι το ΠΑΣΟΚ είναι έτοιμο να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας. Γιατί ανάμεσα στις εύκολες υποσχέσεις και στην πραγματική άσκηση εξουσίας υπάρχει πάντα μια απόσταση που δεν καλύπτεται με συνθήματα, αλλά με αξιόπιστες απαντήσεις.
