Η Άγκυρα χρησιμοποιεί επιλεκτικά αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων, προβάλλοντας δική της ερμηνεία για Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, επιμένει ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου.
Νέα παρέμβαση για την τουρκική επιστολή στον ΟΗΕ και τη στρατηγική της Άγκυρας έκανε ο Άγγελος Συρίγος, τονίζοντας ότι η Τουρκία επικαλείται το διεθνές δίκαιο, αλλά το ερμηνεύει επιλεκτικά για Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Ο βουλευτής της ΝΔ και καθηγητής Διεθνούς Δικαίου αναλύει τη διπλωματική πρακτική των επιστολών, το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τη ρήτρα οριοθέτησης με Chevron και Helleniq Energy και τον ρόλο των ΗΠΑ στην περιοχή.
«Είναι μια συνήθης διπλωματική πρακτική που γίνεται για να μην θεωρηθεί ότι το να μην πούμε τις θέσεις μας αποτελεί σιωπηρή αποδοχή της θέσεως του άλλου» ανέφερε ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, καθηγητής Διεθνούς Δικαίου του Παντείου Πανεπιστημίου Άγγελος Συρίγος στο ΕΡΤnews Radio 105,8 και στην εκπομπή «Ναι μεν Αλλά» με την Ευαγγελία Μπαλτατζή και τον Δημήτρη Τάκη, σχετικά με τη νέα επιστολή της Τουρκίας στον ΟΗΕ.
Το βαθύτερο μήνυμα των επιστολών
«Τα κράτη καταγράφουν τις θέσεις τους όσον αφορά σε τέτοια θέματα, δηλαδή κάθε χρόνο ανταλλάσσονται περίπου 10, 15 ή 20 επιστολές μεταξύ Ελλάδος, Τουρκίας και Κύπρου, 15-20 επιστολές από κάθε κράτος για τέτοια θέματα. Η Ελλάδα στη Λιβύη, η Ελλάδα στην Τουρκία, η Τουρκία στην Ελλάδα, η Κύπρος στην Τουρκία, η Αίγυπτος στην Τουρκία και ούτω καθεξής. (…)
Χρησιμοποιείται η μέθοδος των επιστολών διότι οι επιστολές καταγράφονται και δημοσιεύονται, οπότε λειτουργούν ως ένα είδος συμβολαιογραφείου. Δηλαδή ο ΟΗΕ δεν λέει ότι είναι σωστή ή λάθος η άποψη, αλλά επιβεβαιώνει ότι την τάδε ημερομηνία εστάλη αυτή η επιστολή, οπότε είναι ένα έγγραφο βέβαιης χρονολογίας που έδειξες την αντίθεσή σου εξ αρχής» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Συρίγος.
Ως προς την αναφορά της Τουρκίας στο διεθνές δίκαιο, ο κ. Συρίγος σημείωσε ότι η Τουρκία εδώ και αρκετό καιρό έχει μετατοπιστεί στο θέμα του διεθνούς δικαίου, αναφέροντας το διεθνές δίκαιο, με τη διαφορά ότι το ερμηνεύει με το δικό της τρόπο.
Η Τουρκία ερμηνεύει με το δικό της τρόπο το Διεθνές Δίκαιο
«Αν διαβάσετε προσεκτικά μάλιστα την επιστολή προς τον ΟΗΕ, θα δείτε ότι αναφέρεται και σε τρείς αποφάσεις. Οι δύο είναι από το Διεθνές Δικαστήριο και η τρίτη είναι από ένα διαιτητικό δικαστήριο το 1977. Οπότε, πραγματικά η Τουρκία προσπαθεί να βρει βάση στο διεθνές δίκαιο για τις θέσεις της. Το ερμηνεύει βέβαια με το δικό της τρόπο. Λέει παραδείγματι ότι τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα. Αυτό είναι η δική της ερμηνεία.
Η ρητορική της πλέον είναι ότι εμείς εφαρμόζουμε το διεθνές δίκαιο. Άλλωστε, όταν έρχεται και μας λέει αποστρατιωτικοποιήστε τα ανατολικά νησιά του Αιγαίου, μάς λέει αποστρατιωτικοποιήστε τα γιατί έτσι λέει η Συνθήκη της Λωζάνης που έχετε υπογράψει και η Συνθήκη των Παρισίων. Επικαλείται δηλαδή συμβατικές διατάξεις. Δεν είναι τα πράγματα άσπρο μαύρο, εμείς υποστηρίζουμε το διεθνές δίκαιο, η Τουρκία δεν το υποστηρίζει. Η Τουρκία άλλοτε χρησιμοποιεί τις διατάξεις του διεθνούς δικαίου που τη συμφέρουν και κατά κανόνα τις ερμηνεύει κατά το δοκούν» περιέγραψε.
