Η Τουρκία απαντά με παρανομίες στις νόμιμες κινήσεις της Ελλάδας.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου μιλά στο «Μανιφέστο» για όλα όσα απασχολούν αυτές τις μέρες την εξωτερική πολιτική της χώρας και αναλύει ποιες είναι οι κινήσεις της Ελλάδας σε σχέση με τις αντιδράσεις της Τουρκίας και τα δήθεν «εθνικά θαλάσσια πάρκα» που ανακοίνωσε πρόσφατα.
«Η Τουρκία απαντά με παρανομίες στις νόμιμες κινήσεις της Ελλάδας» λέει ο κύριος Χατζηβασιλείου και εξηγεί γιατί «τέτοιες ενέργειες δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος αμοιβαίας κατανόησης». Ο υφυπουργός Εξωτερικών δηλώνει πως «τα ‘‘ήρεμα νερά’’ δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά εργαλείο πολιτικής, για να μπορέσουν οι δύο χώρες να βρουν πιθανό κοινό τόπο και να επιλύσουν τη διμερή διαφορά τους» και καταλήγει πως «εμείς δεν φοβόμαστε τον διάλογο. Η συζήτηση δεν σημαίνει υποχώρηση. Υπεύθυνη πολιτική είναι να συζητάς ακόμη και με εκείνον με τον οποίο διαφωνείς».
Τα «εθνικά θαλάσσια πάρκα» της Τουρκίας
Κύριε Χατζηβασιλείου, η Τουρκία ανακοίνωσε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα». Ποιο είναι το επόμενο διπλωματικό βήμα της Ελλάδας εφόσον χρειαστεί;
Η τουρκική θεώρηση περί θαλασσίων πάρκων είναι παράνομη και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα, αφού αυτά τα δήθεν θαλάσσια πάρκα εκτείνονται αφενός σε διεθνή ύδατα, αφετέρου και εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε άμεσα και με τεκμηριωμένες θέσεις απέναντι στην Αγκυρα, δείχνοντας προς πάσα κατεύθυνση ότι η Ελλάδα πάντοτε υπερασπίζεται τα δικαιώματά της, χωρίς να αφήνει οποιαδήποτε πρόκληση αναπάντητη.
Το προσεχές διάστημα, το ΥΠΕΞ θα προχωρήσει σε όλες τις αναγκαίες διπλωματικές ενέργειες, στο κατάλληλο επίπεδο. Το έχει διαμηνύσει και ο ίδιος ο Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος την επόμενη εβδομάδα θα συναντήσει τους Ευρωπαίους ομολόγους του στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ.
Η Τουρκία απαντά με παρανομίες στις νόμιμες κινήσεις της Ελλάδας. Εμείς θεσπίσαμε Θαλάσσια Πάρκα και Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Εμείς δείξαμε πώς κινούνται οι υπεύθυνες χώρες που λειτουργούν ως πυλώνες σταθερότητας.
Κλίμα διαλόγου και Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης
Μπορεί η νέα τουρκική κίνηση να επηρεάσει το κλίμα του ελληνοτουρκικού διαλόγου και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης;
Προφανώς τέτοιες ενέργειες δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος αμοιβαίας κατανόησης. Τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και οι ανοικτοί δίαυλοι έχουν αξία και έχουν αποδώσει αποδεδειγμένα. Από εκεί και έπειτα, τα «ήρεμα νερά» δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά εργαλείο πολιτικής, για να μπορέσουν οι δύο χώρες να βρουν πιθανό κοινό τόπο και να επιλύσουν τη διμερή διαφορά τους. Χάρη σε αυτήν την πολιτική, τα τελευταία χρόνια, στα νησιά του Αιγαίου μειώθηκε η μεταναστευτική πίεση και διευκολύνθηκε η άφιξη τουριστών από την Τουρκία. Και χάρη σε αυτήν την πολιτική, η κυβέρνηση αξιοποίησε τον χρόνο θωρακίζοντας υποδειγματικά την οικονομία και την εθνική άμυνα της πατρίδας.
Εμείς δεν φοβόμαστε τον διάλογο. Η συζήτηση δεν σημαίνει υποχώρηση. Υπεύθυνη πολιτική είναι να συζητάς ακόμη και με εκείνον με τον οποίο διαφωνείς. Αλλωστε, όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις διαχρονικά συνομιλούσαν με την Τουρκία, ακόμα και στις πιο δύσκολες περιόδους εντάσεων και προκλήσεων, και με το casus belli σε ισχύ.
Η στήριξη των Ευρωπαίων εταίρων
Εχετε ως κυβέρνηση εξασφαλίσει, στον βαθμό που θα θέλατε, τη στήριξη των Ευρωπαίων εταίρων απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο;
Η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών, του Διεθνούς Δικαίου και των αρχών καλής γειτονίας. Την ίδια στιγμή, σας θυμίζω ότι η Ελλάδα ήταν αυτή που πέτυχε, χάρη στις διαπραγματεύσεις του ΥΠΕΞ, την αρχή της ομοφωνίας για συμφωνίες με τρίτες χώρες στο πρόγραμμα SAFE, αποτρέποντας έτσι την απευθείας χρηματοδότηση της Τουρκίας από ευρωπαϊκούς αμυντικούς πόρους, ιδίως όσο διατηρεί το casus belli κατά της Ελλάδας.
