Τάφος ηλικίας περίπου 1.700 ετών στην Αίγυπτο έφερε στο φως σπάνιο ποίημα στα αρχαία ελληνικά και επιγραφές προστασίας των νεκρών.
Το ταφικό μνημείο, με πυραμιδοειδή οροφή, χρονολογείται στον 4ο αιώνα μ.Χ., περίοδο κατά την οποία η Αίγυπτος βρισκόταν υπό ρωμαϊκή κυριαρχία. Εντοπίστηκε στην όαση Ντάχλα, κοντά στην αρχαία πόλη Μόθις, στη σημερινή Μουτ, η οποία αποτελούσε σημαντικό αστικό κέντρο της περιοχής.
Σύμφωνα με το υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, ο τάφος κατασκευάστηκε για ένα ανδρόγυνο. Στο εσωτερικό του βρέθηκε πέτρινη πλάκα με ποίημα 19 στίχων στα αρχαία ελληνικά, ενώ ο άνδρας που είχε ταφεί εκεί ονομαζόταν Πισεχτής και ενδέχεται να ήταν δικαστής.
Ξόρκια και αναφορές στο «Αμντουάτ»
Στον χώρο εντοπίστηκαν επίσης ιερογλυφικές επιγραφές με ξόρκια που αποσκοπούσαν στην προστασία των νεκρών. Ορισμένες παραπέμπουν στο «Αμντουάτ», αρχαίο αιγυπτιακό κείμενο που περιγράφει το ταξίδι του θεού Ήλιου στον κάτω κόσμο.
Οι ανασκαφείς βρήκαν ακόμη τράπεζα προσφορών, λεκάνη τελετουργικού καθαρμού, κεραμικά αντικείμενα και τουλάχιστον ένα νόμισμα με την απεικόνιση του Ρωμαίου αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Α΄, ο οποίος κυβέρνησε από το 306 έως το 337 μ.Χ.
Αντίθετα, στο εσωτερικό του τάφου δεν εντοπίστηκαν χριστιανικά σύμβολα ή κείμενα.
Όσιρις, κόμπρες και φτερωτός ηλιακός δίσκος
Η είσοδος του ταφικού μνημείου βρίσκεται στο τέλος σκάλας με 14 σκαλοπάτια και φέρει πλούσια διακόσμηση.
Μεταξύ των παραστάσεων διακρίνονται ένας φτερωτός ηλιακός δίσκος, ο θεός Όσιρις και δύο κόμπρες, στοιχεία που παραπέμπουν στην αιγυπτιακή θρησκευτική και ταφική παράδοση.
Ο θρήνος στα αρχαία ελληνικά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενεπίγραφη λίθινη πλάκα, στην οποία έχει χαραχθεί ένας θρήνος για τον νεκρό στα αρχαία ελληνικά.
Ο Άγγελος Χανιώτης, ερευνητής στο Ινστιτούτο Προηγμένων Μελετών του Νιου Τζέρσεϊ, ο οποίος δεν συμμετείχε στην ανασκαφή, χαρακτήρισε μιλώντας στο Live Science το κείμενο ιδιαίτερα λογοτεχνικό και πρωτότυπο επίγραμμα, με γραμματικά χαρακτηριστικά που παραπέμπουν στα ομηρικά έπη.
Στους στίχους ο νεκρός επαινείται για την καλοσύνη και τη σοφία του και χαρακτηρίζεται «σύμβουλος στη ζωή». Προς το τέλος του ποιήματος, ο γιος του, Σαραπίων, απευθύνεται στον πατέρα του με τη φράση «Άκου, πατέρα!» και του ζητά να δεχθεί τις νεκρικές σπονδές και τις προσφορές των παιδιών του που τον θρηνούν.
Σύμφωνα με τον Χανιώτη, ξεχωρίζει ακόμη η χρήση διακριτικών σημείων, όπως οι τόνοι, στοιχείο που θεωρεί ότι μαρτυρεί υψηλό μορφωτικό επίπεδο του δημιουργού της επιγραφής.
Πιθανή μεταγενέστερη επαναχρησιμοποίηση
Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι ο τάφος πιθανόν να χρησιμοποιήθηκε εκ νέου σε μεταγενέστερη περίοδο.
Την εκτίμηση αυτή ενισχύει ένα πλίνθινο ιερό πάνω από την είσοδο του μνημείου, το οποίο φαίνεται ότι κατασκευάστηκε μετά την αρχική ταφή του ζευγαριού.
