Σήμερα είναι τα Φώτα και ο φωτισμός, αύριο είναι ο Γιάννης ο Πρόδρομος.
Με αυτούς τους στίχους από τα κάλαντα των Θεοφανίων, η Ορθόδοξη Εκκλησία μάς εισάγει σε μία από τις πιο μεγάλες και συμβολικές γιορτές της πίστης μας. Τα Θεοφάνια τιμούν τη Βάπτιση του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό, γεγονός υψίστης θεολογικής σημασίας για την Ορθοδοξία.
Κεντρικό στοιχείο του εορτασμού αποτελεί ο Αγιασμός των Υδάτων. Ο ιερέας αγιάζει θάλασσες, ποτάμια και λίμνες, ενώ σε πολλές περιοχές πραγματοποιείται η ρίψη του Σταυρού στα νερά. Νέοι και όχι μόνο, θαρραλέοι άνθρωποι με πυξίδα την πίστη, βουτούν για να τον ανασύρουν, συμμετέχοντας σε ένα έθιμο που συμβολίζει την κάθαρση, την αναγέννηση και την ευλογία της φύσης και του ανθρώπου.
Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, με τον Αγιασμό των Υδάτων απομακρύνονται και οι καλικάντζαροι, σε μια ακόμα πιο συμβολική εκδοχή της απομάκρυνσης των κακών πνευμάτων, καθώς η κάθοδος της θείας χάρης τούς διώχνει, επαναφέροντας την τάξη και το φως.
Σε περιοχές της Μακεδονίας συναντάμε το έθιμο της περιφοράς των εικόνων. Οι εικόνες δίνονται έπειτα από μια συμβολική δημοπρασία από την εκκλησία σε νεαρά παιδιά, τα οποία περιδιαβαίνουν το χωριό και τα ξωκλήσια, «κυκλώνοντάς» το με ευλογία. Παράλληλα, σε πολλά νησιά και παράκτιες περιοχές, η ρίψη του Σταυρού στη θάλασσα αποτελεί κορυφαία στιγμή πίστης και συλλογικής συγκίνησης.
Τα Θεοφάνια είναι γιορτή φωτός, μεγαλοπρέπειας και ελπίδας. Είναι η «καλή φώτιση» που ευχόμαστε, μια υπενθύμιση της βαθιάς πνευματικής κληρονομιάς και της δύναμης της Ορθοδοξίας στη ζωή και την παράδοσή μας.
