Κομματικά trolls που «στοχοποιούν στελέχη, παραποιούν δηλώσεις και επιχειρούν να επιβάλουν σιωπή» καταγγέλλει ο Κώστας Σκανδαλίδης.
Οξύνεται το κλίμα στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ μετά τις δημόσιες και βαριές καταγγελίες του Κώστα Σκανδαλίδη για οργανωμένα κομματικά trolls που με τη δράση τους θυμίζουν, όπως είπε, «τον δρόμο που χάραξε ο ΣΥΡΙΖΑ την περίοδο Τσίπρα». Οι αναφορές αυτές δεν πέρασαν απαρατήρητες και άνοιξαν νέο κύκλο εσωστρέφειας, με σαφείς πολιτικές προεκτάσεις.
Το ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ μίλησε ανοιχτά για τοξικό περιβάλλον που διαμορφώνεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου «ανώνυμοι ή ψευδώνυμοι λογαριασμοί, με κομματική καθοδήγηση, στοχοποιούν στελέχη, παραποιούν δηλώσεις και επιχειρούν να επιβάλουν σιωπή». Κατά τον ίδιο, πρόκειται για μια συνειδητή επιλογή πολιτικής αντιπαράθεσης που υπονομεύει τη δημοκρατική λειτουργία στο εσωτερικό του κόμματος και πλήττει την αξιοπιστία του στον δημόσιο διάλογο.
Η αναφορά στον ΣΥΡΙΖΑ της περιόδου Τσίπρα δεν ήταν τυχαία. Ο Κ. Σκανδαλίδης συνέδεσε ευθέως τη σημερινή εικόνα με τις πρακτικές «δολοφονίας χαρακτήρων» και τον επιθετικό ψηφιακό ακτιβισμό, που κυριάρχησαν τα προηγούμενα χρόνια στο πολιτικό σκηνικό. Oπως υποστήριξε, «όταν ένα κόμμα υιοθετεί τέτοιες μεθόδους, παύει να επενδύει στην πολιτική επιχειρηματολογία και καταφεύγει στον εκφοβισμό και στη λάσπη».
Οι δηλώσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερο βάρος καθώς προέρχονται από ένα στέλεχος με μακρά διαδρομή στο ΠΑΣΟΚ, το οποίο έχει επανειλημμένα ταχθεί υπέρ της πολιτικής αυτονομίας και της θεσμικής σοβαρότητας του χώρου. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που ερμηνεύουν την παρέμβασή του ως έμμεση προειδοποίηση προς τη σημερινή ηγεσία, ότι η επιλογή της όξυνσης και της ψηφιακής πόλωσης μπορεί να αποδειχθεί μπούμερανγκ.
Στο στρατόπεδο της ηγεσίας, πάντως, επικρατεί αμηχανία. Επισήμως αποφεύγεται κάθε αναφορά σε «κομματικά trolls», με πηγές να υποστηρίζουν ότι «το ΠΑΣΟΚ δεν έχει και δεν θα αποκτήσει μηχανισμούς λάσπης» και ότι «οι όποιες υπερβολές στα social media δεν εκφράζουν το κόμμα». Ωστόσο, στο παρασκήνιο, στελέχη αναγνωρίζουν ότι η εικόνα που εκπέμπεται το τελευταίο διάστημα θυμίζει περισσότερο πολωμένο πολιτικό μηχανισμό παρά δύναμη θεσμικής αντιπολίτευσης.
Επικίνδυνη συνταγή
Η σύγκριση με τον ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι απλώς επικοινωνιακή. Αγγίζει την ουσία της στρατηγικής που ακολουθείται: έντονη προσωποποίηση της πολιτικής σύγκρουσης, επιθέσεις σε «εσωτερικούς αντιπάλους», καλλιέργεια διχαστικών διλημμάτων και χρήση των κοινωνικών δικτύων ως πεδίου καθημερινής αντιπαράθεσης. Πρόκειται για συνταγή που, αν και σε συγκεκριμένες περιόδους απέδωσε εκλογικά στον ΣΥΡΙΖΑ, άφησε πίσω της βαθιά τραύματα στον πολιτικό πολιτισμό.
Στελέχη της παλαιότερης γενιάς του ΠΑΣΟΚ εκφράζουν ανησυχία ότι το κόμμα κινδυνεύει να απολέσει το συγκριτικό του πλεονέκτημα: τον θεσμικό λόγο και την κουλτούρα εσωκομματικού διαλόγου. «Δεν μπορείς να μιλάς για αναγέννηση της Δημοκρατικής Παράταξης και ταυτόχρονα να ανέχεσαι στρατούς ανώνυμων λογαριασμών που επιτίθενται σε όποιον διαφωνεί», σημειώνει χαρακτηριστικά κομματική πηγή.
Την ίδια στιγμή, οι καταγγελίες Σκανδαλίδη φαίνεται να βρίσκουν απήχηση και στη βάση του κόμματος. Πολλοί ψηφοφόροι, που παρακολουθούν με δυσπιστία την όξυνση στα social media, εκφράζουν προβληματισμό για το αν το ΠΑΣΟΚ κινείται πράγματι σε μια αυτόνομη πορεία ή αν αναπαράγει μοντέλα πολιτικής σύγκρουσης που δοκιμάστηκαν –και απαξιώθηκαν– αλλού.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι σαφές: θα επιλέξει η ηγεσία να βάλει όρια και να αποδοκιμάσει ρητά τέτοιες πρακτικές ή θα συνεχίσει να τις ανέχεται σιωπηρά, θεωρώντας τες αναπόφευκτο στοιχείο της σύγχρονης πολιτικής επικοινωνίας; Η απάντηση θα κρίνει όχι μόνο τη συνοχή του κόμματος, αλλά και την αξιοπιστία του ως εναλλακτικής πρότασης εξουσίας.
Σε κάθε περίπτωση, οι βαριές καταγγελίες Σκανδαλίδη λειτουργούν ως καμπανάκι. Υπενθυμίζουν ότι ο δρόμος της πόλωσης που χάραξε ο ΣΥΡΙΖΑ της περιόδου Τσίπρα μπορεί να προσφέρει πρόσκαιρα οφέλη, αλλά μακροπρόθεσμα διαβρώνει την πολιτική ουσία. Και για ένα κόμμα που φιλοδοξεί να επανέλθει στο προσκήνιο ως δύναμη ευθύνης, το τίμημα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα βαρύ.
Κι εδώ βρίσκεται ο πραγματικός πυρήνας του προβλήματος: όποιος πιστεύει ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να ξανασταθεί όρθιο πατώντας στα ίδια ψηφιακά χαρακώματα που έστησε ο ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα, απλώς δεν έμαθε τίποτα από την πολιτική φθορά των τελευταίων ετών. Τα trolls δεν φέρνουν πολιτική ηγεμονία· φέρνουν εκφυλισμό, καχυποψία και εσωτερική σήψη.
Κανένα κόμμα που φιλοδοξεί να κυβερνήσει δεν μπορεί να στηρίζεται σε ανώνυμες επιθέσεις, στη δολοφονία χαρακτήρων και στη φίμωση της διαφωνίας. Αν αυτή η πρακτική δεν κοπεί τώρα, το ΠΑΣΟΚ δεν θα καταλήξει να μοιάσει στον ΣΥΡΙΖΑ και να αναπαράγει ακριβώς την πολιτική παρακμή που υποτίθεται ότι θέλει να αφήσει πίσω του.
