Σε ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, οικογένειες με παιδιά, συνταξιούχους και εργαζομένους κατευθύνεται το μεγαλύτερο μέρος των μέτρων που ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής ΔΕΘ.
Το δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων για το 2027 υπολογίζεται σε 2,2 δισ. ευρώ, ενώ σε πλήρη ανάπτυξη θα φτάσει τα 3,5 δισ. ευρώ.
Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι ελαφρύνσεις για τους αγρότες και τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς αρκετές θα εφαρμοστούν αναδρομικά στα εισοδήματα του 2026 και θα αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2027. Το συνολικό φορολογικό τους όφελος εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα 880 εκατ. ευρώ.
Στους ωφελημένους περιλαμβάνονται επίσης οι τρίτεκνες οικογένειες, οι οποίες εξισώνονται φορολογικά με τις πολύτεκνες, καθώς και οι γονείς μικρών παιδιών μέσω του νέου «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά». Μόνιμες ενισχύσεις προβλέπονται ακόμη για συνταξιούχους, δημοσίους υπαλλήλους και ανθρώπους με αναπηρία.
Τι αλλάζει για τους ελεύθερους επαγγελματίες
Η πρώτη ενότητα των εξαγγελιών αφορούσε τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι είχαν αντιδράσει έντονα στην εφαρμογή του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης.
Από τη χρήση του 2026 καταργείται η προσαύξηση του τεκμαρτού εισοδήματος που συνδέεται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία του προσωπικού. Η απαλλαγή δεν θα είναι οριζόντια, αλλά θα αφορά όσους πληρούν συγκεκριμένους δείκτες φορολογικής και ασφαλιστικής συνέπειας.
Ενδεικτικά, επιχείρηση εστίασης που λειτουργεί επί 15 χρόνια, απασχολεί πέντε εργαζομένους και έχει ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ υπολογίζεται ότι θα εξοικονομεί 2.534 ευρώ.
Παράλληλα:
- Μειώνονται κατά 50% τα τεκμήρια για επαγγελματίες σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους. Στη Δυτική Μακεδονία το όριο ανεβαίνει στους 2.200 κατοίκους.
- Από τη χρήση του 2027 η προκαταβολή φόρου περιορίζεται στο 50%, από 55% που είναι σήμερα.
Τα νέα δεδομένα θα επηρεάσουν την εκκαθάριση των δηλώσεων που θα υποβληθούν το 2027.
Μηδενικός φόρος για περίπου 50.000 αγρότες
Με το ενεργειακό κόστος να αποτελεί βασική πηγή πίεσης για τον πρωτογενή τομέα, οι ανακοινώσεις περιλάμβαναν εκτεταμένες φορολογικές ελαφρύνσεις για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
Από το φορολογικό έτος 2026 μηδενίζεται ο φόρος εισοδήματος έως τις 20.000 ευρώ, ενώ το ελάχιστο αφορολόγητο αυξάνεται κατά 13.571 ευρώ και φτάνει στις 22.204 ευρώ. Περίπου 50.000 αγρότες αναμένεται να απαλλαγούν πλήρως από τον φόρο.
Για αγρότη με εισόδημα 30.000 ευρώ, η επιβάρυνση περιορίζεται από τις 5.083 στις 2.183 ευρώ. Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε περίπου 87 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, από την 1η Νοεμβρίου 2026 θα τεθεί σε λειτουργία το νέο σύστημα επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο, απευθείας στην αντλία.
Τρίτεκνοι: Μηδενικός φόρος έως τις 20.000 ευρώ
Στο σκέλος του δημογραφικού, οι τρίτεκνοι εξισώνονται ουσιαστικά με τους πολύτεκνους ως προς τη φορολογική αντιμετώπιση.
Από το φορολογικό έτος 2027 μηδενίζεται ο φόρος για τρίτεκνες οικογένειες με εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Το αφορολόγητο αυξάνεται κατά 11.000 ευρώ και διαμορφώνεται στις 25.364 ευρώ.
Έτσι, τρίτεκνος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ, ο οποίος θα επιβαρυνόταν με φόρο 620 ευρώ, θα λάβει πλέον μηδενικό εκκαθαριστικό.