«Εδώ πέρα έχουμε δύο πράγματα μέσα στο κείμενο. Στο ένα λέει τις θέσεις της για το Αιγαίο, όπου εκεί πέρα μιλάει για το θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και για αυτά και στο άλλο λέει τις θέσεις της για την Ανατολική Μεσόγειο. Εκεί λοιπόν, βλέπουμε να εμφανίζεται ως δικηγόρος της Λιβύης σε κάποιο σημείο. Αυτό με κάνει να υποθέσω ότι τις αμέσως επόμενες μέρες θα πρέπει να έχουμε και ένα χαρτί από τη Λιβύη που θα επαναλαμβάνει τις θέσεις της Τουρκίας. Το είδαμε να γίνεται και τον Ιούλιο. Έβγαινε η Τουρκία και προανήγγειλε ουσιαστικά με την επιστολή της και με τις διαμαρτυρίες της την αντίδραση της κυβερνήσεως της Δυτικής Λιβύης που επηρεάζεται από τους Τούρκους» προσέθεσε.
Για την σύμβαση Chevron
Ερωτηθείς για τις ενστάσεις του κ. Σαμαρά όπως αυτές διατυπώθηκαν, ο κ. Συρίγος είπε τα εξής:
«Θα μου επιτρέψετε να μη σχολιάσω τις απόψεις του κυρίου Σαμαρά. Να σχολιάσω το κρίσιμο σημείο. Είναι η παράγραφος 30, παράγραφος 3, της συμβάσεως με τη Chevronκαι την HelleniqEnergy, η οποία λέει ότι σε περίπτωση μελλοντικής οριοθέτησης μπορεί να αλλάξουν τα όρια. Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο.
Αυτό είναι μία διάταξη η οποία έχει μπει για προστασία του ελληνικού Δημοσίου. Σε αυτή τη στιγμή έχουμε δώσει τη συγκεκριμένη περιοχή προς έρευνα και εκμετάλλευση, βασιζόμενοι στο άρθρο 156 του νόμου 4009/2011 του κυρίου Μανιάτη, ο οποίος λέει ότι σε περίπτωση ελλείψεως οριοθέτησης χρησιμοποιείται ως προσωρινή γραμμή μέχρι την υπογραφή συμφωνίας οριοθέτησης η μέση γραμμή. Σε περίπτωση που υπάρξει οριοθέτηση, βεβαίως, παύει να είναι η μέση γραμμή.
Οπότε τι λέει εδώ πέρα το άρθρο, σε περίπτωση που υπάρξει οριοθέτηση, τότε μπορεί να αλλάξουν τα όρια. Πώς μπορούν να αλλάξουν τα όρια, σπεύδω εγώ να εξηγήσω για τους καχύποπτους. Συνήθως, σε αυτές τις περιπτώσεις έχουμε απλοποιημένες, οριοθετικές γραμμές. Δεν ακολουθούμε δηλαδή, άμα θέλουμε να πιάσουμε μία σωστή οριοθετική γραμμή πιάνουμε την ακτή της μίας πλευράς, πιάνουμε την ακτή της άλλης πλευράς και μετράμε με ακρίβεια εκατοστού και έτσι μπορεί να έχουμε μία οριοθετική γραμμή με 155 σημεία, όπως ήταν αυτή της συμφωνίας που είχαμε κάνει με την Αλβανία το 2009.
Πολλές φορές κάνουμε συμφωνίες απλοποιημένες. Δηλαδή σε κάποιο σημείο μπορούμε να μπούμε εμείς μέσα δύο χιλιόμετρα και σε κάποιο σημείο βγαίνουμε έξω εμείς δύο χιλιόμετρα, όπως είναι η συμφωνία που έχουμε με την Ιταλία.
Με την Αίγυπτο χρησιμοποιούμε πέντε σημεία, αν δεν κάνω λάθος, αλλά στην Αίγυπτο επιλέξαμε συνειδητά να δώσουμε μειωμένη επήρεια στην Κρήτη προκειμένου να δελεάσουμε τους Αιγυπτίους να υπογράψουν τη συμφωνία για να ακυρώσουμε το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Πιο χαρακτηριστική είναι η συμφωνία με την Ιταλία, όπου κανονικά πρέπει να βασίζεται σε 200 σημεία και βασίζεται σε 16 σημεία γιατί είναι μια απλοποιημένη γραμμή. Οπότε για να μην έχει το δημόσιο, σε περίπτωση που πιάσει ο άλλος και κάνει έρευνες σε κάποιο σημείο και βρεθεί ξαφνικά να έχει μπει λίγο μέσα λίγο έξω, λέει το δημόσιο ότι εγώ δεν έχω ευθύνη σε περίπτωση που αλλάξουν, κατά κανόνα, ελάχιστα τα όρια. Αυτή είναι η πραγματικότητα.
