Κεντρικός στόχος της στρατηγικής του πρωθυπουργού είναι να δοθεί ουσιαστική ανάσα στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Το «Ημερολόγιο κοινωνικής ανταπόδοσης»
Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αποτελεί διαχρονικά το κεντρικό πολιτικό και οικονομικό γεγονός του φθινοπώρου, όπου η κυβερνητική στρατηγική διασταυρώνεται με τις πραγματικές ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας και τις αντοχές της εθνικής οικονομίας.
Στη φετινή διοργάνωση, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσιάζοντας το συνολικό περίγραμμα της «Συμφωνίας Προόδου και Ευημερίας», απέφυγε την απλή απαρίθμηση ευκαιριακών υποσχέσεων και επιχείρησε να αποτυπώσει έναν συγκροτημένο και μελετημένο οδικό χάρτη παρεμβάσεων, ο οποίος εκτείνεται σε βάθος χρόνου, έως το τέλος του 2027 σε πρώτη φάση.
Το αποκαλούμενο «Ημερολόγιο κοινωνικής ανταπόδοσης» συνιστά ένα πολυεπίπεδο πλέγμα μέτρων, το οποίο συνδυάζει στοχευμένες φοροελαφρύνσεις, άμεσες εισοδηματικές ενισχύσεις, παρεμβάσεις για το οξύ στεγαστικό πρόβλημα, αλλά και μια σειρά βαθιών διαρθρωτικών αλλαγών.
Κεντρικός στόχος αυτής της στρατηγικής είναι να δοθεί ουσιαστική ανάσα στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία το καθημερινό κόστος διαβίωσης και ο πληθωρισμός εξακολουθούν να ασκούν πιέσεις στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η εφαρμογή αυτού του χρονοδιαγράμματος τοποθετείται ήδη στο αμέσως επόμενο διάστημα, καθώς τα πρώτα κύματα καταβολών προγραμματίζονται να ξεκινήσουν από τα τέλη Σεπτεμβρίου. Η αρχή γίνεται με την αναδρομική καταβολή διπλού ενοικίου σε γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς που στελεχώνουν τις κρίσιμες δομές της περιφέρειας. Στη συνέχεια, στις αρχές Νοεμβρίου, τίθεται σε πλήρη εφαρμογή η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα των αγροτών απευθείας στην αντλία, μια κίνηση που στοχεύει στη δραστική μείωση του παραγωγικού κόστους στον πρωτογενή τομέα. Η αναλυτική κωδικοποίηση των μέτρων, των χρονοδιαγραμμάτων και των ευρύτερων αξόνων της κυβερνητικής πολιτικής που παρουσιάστηκαν στη ΔΕΘ διαμορφώνεται ανά κλάδο και τομέα ως εξής.
Φορολογία και επιχειρηματικότητα
Σταδιακή κατάργηση τέλους επιτηδεύματος: Ανακοινώθηκε η οριστική και σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις. Η εφαρμογή του μέτρου ξεκινά το 2027 από την ελληνική περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη και ολοκληρώνεται το 2029, με την υπαγωγή των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Αττική. Στόχος είναι να προσφερθεί σημαντική ελάφρυνση στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.
Αναμόρφωση τεκμηρίων ελεύθερων επαγγελματιών: Προβλέπεται η απαλλαγή των συνεπών επαγγελματιών από τις προσαυξήσεις τεκμηρίων που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία. Με αυτόν τον τρόπο επιβραβεύονται όσοι τηρούν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις και διορθώνονται στρεβλώσεις του υφιστάμενου συστήματος.
Μείωση προκαταβολής φόρου νομικών προσώπων: Για τα νομικά πρόσωπα θεσπίζεται σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου κατά 5% κάθε χρόνο. Ο τελικός στόχος είναι η προκαταβολή να υποχωρήσει στο 50% από το φορολογικό έτος 2028, ενισχύοντας τη ρευστότητα των επιχειρήσεων.
Πακέτο ελαφρύνσεων 884 εκατ. ευρώ: Μέσω της υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, από τα μέσα Μαρτίου έως τα μέσα Ιουλίου 2027, θα περάσει στην τσέπη των φορολογουμένων ένα εκτεταμένο πακέτο μειώσεων φόρων, στο οποίο περιλαμβάνονται ελαφρύνσεις για αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες και φυσικά πρόσωπα.
