Με τον χειμώνα να πλησιάζει και τις ελληνικές οικογένειες να βιώνουν ήδη τις επιπτώσεις της ενεργειακής ακρίβειας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης έδωσε και συνεχίζει να δίνει μια δύσκολη μάχη στις Βρυξέλλες για να εξασφαλίσει περισσότερα οικονομικά περιθώρια στήριξης των πολιτών.
Η έγκριση της επέκτασης της ρήτρας διαφυγής από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτελεί ένα σημαντικό αποτέλεσμα των ελληνικών διαπραγματεύσεων, ενώ στο προσκήνιο παραμένει η προσπάθεια για μεγαλύτερη ευελιξία στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης των καυσίμων. Στο οικονομικό επιτελείο επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τη δημοσιονομική σταθερότητα που έχει κατακτήσει η χώρα, ώστε περισσότερα χρήματα να επιστρέψουν στην κοινωνία και κυρίως στα νοικοκυριάπου αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες πιέσεις.
Το «μπράβο» της Ευρώπης
Η επιστολή της 6ης Αυγούστου προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτέλεσε την αφετηρία της τελευταίας ελληνικής διεκδίκησης. Η Αθήνα ζήτησε να επεκταθεί η εθνική ρήτρα διαφυγής ώστε να συμπεριληφθούν πρόσθετες επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας, εξασφαλίζοντας τελικά ευρωπαϊκό δημοσιονομικό χώρο για έργα που προσεγγίζουν το ένα δισεκατομμύριο ευρώ έως το 2028. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται 200 εκατομμύρια για συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, άλλα 200 εκατομμύρια για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες, καθώς και χρηματοδοτήσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων κτηρίων και σχολείων.
Οι Ευρωπαίοι, που ως γνωστόν δύσκολα και με μεγάλη καθυστέρηση αποφασίζουν για ελαφρύνσεις, έχουν αναγνωρίσει ότι η Ελλάδα έχει επιστρέψει στην επενδυτική βαθμίδα, παράγει πρωτογενή πλεονάσματα, καταγράφει σημαντική αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και εμφανίζει ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Από περίπου 210% του ΑΕΠ στην κορύφωση της κρίσης, το δημόσιο χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει στο 136,7% το 2026 και στο 128,8% το 2027. Το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 3,6% για φέτος και 3,3% για την επόμενη χρονιά. Πρόκειται για προβλέψεις που αποτυπώνουν τη συνέχιση μιας πορείας δημοσιονομικής εξυγίανσης, με το οικονομικό επιτελείο να επιδιώκει τη μετατροπή της σε πρόσθετο κοινωνικό όφελος.
Και η μείωση του ΕΦΚ στο τραπέζι
Το επόμενο στοίχημα αφορά την άμεση ελάφρυνση των καταναλωτών από το ενεργειακό κόστος. Ο Πιερρακάκης επιδιώκει πρόσθετα ευρωπαϊκά περιθώρια παρέμβασης στα καύσιμα, καθώς οι διεθνείς ανατιμήσεις επηρεάζουν τις μεταφορές, την παραγωγή και τελικά τις τιμές των προϊόντων. Μέχρι στιγμής δεν έχει εξασφαλιστεί συμφωνία για γενικευμένη μείωση του ΕΦΚ, όμως η ελληνική πλευρά εξακολουθεί να αναζητά λύσεις που θα συγκρατήσουν τις επιβαρύνσεις. «Δεν μας νοιάζει ο μηχανισμός, μας νοιάζει η τιμή στο ταμπλό», είχε υπογραμμίσει ο υπουργός, περιγράφοντας την προτεραιότητα της κυβέρνησης.
Για μια τετραμελή οικογένεια που πληρώνει θέρμανση, ηλεκτρικό ρεύμα, καύσιμα και τρόφιμα, κάθε πρόσθετη επιβάρυνση περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα. Αντίστοιχα, ο συνταξιούχος που προσπαθεί να γεμίσει τη δεξαμενή πετρελαίου και ο επαγγελματίας που μετακινείται καθημερινά περιμένουν παρεμβάσεις με άμεσο οικονομικό αποτέλεσμα.
Ποιοι αναμένεται να ωφεληθούν
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται τα νοικοκυριά με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, οι συνταξιούχοι, οι οικογένειες με παιδιά και οι επαγγελματίες που επιβαρύνονται καθημερινά από το ενεργειακό κόστος. Από τις προβλεπόμενες επενδύσεις σε αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν περίπου 100.000 δικαιούχοι, περιορίζοντας μελλοντικά τις δαπάνες θέρμανσης και ζεστού νερού. Παράλληλα, οι ενεργειακές αναβαθμίσεις σχολείων και δημόσιων κτηρίων αναμένεται να μειώσουν τις λειτουργικές δαπάνες των φορέων που τα διαχειρίζονται.
Εφόσον υπάρξει ευρωπαϊκή συμφωνία για πρόσθετες φορολογικές ελαφρύνσεις στα καύσιμα, άμεσο όφελος θα μπορούσαν να έχουν οι οδηγοί, οι αγρότες, οι μεταφορείς και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ η συγκράτηση του μεταφορικού κόστους θα μπορούσε να περιορίσει τις πιέσεις στις τελικές τιμές των προϊόντων.
Ο Πιερρακάκης και η επόμενη πρόκληση
Πίσω από τις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις βρίσκεται ένας 43χρονος πολιτικός που ξεκίνησε από τα Κάτω Πατήσια. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, με καταγωγή από τη Λακωνία, αποφοίτησε από το Λεόντειο Λύκειο Πατησίων και στη συνέχεια σπούδασε Πληροφορική στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, συνεχίζοντας στο Χάρβαρντ και στο MIT. Παντρεμένος και πατέρας τριών παιδιών, ακολούθησε μια πορεία που τον έφερε το 2019 στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, όπου συνέδεσε το όνομά του με το gov.gr. Ακολούθησαν το υπουργείο Παιδείας, το υπουργείο Οικονομικών τον Μάρτιο του 2025 και η ομόφωνη εκλογή του στην προεδρία του Eurogroup τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς.
Ο Κ. Πιερρακάκης έχει πλέον μπροστά του μια διαφορετική πρόκληση: Να μεταφέρει τα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων στην καθημερινότητα των Ελλήνων. Γιατί ο τελικός λογαριασμός της πολιτικής του θα κριθεί λιγότερο στις ανακοινώσεις των Βρυξελλών και περισσότερο στο πορτοφόλι της οικογένειας που θα προσπαθήσει να βγάλει τον χειμώνα χωρίς να στερηθεί τη θέρμανση και τις βασικές ανάγκες της.