Είναι για την προστασία του Ελληνικού Δημοσίου».
«Δεν μπαίνω σε σχόλιο τι είπε ο κύριος Σαμαράς. Εγώ μπορώ να σας πω απλώς τι ισχύει. Από κει και πέρα, σέβομαι απολύτως τον πρώην πρωθυπουργό. Δεν θα ‘θελα να σχολιάσω τι είπε ο κύριος πρωθυπουργός ή ποιο ήταν το κίνητρό του» συμπλήρωσε ο κ. Συρίγος.
Πώς θωρακίζεται η χώρα μας
Ως προς την επίδραση της παρουσίας της Chevron στο τουρκολιβυκό, ο κ. Συρίγος επισήμανε τα εξής:
«Το ανατολικό τεμάχιο είναι αντίθετο προς το τουρκολιβυκό μνημόνιο σε ένα ποσοστό 25%. Το καταργεί, δηλαδή στο ποσοστό αυτό που μπαίνει σε αυτή την περιοχή. Το τεμάχιο 1 και 2 είναι αντίθετα προς την επιστολή που έστειλε η Λιβύη προς τον ΟΗΕ τον Ιούλιο, όπου εμφανίζει σε κάποιο σημείο να φθάνει σε μία απόσταση Λιβύη 8 μίλια από την Κρήτη. Εκεί, η απόφαση της Chevron και της Helleniq Energy, είναι σε ένα ποσοστό 80% κατά των θέσεων της Λιβύης Λιβύης.
Οπότε είναι και εν μέρει για το τουρκολιβυκό μνημόνιο στο δυτικό του τμήμα και στο σύνολό του για τα δύο τεμάχια για τις λιβυκές θέσεις.
Το βασικό είναι ότι οι εταιρείες αυτές δεν μπαίνουν μέσα με σκοπό να λύσουν ελληνο-λιβυκές ή ελληνοτουρκικές διαφορές. Μπαίνουν μέσα για να επενδύσουν. Για μένα το κρίσιμο σημείο είναι ότι η Chevronθεωρεί ότι οι ελληνικές θέσεις είναι ισχυρές και γι’ αυτό μπαίνει μέσα και επενδύει. Δηλαδή άμα βγει αύριο το πρωί στην Ελλάδα και πει ότι κακώς η Μάλτα υπέγραψε συμφωνία με την Ιταλία, διότι εκεί πέρα κάπου έχουμε ελληνικά δικαιώματα, δεν θα κάτσει κανένας να ακούσει με σοβαρότητα τις ελληνικές θέσεις. Κατ’ αντιστοιχία, το ότι υπεγράφη ένα τουρκολιβυκό μνημόνιο που είναι τραβηγμένο από τα μαλλιά, για να το πω επιεικώς, δεν σημαίνει τίποτα για τα πραγματικά δικαιώματα που έχουν τα κράτη στην περιοχή. Και η Chevron, σου λέει δεν βρίσκω ότι υπάρχει πρόβλημα, στην Ελλάδα ανήκει, άρα εκεί επενδύω».
Μετά και τη δεύτερη σε έναν χρόνο επίσκεψη του κ. Γεραπετρίτη στην Ουάσινγκτον και τη συνάντησή του με τον Αμερικανό ομόλογό του, ερωτηθείς ο κ. Συρίγος πόσο κοντά εκτιμά ότι βρισκόμαστε στο να κλειδώσει μια επίσκεψη Τραμπ στην Αθήνα, ο κ. Συρίγος είπε «εγώ αν ήμουν στη θέση των δύο υπουργών θα συζητούσα τρία θέματα. Το ένα είναι πιθανή επίσκεψη του κυρίου Μητσοτάκη στην Αμερική, το δεύτερο είναι η επίσκεψη του κυρίου Τραμπ στην Ελλάδα και το τρίτο είναι επίσκεψη του Ρούμπιο στην Ελλάδα. Οπότε, υποθέτω με βάση τη λογική, χωρίς να ξέρω τίποτα. Αυτά τα τρία τα θεωρώ πιθανόν ή ένα από τα τρία να συζητήθηκε. (…)
Από κει και πέρα, ο Τραμπ αυτή τη στιγμή νοιάζεται για το Ιράν. Νοιάζεται για την Κούβα που ετοιμάζεται να καταρρεύσει, Νοιάζεται για τέτοιες περιπτώσεις, δεν είμαστε μπροστά του. Οπότε και να συμβεί, δεν είναι κακό. Καλό είναι, αλλά δείχνει κάτι. Εγώ θεωρώ ότι εκείνο που δείχνει το βασικό είναι ότι παρότι η Αμερική βρίσκεται σε σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα σχέδια της για την Ελλάδα και για το ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου παραμένουν ως έχουν. Δηλαδή είναι αναβαθμισμένα».