Ψηφιακός εκσυγχρονισμός φορολογικής διοίκησης: Επεκτείνονται τα υποχρεωτικά ηλεκτρονικά βιβλία myDATA, το ψηφιακό δελτίο αποστολής και τα ηλεκτρονικά τιμολόγια, με παράλληλη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS, ώστε να παταχθεί η φοροδιαφυγή και να εξασφαλιστεί ο δίκαιος καταμερισμός των φορολογικών βαρών.
Εργασία, μισθοί και ασφάλιση
Νέα αύξηση κατώτατου μισθού: Από την 1η Απριλίου 2027 ο κατώτατος μισθός αυξάνεται εκ νέου πάνω από τα 950 ευρώ, με την προοπτική να φτάσει σταδιακά στα 1.000 ευρώ εντός των επόμενων 15 μηνών. Η αύξηση αυτή συμπαρασύρει αυτόματα τις τριετίες, τα επιδόματα ανεργίας και σειρά κοινωνικών βοηθημάτων.
Μισθολογικές ενισχύσεις στο Δημόσιο: Θεσπίζεται οριζόντια αύξηση στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων από την 1η Απριλίου 2027. Παράλληλα, θεσμοθετείται η καταβολή μόνιμου επιδόματος Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μεικτά από τον Δεκέμβριο του 2027, το οποίο θα προσμετράται στον υπολογισμό της μελλοντικής τους σύνταξης.
Περαιτέρω μείωση ασφαλιστικών εισφορών: Από την 1η Απριλίου 2027 μειώνονται κατά επιπλέον 0,5 ποσοστιαία μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται το μη μισθολογικό κόστος και αυξάνονται οι καθαρές αποδοχές.
Προγράμματα επανειδίκευσης: Ενισχύονται τα στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης του ΟΑΕΔ/ΔΥΠΑ σε πράσινες και ψηφιακές δεξιότητες, με στόχο τη μείωση της δομικής ανεργίας και τη διασύνδεση των ανέργων με τις πραγματικές ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας.
Συνταξιούχοι και κοινωνική μέριμνα
Μόνιμη ετήσια ενίσχυση 400 ευρώ: Καθιερώνεται η μόνιμη καταβολή ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης 400 ευρώ κάθε 30ή Νοεμβρίου, ξεκινώντας από το 2026 και συνεχίζοντας το 2027, για όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, τα Άτομα με Αναπηρία και τους ανασφάλιστους υπερήλικες.
Αυξήσεις συντάξεων χωρίς πρόσθετους συμψηφισμούς: Στα τέλη Δεκεμβρίου καταβάλλονται οι αυξημένες συντάξεις Ιανουαρίου. Οι αυξήσεις υπολογίζονται με βάση την πορεία του ΑΕΠ και του πληθωρισμού, ενώ καταργείται ο συμψηφισμός της προσωπικής διαφοράς που επιβάρυνε χιλιάδες δικαιούχους.
Τιμαριθμοποίηση αναπηρικών επιδομάτων: Από την 1η Ιανουαρίου 2027 ενεργοποιείται η αυτόματη τιμαριθμική προσαρμογή των αναπηρικών επιδομάτων, ώστε οι παροχές να αναπροσαρμόζονται ανάλογα με τις διακυμάνσεις του δείκτη τιμών καταναλωτή.
Αγροτική ανάπτυξη και πρωτογενής τομέας
Επιστροφή ΕΦΚ καυσίμων στην αντλία: Από την 1η Νοεμβρίου τίθεται σε ισχύ η άμεση επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα αγροτικά καύσιμα απευθείας κατά την αγορά τους, απαλλάσσοντας τους παραγωγούς από γραφειοκρατικές καθυστερήσεις.
Μηδενικός φόρος εισοδήματος: Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες ανακοινώθηκε ο πλήρης μηδενισμός του φόρου εισοδήματος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα των καλλιεργειών και την παραμονή των νέων στην ύπαιθρο.
Εκσυγχρονισμός αρδευτικών υποδομών: Προωθούνται μεγάλα έργα υποδομής και ταμιευτήρων μέσω ΣΔΙΤ, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ύδωρ 2.0», για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας.
Οικογένεια, νέα γενιά και δημογραφικό
Φοροαπαλλαγές για τρίτεκνες οικογένειες: Από την 1η Ιανουαρίου 2027 εφαρμόζεται πλήρης μηδενισμός του φόρου εισοδήματος για τρίτεκνες οικογένειες με ετήσιο εισόδημα έως 20.000 ευρώ, ως μέτρο στήριξης της οικογένειας.
