Στις αρχές Ιουνίου, εκτός απροόπτου, ξεκινά το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω».
Στόχος του εν λόγω προγράμματος είναι να καλυφθεί ουσιαστικά το κόστος και να επιστρέψουν στην αγορά χιλιάδες ακίνητα που σήμερα μένουν ανεκμετάλλευτα ή σε κακή κατάσταση.
Σε σχέση με την προηγούμενη εκδοχή, που είχε περιορισμένη απήχηση, το νέο πρόγραμμα επιχειρεί να λειτουργήσει ως εργαλείο στεγαστικής πολιτικής με πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση.
Δύο υποχρεωτικά σκέλη
Βασική αλλαγή είναι η νέα δομή. Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα χωρίζεται σε δύο σκέλη που περιλαμβάνουν ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση ενώ και τα δύο είναι υποχρεωτικά με το σκεπτικό να γίνονται ουσιαστικές παρεμβάσεις και όχι επιφανειακές λύσεις.
Τι καλύπτει η ανακαίνιση
Το σκέλος της ανακαίνισης περιλαμβάνει βασικές εργασίες που κάνουν ένα ακίνητο πλήρως λειτουργικό:
- υδραυλικά και ηλεκτρολογικά
- ενίσχυση τοιχοποιίας
- αποκατάσταση φθορών
- αλλαγή δαπέδων
- πλήρης ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου
- βαψίματα
Πρόκειται για παρεμβάσεις που μέχρι σήμερα αποτελούσαν βασικό εμπόδιο για πολλούς ιδιοκτήτες.
Ενεργειακή αναβάθμιση με πιο ήπιους όρους
Το δεύτερο σκέλος αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση, με πιο ευέλικτες απαιτήσεις σε σχέση με το «Εξοικονομώ».
Περιλαμβάνονται:
- νέα κουφώματα με θερμομόνωση
- εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα ή άλλων ΑΠΕ
- αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και ψύξη
Ενεργειακή αναβάθμιση
Το σκέλος της ενεργειακής αναβάθμισης συμπληρώνει το πρόγραμμα, με πιο ευέλικτους όρους σε σχέση με δράσεις όπως το «Εξοικονομώ». Οι παρεμβάσεις αφορούν την αντικατάσταση κουφωμάτων με θερμομονωτικά, την εγκατάσταση ή αναβάθμιση ηλιακού θερμοσίφωνα ή άλλων συστημάτων ΑΠΕ για ζεστό νερό, καθώς και την αλλαγή συστημάτων θέρμανσης και ψύξης, όπως αντλίες θερμότητας ή λέβητες βιομάζας. Παράλληλα, προβλέπονται και στοχευμένες εργασίες θερμομόνωσης. Για να εγκριθεί η παρέμβαση, απαιτείται η υλοποίηση τουλάχιστον τριών εργασιών, εκ των οποίων οι δύο πρέπει να ανήκουν στις βασικές, χαμηλής τεχνικής δυσκολίας.
Η κατανομή του προϋπολογισμού είναι προκαθορισμένη και δίνει σαφές βάρος στην ουσιαστική αναβάθμιση του ακινήτου. Το μεγαλύτερο μέρος, δηλαδή το 60% έως 80%, κατευθύνεται στις εργασίες ανακαίνισης, ενώ το υπόλοιπο 20% έως 40% αφορά την ενεργειακή βελτίωση. Με αυτό το μοντέλο διασφαλίζεται ότι το ακίνητο γίνεται πρώτα λειτουργικό, χωρίς να μένει πίσω η ενεργειακή του απόδοση.
Κομβικό στοιχείο αποτελεί η υποχρέωση για ενεργειακή αναβάθμιση του ακινήτου κατά τουλάχιστον μία κατηγορία. Οι κατοικίες που εντάσσονται στο πρόγραμμα θα πρέπει να βελτιωθούν ενεργειακά από χαμηλές κατηγορίες, όπως από Γ έως Η, κάτι που αποδεικνύεται μέσω του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) πριν και μετά τις εργασίες.
Σε επίπεδο χρηματοδότησης, το νέο «Ανακαινίζω» διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ και στοχεύει στην ανακαίνιση 15.000 έως 20.000 κατοικιών, κυρίως παλαιών διαμερισμάτων. Η επιδότηση υπολογίζεται ανά τετραγωνικό μέτρο, με πλαφόν τα 300 ευρώ/τ.μ., ενώ η συνολική ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως και τις 36.000 ευρώ ανά ακίνητο.
Το βασικό ποσοστό επιδότησης διαμορφώνεται στο 80%, με δυνατότητα αύξησης μέσω προσαυξήσεων. Προβλέπεται επιπλέον 5% για ακίνητα σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, καθώς και άλλο ένα 5% για ειδικές ομάδες, όπως τρίτεκνοι, πολύτεκνοι και άτομα με αναπηρία. Οι αυξήσεις αυτές συνδυάζονται, με αποτέλεσμα το ποσοστό να φτάνει έως και το 90%, μειώνοντας σημαντικά την ίδια συμμετοχή.
Σημαντική είναι και η διεύρυνση των δικαιούχων, καθώς το πρόγραμμα καλύπτει τόσο κλειστά όσο και κατοικημένα ακίνητα σε όλη τη χώρα. Στην περίπτωση των κλειστών κατοικιών, τίθεται ως όρος είτε η ιδιοκατοίκηση είτε η μακροχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Αντίστοιχη υποχρέωση ισχύει και για τις κύριες κατοικίες.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τη χρήση των ακινήτων, καθώς απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb για πέντε έτη μετά την ολοκλήρωση των εργασιών. Η ρύθμιση αυτή στοχεύει στην ενίσχυση της μακροχρόνιας ενοικίασης και στην αύξηση της διαθεσιμότητας κατοικιών.
Τα εισοδηματικά κριτήρια είναι πιο διευρυμένα, καλύπτοντας μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας. Το όριο φτάνει έως τις 25.000 ευρώ για άγαμους και τις 35.000 ευρώ για ζευγάρια, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Υπάρχουν και ειδικές ρυθμίσεις για μονογονεϊκά νοικοκυριά, ενώ λαμβάνεται υπόψη το συνολικό οικογενειακό εισόδημα.
Παράλληλα, δεν υπάρχει περιορισμός στον αριθμό αιτήσεων ανά ιδιοκτήτη ούτε κάποιο ηλικιακό όριο, κάτι που διευκολύνει τη συμμετοχή και ενισχύει τον στόχο για αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
Η ανάγκη για τέτοιες παρεμβάσεις παραμένει έντονη, καθώς το κόστος στέγασης εξακολουθεί να πιέζει τα νοικοκυριά. Οι αυξήσεις σε βασικά υλικά όπως σίδηρος, αλουμίνιο και ξύλο, σε συνδυασμό με το υψηλό ενεργειακό κόστος, ανεβάζουν το κόστος κατασκευής και, κατ’ επέκταση, τις τιμές πώλησης και ενοικίασης.
Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις στην Ευρώπη ως προς τα νοικοκυριά που δαπανούν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για στέγαση. Παρά τις μικρές βελτιώσεις σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, η επιβάρυνση παραμένει σημαντική, ειδικά σε σχέση με την αγοραστική δύναμη.
