Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πλέον μια τεχνολογία που αφορά το μακρινό μέλλον. Έχει ήδη μπει στην καθημερινότητα εκατομμυρίων εργαζομένων.
Αλλάζει τον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας. Αναλαμβάνει επιμέρους διαδικασίες, επιταχύνει την παραγωγή περιεχομένου και περιορίζει τον χρόνο που απαιτείται για την επεξεργασία μεγάλου όγκου πληροφοριών.
Παράλληλα, μεταβάλλει τις δεξιότητες που ζητούν οι επιχειρήσεις. Ορισμένα καθήκοντα αυτοματοποιούνται, ενώ άλλα εκτελούνται πλέον με τη βοήθεια μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.
Η νέα έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας, για το 2026, δείχνει ότι οι συνέπειες της τεχνολογικής αλλαγής δεν κατανέμονται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους εργαζομένους.
Ορισμένες επαγγελματικές ομάδες βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερη έκθεση. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν οι γυναίκες, οι οποίες εμφανίζονται πιο ευάλωτες στις ανατροπές που προκαλεί η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη.
Αλλάζουν πρώτα τα καθήκοντα και μετά τα επαγγέλματα
Η είσοδος της Τ.Ν. στην εργασία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα ολόκληρο επάγγελμα θα εξαφανιστεί.
Η βασική αλλαγή αφορά τα επιμέρους καθήκοντα που αναλαμβάνει κάθε εργαζόμενος. Εργασίες που μέχρι σήμερα απαιτούσαν ανθρώπινη παρέμβαση μπορούν πλέον να ολοκληρώνονται γρηγορότερα ή εν μέρει αυτοματοποιημένα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι θέσεις θα καταργηθούν. Σημαίνει, όμως, ότι αρκετές ειδικότητες θα χρειαστεί να επαναπροσδιοριστούν.
Οι μεγαλύτερες πιέσεις αναμένονται σε επαγγέλματα όπου μεγάλο τμήμα της καθημερινής εργασίας βασίζεται στη συγγραφή κειμένων, την καταχώριση στοιχείων, την ταξινόμηση πληροφοριών και την επικοινωνία με πελάτες.
Περίπου ένας στους τέσσερις εργαζομένους είναι εκτεθειμένος
Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι εργαζόμενοι υπολογίζονται σε περίπου 3,3 δισεκατομμύρια.
Από αυτούς, σχεδόν 834 εκατομμύρια εργάζονται σε επαγγέλματα που παρουσιάζουν κάποιο επίπεδο έκθεσης στην Generative AI. Πρόκειται για περίπου έναν στους τέσσερις εργαζομένους, ποσοστό που φτάνει το 25%.
Ο Διεθνής Οργανισμός Εργασίας χωρίζει την έκθεση σε τέσσερις βαθμίδες, από G1 έως G4. Η πρώτη αφορά χαμηλότερο κίνδυνο αλλαγής, ενώ η τέταρτη συνδέεται με πολύ υψηλή πιθανότητα μετασχηματισμού των καθηκόντων.
Οι αριθμοί δεν δείχνουν μόνο πόσες θέσεις μπορεί να επηρεαστούν. Αποτυπώνουν και το πόσο άνισα κατανέμεται η τεχνολογική πίεση.
Το χάσμα ανάμεσα σε γυναίκες και άνδρες
Η διάσταση του φύλου είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της έκθεσης.
Το 28% των γυναικών, δηλαδή περίπου 388 εκατομμύρια εργαζόμενες, απασχολείται σε επαγγέλματα που επηρεάζονται από την παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη.
Στους άνδρες, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 21%, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 446 εκατομμύρια θέσεις εργασίας.
Παρότι ο απόλυτος αριθμός των ανδρών είναι μεγαλύτερος, το ποσοστό έκθεσης είναι σαφώς υψηλότερο στις γυναίκες.
Με βάση τα στοιχεία, οι εργαζόμενες έχουν περίπου 33% μεγαλύτερη πιθανότητα να βρίσκονται σε επαγγελματική θέση που θα επηρεαστεί από την Τ.Ν.
Γιατί οι γυναίκες είναι πιο εκτεθειμένες
Η διαφορά δεν σχετίζεται με την ικανότητα χρήσης της τεχνολογίας. Ούτε οφείλεται σε κάποιο τεχνικό χαρακτηριστικό των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Η βασική αιτία βρίσκεται στη διάρθρωση της αγοράς εργασίας.
Οι γυναίκες εξακολουθούν να έχουν ισχυρή παρουσία σε θέσεις γραμματειακής υποστήριξης, διοικητικών υπηρεσιών, λογιστικής, εξυπηρέτησης πελατών και επεξεργασίας δεδομένων.
Πρόκειται για επαγγέλματα στα οποία η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη μπορεί ήδη να αναλάβει σημαντικό μέρος των καθημερινών εργασιών.
Μπορεί να συντάξει έγγραφα, να συνοψίσει πληροφορίες, να απαντήσει σε ερωτήματα πελατών και να οργανώσει δεδομένα. Μπορεί επίσης να εκτελέσει επαναλαμβανόμενες διαδικασίες σε ελάχιστο χρόνο.
Ακριβώς γι’ αυτό, οι συγκεκριμένες ειδικότητες είναι από τις πρώτες που υφίστανται βαθιές αλλαγές.
Μεγαλύτερη η έκθεση στις πλούσιες οικονομίες
Η ισχυρότερη επίδραση δεν καταγράφεται στις φτωχότερες χώρες.
Αντίθετα, η μεγαλύτερη έκθεση εντοπίζεται στις οικονομίες υψηλού εισοδήματος. Εκεί υπάρχουν περισσότερες θέσεις γραφείου, υψηλότερη ψηφιοποίηση και μεγαλύτερη χρήση τεχνολογικών εργαλείων.
Οι επιχειρήσεις αυτών των χωρών επενδύουν πιο γρήγορα στην αυτοματοποίηση και στην αύξηση της παραγωγικότητας. Αυτό επιταχύνει την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινή εργασία.
Η αλλαγή δεν οδηγεί υποχρεωτικά σε μαζική εξαφάνιση θέσεων. Δημιουργεί, όμως, σοβαρή ανάγκη για επανεκπαίδευση, νέες δεξιότητες και ουσιαστική στήριξη των εργαζομένων.
Χωρίς οργανωμένες παρεμβάσεις, οι ήδη υπάρχουσες ανισότητες μπορεί να διευρυνθούν. Και οι γυναίκες κινδυνεύουν να βρεθούν ξανά στην πιο αδύναμη πλευρά μιας μεγάλης αλλαγής στην αγορά εργασίας.
