Εν μέσω αυξημένης τουρκικής προκλητικότητας και παραβατικότητας σε όλα τα πεδία, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πραγματοποίησε τριήμερη επίσκεψη στο Καστελλόριζο η οποία ήταν έμπλεη συμβολισμών και μηνυμάτων.
Εσχάτως, η Άγκυρα έχει επιστρέψει στις συχνές παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, επαναφέροντας ταυτόχρονα τους ισχυρισμούς περί «γκρίζων ζωνών» και «αποστρατιωτικοποιημένων» νησιών. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η χωροθέτηση των δύο παράνομων θαλάσσιων πάρκων της, τα οποία εκτείνονται πέραν των χωρικών της υδάτων, παραβιάζοντας την ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Χαρακτηριστικότερη είναι η περίπτωση του πάρκου της Ανατολικής Μεσογείου (Φετιγιέ-Κας), το οποίο «στραγγαλίζει» γεωγραφικά το Καστελλόριζο: το περικλείει από όλες τις πλευρές, εκτός από τα ίδια τα 6 ν.μ. των χωρικών του υδάτων, το αποκόπτει ουσιαστικά από τη Ρόδο και δεν το αποτυπώνει καν ως παράγοντα στη διαμόρφωση των θαλάσσιων ορίων. Το νησί στοχοποίησε, εξάλλου, και ο κ. Ερντογάν με δηλώσεις του.
Υπό αυτό το πρίσμα, ο κ. Μητσοτάκης ευρισκόμενος στο ακριτικό νησί τόνισε ότι «δεν απειλούμε κανέναν, αλλά και δεν δεχόμαστε απειλές ή υποδείξεις από κανέναν. Είμαστε έτοιμοι να προασπίσουμε την εθνική μας ακεραιότητα και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Με τον διάλογο να αποτελεί μία επιλογή αυτοπεποίθησης και πίστης στο Διεθνές Δίκαιο».
Ο ίδιος, προσέθεσε, ότι η Μεγίστη ξεπερνά τα εθνικά όρια, γιατί το έδαφός της είναι και ευρωπαϊκό και πως πρόκειται για έναν «εμβληματικό τόπο για να διατυπωθεί η πρόθεσή μας για ένα μέλλον ειρήνης. Με κλειστές τις πόρτες σε όποιες αναθεωρητικές βλέψεις, αλλά και ανοιχτό τον δρόμο στον αμοιβαίο σεβασμό και στη διεθνή νομιμότητα».
Οργή στον τουρκικό Τύπο
Όπως αναμενόταν, η επίσκεψη του κ. Μητσοτάκη προκάλεσε όχληση στον τουρκικό Τύπο. «Ο Μητσοτάκης πήγε στο Καστελλόριζο με στρατιώτες σε νησιά που πρέπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένα» έγραψε το CNN Turk. «Ο Μητσοτάκης πήγε στο Καστελόριζο και επιθεώρησε στρατιωτική βάση στο νησί που μας ακούνε όταν φωνάζουμε», ανέφερε σε δημοσίευμά της η Sozcu.
Η Milliyet αναφέρθηκε στο τρίγωνο Αθήνας-Ιερουσαλήμ-Άγκυρας, σημειώνοντας ότι «γνωρίζουμε τις προσπάθειες του Ισραήλ να αποσπάσει την προσοχή και να εξαντλήσει την Άγκυρα προκαλώντας πόλεμο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, και η Αθήνα πρέπει επίσης να το γνωρίζει αυτό».
Ορόσημα
Σε κάθε περίπτωση, στα ελληνοτουρκικά, διαγράφονται δύο ορόσημα το αμέσως προσεχές διάστημα: η επανέναρξη των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και το τουρκικό νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Το καλώδιο βρέθηκε στο επίκεντρο της προ ημερών συνάντησης του κ. Μητσοτάκη με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, στο Παρίσι. Οι έρευνες βυθομέτρησης να αναμένονται να επανεκκινήσουν το επόμενο διάστημα, οπωσδήποτε προ του τέλους του 2026.
Στην Αθήνα θεωρούν ότι λόγω της στενής εμπλοκής του Παρισιού, μέσω Meridiam, αλλά και των «ευχών» της γαλλικής κυβέρνησης, θα αποφευχθεί ένα σκηνικό ανάλογο της Κάσου τον Ιούλιο του 2024. Τόσο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης όσο και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, αναφέρθηκαν στο καλώδιο.
«Μιλάμε για μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες του χώρου παγκοσμίως, που ενισχύει ακόμα περισσότερο τη δυναμική του έργου και του προσδίδει μεγαλύτερο κύρος και μεγαλύτερη ταχύτητα στην υλοποίησή του», δήλωσε χθες ο κ. Μαρινάκης, ερωτηθείς γιατί η Αθήνα ενώ εκπέμπει σήματα ετοιμότητας στο πεδίο εστιάζει στην γαλλική «σφραγίδα-ασπίδα» που προσφέρει η Meridiam στο έργο.
Από την πλευρά του, ο κ. Γεραπετρίτης υποστήριξε στην Political ότι το ζήτημα της έρευνας και πόντισης καλωδίων, «που συνιστά ελευθερία βάσει του δικαίου της θάλασσας, δεν χωρεί μέση οδός». «Όποιος θεωρεί ότι μπορεί να παραβιάζει διεθνείς και ευρωπαϊκούς κανόνες χωρίς τίμημα, στο τέλος πληρώνει με τόκο», συμπλήρωσε.
Έρχεται η «Γαλάζια Πατρίδα»
Σε δεύτερο χρόνο, η Αθήνα θα παρακολουθεί την επίσημη θεσμοθέτηση του επεκτατικού δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» (Mavi Vatan).
Πρόκειται για μια ενέργεια που εφόσον υλοποιηθεί, θα επιβαρύνει θεμελιωδώς τις διμερείς σχέσεις. Και τούτο, γιατί, θα προσθέσει ένα ακόμα βαρίδι στο υπάρχον τουρκικό αναθεωρητικό πλέγμα διεκδικήσεων, στο οποίο η Άγκυρα θα προσφεύγει και με την επίφαση του εσωτερικού δικαίου.
Τα παραπάνω συνθέτουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια θερμή κρίση. Ως εκ τούτου, μια πιθανή συνάντηση των κ.κ. Μητσοτάκη-Ερντογάν, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη, στα τέλη Σεπτεμβρίου, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει πυροσβεστικά.