Για τις πολύτεκνες οικογένειες, το επίδομα γέννησης αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί, με αναδρομική ισχύ για γεννήσεις από τον Ιανουάριο του 2026. Το ποσό για το τέταρτο παιδί ανεβαίνει από τις 3.500 στις 4.500 ευρώ, ενώ για το πέμπτο φτάνει τις 5.500 ευρώ.
Πώς θα λειτουργεί ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά»
Στα νέα μέτρα περιλαμβάνεται η δημιουργία του «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά», ενός ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για παιδιά από τη γέννησή τους έως την ηλικία των δύο ετών.
Για κάθε ποσό που θα τοποθετούν οι γονείς, το Δημόσιο θα καταθέτει ισόποση κρατική συνδρομή, έως 1.200 ευρώ ετησίως. Το ανώτατο όριο θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.
Τα χρήματα θα παραμένουν δεσμευμένα μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού. Με βάση τους σχετικούς υπολογισμούς, το συγκεντρωμένο κεφάλαιο μπορεί να ξεπερνά τις 60.000 ευρώ στην ηλικία των 18 ετών. Η εφαρμογή του μέτρου προγραμματίζεται να αρχίσει τον Ιανουάριο του 2027.
«Σπίτι μου 3» και υψηλότερος φόρος για αγοραστές εκτός Ε.Ε.
Στο στεγαστικό πεδίο ανακοινώθηκε το πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», με διαθέσιμους πόρους 2 δισ. ευρώ. Η εφαρμογή του τοποθετείται εντός του 2027, ενώ οι δικαιούχοι, τα εισοδηματικά όρια και οι υπόλοιποι όροι ένταξης αναμένεται να αποσαφηνιστούν.
Παράλληλα, η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις αγορές κατοικιών που καταλήγουν σε βραχυχρόνια μίσθωση. Για τον λόγο αυτό, ο φόρος μεταβίβασης για αγοραστές που προέρχονται από χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξάνεται από το 3% στο 15%.
Στόχος είναι να ενισχυθεί η προσφορά κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση, σε μια περίοδο κατά την οποία υπολογίζεται ότι περίπου 700.000 ακίνητα παραμένουν κλειστά.
Διευρύνεται η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ στην περιφέρεια
Στα μέτρα που προστέθηκαν από τα δημοσιεύματα του ανταγωνισμού περιλαμβάνεται η διεύρυνση της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία στην περιφέρεια.
Από το 2027 η κατάργηση του φόρου επεκτείνεται στους οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 που ήταν το προηγούμενο όριο. Στη Δυτική Μακεδονία το πληθυσμιακό κριτήριο διευρύνεται στους 2.200 κατοίκους.
Συνταξιούχοι: Ετήσια ενίσχυση 400 ευρώ καθαρά
Από τον Νοέμβριο του 2026 η ετήσια ενίσχυση για τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών αυξάνεται από τα 300 στα 446 ευρώ μικτά, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 400 ευρώ καθαρά.
Το μέτρο αφορά περίπου 2,3 εκατομμύρια δικαιούχους.
Οι συντάξεις του 2027, οι οποίες θα καταβληθούν στο τέλος Δεκεμβρίου, εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 2,8% έως 3%. Το ακριβές ποσοστό θα εξαρτηθεί από τα τελικά στοιχεία για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.
Περίπου 670.000 συνταξιούχοι θα λάβουν την αύξηση χωρίς τον περιορισμό της προσωπικής διαφοράς. Αντίθετα, δεν ανακοινώθηκε αλλαγή στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, λόγω του υψηλού δημοσιονομικού κόστους.
Τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων
Από το 2027 θεσπίζεται η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων, ώστε οι παροχές να αναπροσαρμόζονται ανάλογα με την εξέλιξη των τιμών.
Η παρέμβαση καλύπτει περίπου 218.000 πολίτες με αναπηρία, με το μέσο ετήσιο όφελος να υπολογίζεται στα 220 ευρώ.