Θεσμοθέτηση του «Κουμπαρά για τη νέα γενιά»: Ενεργοποιείται εντός του Ιανουαρίου 2027 ειδικός επενδυτικός λογαριασμός για κάθε νεογέννητο έως δύο ετών. Το κράτος θα διπλασιάζει κάθε χρόνο το ποσό που καταθέτουν οι γονείς, ώστε με τη συμπλήρωση του 18ου έτους το παιδί να διαθέτει σημαντικό κεφάλαιο, το οποίο μπορεί να ξεπερνά τις 60.000 ευρώ, για σπουδές ή επαγγελματικό ξεκίνημα.
Επέκταση οικογενειακών επιδομάτων: Ενισχύονται τα κριτήρια και τα ποσά των επιδομάτων παιδιού και γέννησης, σε συνδυασμό με τη διεύρυνση των ολοήμερων σχολείων και των βρεφονηπιακών σταθμών.
Στέγαση και ακίνητη περιουσία
Πρόγραμμα «Σπίτι μου 3»: Τον Ιανουάριο του 2027 ξεκινά το νέο διευρυμένο πρόγραμμα χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων «Σπίτι μου 3», συνολικού προϋπολογισμού 2 δισ. ευρώ, για τη διευκόλυνση της απόκτησης πρώτης κατοικίας.
Επιδότηση και επιστροφή ενοικίου: Καταβάλλεται η επιστροφή ενοικίου για το φορολογικό έτος 2025, στις 30 Νοεμβρίου 2026, ενώ παράλληλα χορηγείται το διπλό ενοίκιο στους γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς της περιφέρειας σε διαδοχικές φάσεις, τον Σεπτέμβριο του 2026, τον Νοέμβριο του 2026 και τον Νοέμβριο του 2027.
Κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς: Με τη βεβαίωση του φόρου τον Μάρτιο του 2027 ενεργοποιείται η πλήρης κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για οικισμούς έως 2.000 κατοίκους. Το όριο αυξάνεται ειδικά στους 2.200 κατοίκους για την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας.
Κίνητρα για ανοιχτά κλειστά ακίνητα: Θεσπίζονται φορολογικά κίνητρα, όπως απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για τρία έτη, για ιδιοκτήτες που θα διαθέσουν στη μακροχρόνια μίσθωση ακίνητα τα οποία παρέμεναν κλειστά.
Ενέργεια και υποδομές
Μείωση χρεώσεων ΥΚΩ: Από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας στους οικιακούς λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος μειώνονται κατά 50%, υποχωρώντας από τα 6,9 στα 3,45 ευρώ ανά MWh.
Μείωση χονδρικής τιμής ρεύματος: Τίθεται μεσοπρόθεσμος στόχος για σταδιακή μείωση της χονδρικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% έως το 2029, μέσω της επιτάχυνσης των επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, των αποθηκευτικών μονάδων και των διεθνών ηλεκτρικών διασυνδέσεων.
Μεγάλα έργα υποδομής στη Βόρεια Ελλάδα: Δίνεται έμφαση στην ολοκλήρωση κρίσιμων οδικών και σιδηροδρομικών αξόνων, όπως το μετρό Θεσσαλονίκης και το Flyover, καθώς και στα έργα αναβάθμισης των λιμενικών υποδομών της Βόρειας Ελλάδας.
Υγεία, Παιδεία και Δημόσιο
Εκσυγχρονισμός υποδομών Υγείας: Μέσω των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης υλοποιείται εκτεταμένο πρόγραμμα ανακαίνισης σε δεκάδες νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας σε ολόκληρη τη χώρα.
Επιτάχυνση ψηφιακού κράτους και Δικαιοσύνης: Προωθούνται στοχευμένες μεταρρυθμίσεις για την ταχύτερη απονομή της Δικαιοσύνης, μέσω της ψηφιοποίησης των φακέλων.
Ενίσχυση πολιτικής προστασίας: Αυξάνονται τα κονδύλια για την πρόληψη φυσικών καταστροφών και την προμήθεια νέων μέσων πυρόσβεσης, στο πλαίσιο του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ».
Συνοψίζοντας το πακέτο των πρωθυπουργικών ανακοινώσεων, έγκυροι παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι διαμορφώνεται ένας ολοκληρωμένος οδικός χάρτης, ο οποίος επιδιώκει να διατηρήσει τη δημοσιονομική ισορροπία της χώρας, προσφέροντας ταυτόχρονα στοχευμένη κοινωνική στήριξη.
