Το ΠΑΣΟΚ μοιάζει ολοένα και περισσότερο με κόμμα που κινείται χωρίς πυξίδα και χωρίς σαφή προορισμό.
Η εικόνα της εσωστρέφειας, των αλληλοϋπονομεύσεων και των προσωπικών στρατηγικών κυριαρχεί πλέον πάνω από οποιαδήποτε πολιτική πρόταση ή αντιπολιτευτική πρωτοβουλία. Και όσο ο Νίκος Ανδρουλάκης επιχειρεί να επιβάλει πειθαρχία με διαρροές, προειδοποιήσεις και υπενθυμίσεις της ηγετικής του ιδιότητας, τόσο περισσότερο φαίνεται να αποκαλύπτεται το πραγματικό πρόβλημα: ότι η αμφισβήτηση στο εσωτερικό του κόμματος όχι μόνο δεν έχει σβήσει, αλλά μεγαλώνει.
Οι περίφημες «προειδοποιήσεις» προς όσους αμφισβητούν τη γραμμή της ηγεσίας ακούγονται περισσότερο ως έκφραση ανασφάλειας παρά ως επίδειξη ισχύος. Διότι σε ένα κόμμα όπου οι δημοσκοπήσεις παραμένουν καθηλωμένες, η εκλογική δυναμική εξανεμίζεται και η κοινωνία δεν πείθεται ότι υπάρχει εναλλακτική πρόταση εξουσίας, οι εσωκομματικοί αντίπαλοι δεν φοβούνται. Αντίθετα, περιμένουν.
Οι… εν αναμονή
Οι δελφίνοι έχουν καταλάβει ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ τους. Βλέπουν ότι ο πρόεδρος δυσκολεύεται να επιβάλλει πολιτική ατζέντα, ότι οι παρεμβάσεις του δεν δημιουργούν πολιτικό γεγονός και ότι η δημόσια εικόνα του κόμματος παραμένει θολή. Γι’ αυτό και κανείς δεν βιάζεται. Κανείς δεν ανοίγει σήμερα επισήμως θέμα ηγεσίας. Ολοι όμως κρατούν θέση μάχης για την επόμενη μέρα.
Η κατάσταση θυμίζει πολιτική αναμονή. Στελέχη με προσωπικές φιλοδοξίες, βουλευτές που δεν κρύβουν τις διαφωνίες τους και παραδοσιακά κέντρα επιρροής παρακολουθούν τις εξελίξεις γνωρίζοντας ότι κάθε νέα δημοσκοπική υποχώρηση θα αυξάνει την πίεση προς την ηγεσία. Οι «φοβέρες» δεν αλλάζουν την πραγματικότητα.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον Νίκο Ανδρουλάκη είναι ότι δεν αμφισβητείται μόνο από πρόσωπα. Αμφισβητείται από τα ίδια τα αποτελέσματα. Οταν ένα κόμμα φιλοδοξεί να κυβερνήσει και τελικά συζητεί διαρκώς για τις εσωτερικές ισορροπίες του, τότε το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό – είναι στρατηγικό.
Και όσο η ηγεσία δείχνει να ασχολείται περισσότερο με τη διαχείριση των εσωκομματικών κραδασμών παρά με τη δημιουργία πολιτικού ρεύματος τόσο το ΠΑΣΟΚ θα θυμίζει καρυδότσουφλο σε φουρτουνιασμένη θάλασσα. Ενα καράβι στο οποίο το πλήρωμα κοιτάζει ήδη ποιος θα κρατά το τιμόνι στην επόμενη στροφή.
Σε μια περίοδο που η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εμφανίσει ένα σκληρό μέτωπο απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα και στα σενάρια πολιτικής ανασύνθεσης της Κεντροαριστεράς, ήρθε μια δήλωση να προκαλέσει νέους πονοκεφάλους στη Χαριλάου Τρικούπη.
Η τοποθέτηση του Μιχάλη Κατρίνη ότι η πολιτική κίνηση που έχει δημιουργήσει ο πρώην πρωθυπουργός θα μπορούσε να αποτελέσει συνομιλητή του ΠΑΣΟΚ έπεσε σαν βόμβα στο ήδη τεταμένο εσωκομματικό κλίμα. Και αυτό γιατί έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη γραμμή που έχει επιχειρήσει να χαράξει ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος εδώ και μήνες προσπαθεί να πείσει ότι το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί αυτόνομη πορεία χωρίς σκιές και εξαρτήσεις.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση θύμισε έντονα τις τοποθετήσεις του Σωκράτη Φάμελλου, που έχει αφήσει ανοιχτά παράθυρα πολιτικών συνεννοήσεων στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο. Μόνο που αυτήν τη φορά το μήνυμα ήταν ακόμα πιο ηχηρό: κάποιοι μέσα και γύρω από το ΠΑΣΟΚ θεωρούν ότι η πολιτική πραγματικότητα θα επιβάλει διάλογο με το νέο σχήμα γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα.
Το πρόβλημα για τον Ανδρουλάκη δεν είναι μόνο η ουσία της δήλωσης. Είναι ο συμβολισμός της. Διότι δείχνει ότι δεν υπάρχει ενιαία γραμμή. Δείχνει ότι διαφορετικά κέντρα μέσα στο κόμμα διαβάζουν διαφορετικά τις εξελίξεις και προετοιμάζονται για διαφορετικά σενάρια.
Αλλοι βλέπουν τον Τσίπρα ως πολιτικό αντίπαλο που πρέπει να μείνει εκτός παιχνιδιού. Αλλοι θεωρούν ότι η νέα πολιτική πρωτοβουλία από τον πρώην πρωθυπουργό θα μπορούσε να αλλάξει τους συσχετισμούς και να οδηγήσει σε νέες συνεργασίες. Και αυτή ακριβώς η αντίφαση αποκαλύπτει το βαθύτερο πρόβλημα της σημερινής ηγεσίας.
Συνεχείς αντιφάσεις
Οσο το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να ξεκαθαρίσει τι θέλει να είναι τόσο θα παραμένει δέσμιο των εσωτερικών αντιφάσεών του. Και όσο στελέχη του εκπέμπουν διαφορετικά μηνύματα για το μέλλον των συνεργασιών τόσο θα ενισχύεται η εικόνα ενός κόμματος που αναζητεί ταυτότητα.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η δήλωση ενόχλησε τον Νίκο Ανδρουλάκη.
Το ερώτημα είναι πόσοι μέσα στο κόμμα συμμερίζονται σιωπηλά αυτήν την άποψη και περιμένουν την κατάλληλη στιγμή για να την εκφράσουν δημόσια. Γιατί τότε το ζήτημα δεν θα είναι μια απλή διαφοροποίηση. Θα είναι ευθεία αμφισβήτηση της πολιτικής στρατηγικής της ηγεσίας. Η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε...