Δημόσιοι υπάλληλοι: Μόνιμο επίδομα τα Χριστούγεννα
Οι δημόσιοι υπάλληλοι θα λαμβάνουν κάθε Χριστούγεννα μόνιμη ενίσχυση περίπου 500 ευρώ, αρχής γενομένης από τον Δεκέμβριο του 2027. Το επίδομα θα συνυπολογίζεται και στις συντάξιμες αποδοχές.
Μαζί με την αύξηση του κατώτατου μισθού, οι αποδοχές στο Δημόσιο προβλέπεται να ενισχυθούν συνολικά κατά 80 ευρώ έως την Πρωτοχρονιά του 2028.
Σύμφωνα με το παράδειγμα που παρουσιάστηκε, υπάλληλος 40 ετών με δύο παιδιά και σημερινό καθαρό μισθό 1.447 ευρώ θα έχει καθαρό ετήσιο όφελος 562 ευρώ το 2027 και επιπλέον 402 ευρώ το 2028. Η συνολική ενίσχυση στη διετία θα φτάσει τα 964 ευρώ.
Κατώτατος μισθός 1.000 ευρώ το 2028
Για τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα, ο βασικός στόχος είναι η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ έως τον Ιανουάριο του 2028.
Με βάση τον σχεδιασμό, την άνοιξη του 2027 ο κατώτατος θα αυξηθεί από τα 920 στα 960 ευρώ, ενώ τον Δεκέμβριο θα ακολουθήσει νέα αύξηση κατά 40 ευρώ. Για εργαζομένους με τρεις τριετίες, οι μικτές αποδοχές θα φτάσουν τα 1.300 ευρώ.
Από τον Απρίλιο του 2027 θα μειωθούν επιπλέον κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές, εξέλιξη που θα μεταφραστεί σε μικρή αύξηση των καθαρών αποδοχών.
Ένας νέος εργαζόμενος με τον βασικό μισθό υπολογίζεται ότι θα έχει όφελος 414 ευρώ το 2027 και 1.040 ευρώ το 2028. Εργαζόμενος με τρεις τριετίες και σημερινές καθαρές αποδοχές 959 ευρώ θα δει ετήσια αύξηση 1.055 ευρώ το 2028.
Ελαφρύνσεις και χρηματοδότηση για τις επιχειρήσεις
Για τις επιχειρήσεις, η προκαταβολή φόρου, που σήμερα βρίσκεται στο 80%, θα αρχίσει να μειώνεται από τη χρήση του 2028 κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, έως ότου διαμορφωθεί στο 50%.
Παράλληλα, καταργείται σταδιακά το τέλος επιτηδεύματος:
- Στην περιφέρεια καταργείται από τη χρήση του 2026.
- Στην Αττική μειώνεται κατά 50% το 2028 και καταργείται πλήρως το 2029.
Για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, μεταφέρονται 1,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Από αυτά, 1,1 δισ. ευρώ θα διατεθούν για δάνεια και 400 εκατ. ευρώ για εγγυήσεις.
Με τη συμμετοχή των τραπεζών, εκτιμάται ότι τα συγκεκριμένα εργαλεία μπορούν να κινητοποιήσουν συνολικά κεφάλαια ύψους 5 δισ. ευρώ.
Επιπλέον, η περίοδος απόσβεσης των επενδυτικών δαπανών για εξοπλισμό επεκτείνεται στα δέκα χρόνια, από έξι που ισχύουν σήμερα.
Μείωση στις χρεώσεις ρεύματος
Στις πρόσθετες παρεμβάσεις περιλαμβάνεται η μείωση κατά 50% των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας στους οικιακούς λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος από τον Ιανουάριο του 2027.
Παράλληλα, τέθηκε ως στόχος η σταδιακή μείωση της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% την περίοδο 2027-2029.
Να σημειωθεί ωστόσο πως οι εξαγγελίες της ΔΕΘ δεν θα ενεργοποιηθούν όλες ταυτόχρονα. Ορισμένες παρεμβάσεις ξεκινούν μέσα στους επόμενους μήνες, η δε κύρια δέσμη τίθεται σε εφαρμογή το 2027, ενώ επιμέρους φορολογικές αλλαγές εκτείνονται έως το 2029.
