Στο δημοψήφισμα της περασμένης Κυριακής οι Ελβετοί πολίτες απέρριψαν με 54,79% την πρωτοβουλία του δεξιού Λαϊκού Κόμματος (SVP).
Ζητούσε να μην ξεπεράσει ο μόνιμος πληθυσμός τα 10 εκατομμύρια μέχρι το 2050, με αυτόματους περιορισμούς σε άσυλο, οικογενειακή επανένωση και ενδεχόμενη αναθεώρηση της συμφωνίας ελεύθερης κυκλοφορίας με την ΕΕ.
Η Ελβετία, με σημερινό πληθυσμό περίπου 9,1 εκατομμύρια (αύξηση περίπου 25% από το 2002, κυρίως λόγω μετανάστευσης από την ΕΕ), αντιμετωπίζει πιέσεις σε στέγαση, υποδομές και περιβάλλον. Η απόρριψη της πρότασης δείχνει ότι η πλειοψηφία προτίμησε την οικονομική σταθερότητα και τις σχέσεις με την ΕΕ. Επιχειρήσεις και κυβέρνηση προειδοποίησαν για ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε τεχνολογία, υγεία και τουρισμό, ενώ αρκετοί επισήμαναν πως ένα «ναι» θα ισοδυναμούσε με «ελβετικό Brexit».
Η ψήφος όμως αποκάλυψε βαθιές διαιρέσεις. Τα αγροτικά, γερμανόφωνα καντόνια (π.χ. Schwyz, Uri, Appenzell, St. Gallen), όπου η μετανάστευση θεωρείται απειλή για τον τρόπο ζωής, έδωσαν ισχυρή στήριξη στο «Ναι». Αντίθετα, αστικά κέντρα και γαλλόφωνα καντόνια (Γενεύη, Βω, Νεσατέλ, Βασιλεία-Πόλη, Ζυρίχη) ψήφισαν μαζικά «Όχι» (συχνά >60). Το Τιτσίνο (ιταλόφωνο) ήταν πιο διχασμένο. Η υψηλή συμμετοχή στις πόλεις ενίσχυσε το «Όχι».
Όσον αφορά την ψήφο ανά ηλικιακές ομάδες, δημοσκοπήσεις προ του δημοψηφίσματος (YouGov, gfs.bern) έδειξαν υψηλότερη στήριξη στους άνδρες (43% vs 31% στις γυναίκες) και σε ηλικίες 45-59 ετών, ενώ οι νεότεροι (18-29) ήταν πιο αρνητικοί (~20% «Ναι»). Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ψήφισαν ανάμεικτα, αλλά πιο συντηρητικά σε αγροτικές περιοχές. Οι γυναίκες και οι νέοι ανησυχούσαν περισσότερο για τις οικονομικές επιπτώσεις.
Παρόλο που το 45% του «Ναι» εξέφρασε ανησυχίες για υπερπληθυσμό, η πλειοψηφία δεν πείστηκε. Όμως, το SVP κατάφερε να κινητοποιήσει τη βάση του, και πέρα από αυτήν, γύρω από την πρότασή του. Όμως, η οικονομική επιχειρηματολογία και ο φόβος απομόνωσης νίκησαν. Το δημοψήφισμα υπογραμμίζει τις εντάσεις σε μια χώρα με 28-30% αλλοδαπούς, χωρίς όμως να αλλάξει δραστικά πολιτική. Το ζήτημα μετανάστευσης παραμένει ανοιχτό για μελλοντικές ψηφοφορίες.
