Από τα χαρακώματα της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας και τον αιματηρό πόλεμο της δεκαετίας του ’90, στη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική σκηνή του πλανήτη και την αποψινή αναμέτρηση με τον Καναδά.
Απόψε η Βοσνία και Ερζεγοβίνη αντιμετωπίζει τον Καναδά στο Παγκόσμιο Κύπελλο 2026, όμως η παρουσία της στη διοργάνωση αποτελεί από μόνη της μια ιστορική υπέρβαση. Γιατί πίσω από την εθνική ομάδα κρύβεται η ιστορία ενός κράτους που γεννήθηκε μέσα από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, έναν από τους πιο αιματηρούς πολέμους στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και ένα πολιτικό σύστημα μοναδικό στον κόσμο.
Το 1992 η Βοσνία και Ερζεγοβίνη κήρυξε την ανεξαρτησία της από τη Γιουγκοσλαβία έπειτα από δημοψήφισμα. Η απόφαση αυτή οδήγησε σε τριετή πόλεμο μεταξύ Βόσνιων μουσουλμάνων, Σέρβων και Κροατών. Η πολιορκία του Σαράγεβο διήρκεσε σχεδόν τέσσερα χρόνια, ενώ η σύγκρουση άφησε πίσω της περισσότερους από 100.000 νεκρούς και εκατομμύρια εκτοπισμένους.
Η ειρήνη ήρθε το 1995 με τη Συμφωνία του Ντέιτον, η οποία τερμάτισε τον πόλεμο αλλά δημιούργησε ένα εξαιρετικά περίπλοκο πολιτικό σύστημα. Μέχρι σήμερα η Βοσνία και Ερζεγοβίνη διαθέτει τριμελές συλλογικό αρχηγείο κράτους, αποτελούμενο από έναν Βόσνιο, έναν Σέρβο και έναν Κροάτη. Τα τρία μέλη συγκροτούν από κοινού την Προεδρία της χώρας, ενώ η θέση του προέδρου ασκείται εκ περιτροπής κατά τη διάρκεια της θητείας τους. Πρόκειται για ένα από τα πλέον ιδιαίτερα μοντέλα διακυβέρνησης παγκοσμίως, σχεδιασμένο ώστε να διασφαλίζει την εκπροσώπηση των τριών συνταγματικά αναγνωρισμένων λαών της χώρας.
Παράλληλα, η χώρα είναι χωρισμένη σε δύο κύριες πολιτικές οντότητες: την Ομοσπονδία Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, όπου κυριαρχούν Βόσνιοι και Κροάτες, και τη Σερβική Δημοκρατία (Republika Srpska), όπου πλειοψηφούν οι Σέρβοι.
Η ιδιαιτερότητα αυτή πέρασε και στο ποδόσφαιρο. Η ομοσπονδία λειτουργούσε επίσης με τρεις προέδρους, έναν από κάθε κοινότητα, ακολουθώντας τη λογική της πολιτικής διακυβέρνησης. Το 2011 η FIFA και η UEFA έκριναν ότι το μοντέλο παραβιάζει τους κανονισμούς τους και απέβαλαν προσωρινά τη Βοσνία από τις διεθνείς διοργανώσεις μέχρι να αλλάξει το καταστατικό της.
Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, η χώρα βρίσκεται ξανά σε Μουντιάλ. Η εθνική ομάδα αποτελεί ίσως το μοναδικό σύμβολο που μπορεί να ενώσει, έστω προσωρινά, τις τρεις μεγάλες εθνοτικές κοινότητες της χώρας. Και απόψε, απέναντι στον Καναδά, η Βοσνία δεν εκπροσωπεί μόνο μια ποδοσφαιρική ομάδα. Εκπροσωπεί μια χώρα που κατάφερε να επιβιώσει από τη διάλυση, τον πόλεμο και τις βαθιές πολιτικές διαιρέσεις της, για να βρεθεί ξανά στο μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό ραντεβού του πλανήτη.
Περισσότερες ιστορίες σαν κι αυτή, σε μια έρευνα 640 σελίδων σε μεγάλο μέγεθος, μπορείτε να διαβάσετε στο βιβλίο «Μουντιάλ εμπιστευτικό» που κυκλοφορεί από τη Historical Quest.