Η Ελλάδα έχει την πλήρη στήριξη των εταίρων της. Ας θυμηθούμε την υβριδική επίθεση του 2020 στον Εβρο, τότε που σύσσωμη η ευρωπαϊκή ηγεσία στάθηκε έμπρακτα στο πλευρό μας. Ταυτόχρονα, η χώρα μας φροντίζει να καθιστά πάντα σαφές ότι δεν δέχεται παιχνίδια σε βάρος των εθνικών συμφερόντων της. Ολοι «διαβάζουν» σωστά τα μηνύματα που εκπέμπει η Αθήνα.
Η ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το 2027
Σε ποιο σημείο βρίσκεται σήμερα ο σχεδιασμός της χώρας για την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027 και ποιες θα είναι οι βασικές ελληνικές προτεραιότητες;
Το κοινό 18μηνο πρόγραμμα της τριάδας Ιρλανδίας, Λιθουανίας και Ελλάδας έχει ήδη διαμορφωθεί και τώρα προχωρά η εξειδίκευση των εθνικών προτεραιοτήτων και του εξαμηνιαίου προγράμματός μας. Το προηγούμενο διάστημα επισκέφθηκα αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, στο πλαίσιο της προετοιμασίας μας, και συζήτησα με συναδέλφους υπουργούς για τις προτεραιότητες της ελληνικής προεδρίας. Ταυτόχρονα, στις συζητήσεις κυριαρχεί το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, δηλαδή ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός για την επόμενη επταετία, για τον οποίο ήδη παρουσιάζουμε τις θέσεις μας στους εταίρους.
Στις κύριες προτεραιότητές μας βρίσκονται η ασφάλεια και η άμυνα, με την προσέγγιση των 360 μοιρών: για μας, η ευρωπαϊκή ασφάλεια πρέπει να αφορά κάθε γωνιά των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και κάθε είδους δυνητική απειλή.
Εξίσου σημαντικές προτεραιότητες είναι η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας και η ενεργειακή ασφάλεια, η ανθεκτικότητα απέναντι σε φυσικές, υβριδικές και κυβερνοαπειλές, οι πολιτικές συνοχής και κοινωνικής στήριξης, η διεύρυνση με έμφαση στα Δυτικά Βαλκάνια, το Μεταναστευτικό και η ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική.
Η ελληνική προεδρία είναι ένα εθνικό στοίχημα που υπερβαίνει κόμματα και παρατάξεις. Αποτελεί μεγάλη ευκαιρία για να αφήσει η χώρα τη δική της σφραγίδα στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Πάντως, από το 2019 η Ελλάδα βρίσκεται ξανά στην καρδιά των ευρωπαϊκών αποφάσεων. Εχουμε σημαίνοντα λόγο και ρόλο στις εξελίξεις που μας αφορούν.
Οι κίνδυνοι στη Μέση Ανατολή
Με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή να παραμένουν κρίσιμες, ποια είναι η εκτίμηση του ΥΠΕΞ για τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Ελλάδα και η ευρύτερη περιοχή;
Χρειάζεται ψυχραιμία και ορθολογισμός. Σίγουρα, οι προκλήσεις στην ευρύτερη περιοχή είναι μεγάλες: η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, η ενεργειακή ασφάλεια, οι εφοδιαστικές αλυσίδες, οι μεταναστευτικές πιέσεις, οι πιθανές ασύμμετρες ή υβριδικές απειλές. Ωστόσο, η Ελλάδα είναι σήμερα θωρακισμένη, περισσότερο από ποτέ, τόσο διπλωματικά όσο και αμυντικά.
Δεν είναι απλή και εύκολη υπόθεση να πληγούν στόχοι εντός Ελλάδας. Παρακολουθούμε με προσοχή τις εξελίξεις, έχοντας φροντίσει να διαθέτουμε ισχυρό γεωπολιτικό αποτύπωμα στη γειτονιά. Συνομιλούμε με όλες τις πλευρές. Και έχουμε αποδείξει στο πεδίο ότι είμαστε σε θέση να προστατεύσουμε τα συμφέροντα του Ελληνισμού αλλά και των συμμάχων μας, όποτε χρειαστεί. Αυτό έπραξε η κυβέρνηση Μητσοτάκη κατά την περασμένη άνοιξη, όταν χρειάστηκαν βοήθεια η Κύπρος και η Βουλγαρία.
Παρακολουθούμε τις εξελίξεις με στρατηγική ψυχραιμία, διατηρούμε ανοικτούς διαύλους με τους εταίρους μας και εργαζόμαστε σταθερά υπέρ της διπλωματίας, της αποκλιμάκωσης και του σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου.
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ παραμένει στο επίκεντρο. Υπάρχει πλέον σαφές χρονοδιάγραμμα για την επόμενη φάση του έργου;
Η είσοδος της γαλλικής Meridiam στον GSI αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα, τον ΑΔΜΗΕ και συνολικά στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Παράλληλα, η συμφωνία ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans έχει πρώτη προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού. Αυτή είναι η επόμενη επιχειρησιακή φάση. Ο GSI προχωρά ως έργο ευρωπαϊκής στρατηγικής σημασίας. Θα βγάλει την Κύπρο από την ενεργειακή απομόνωση και θα δημιουργήσει μια ευρωπαϊκή λεωφόρο ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μεταναστευτικό και Σένγκεν
Στο Μεταναστευτικό πώς μπορεί η κυβέρνηση να πετύχει αποτελεσματικότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ χωρίς να τεθεί υπό αμφισβήτηση η ελεύθερη μετακίνηση στη ζώνη Σένγκεν;
Η αποτελεσματική προστασία των εξωτερικών συνόρων είναι προϋπόθεση για να λειτουργεί σωστά η ελεύθερη μετακίνηση στο εσωτερικό της ζώνης. Η Συνθήκη Σένγκεν είναι ένα σημαντικό ευρωπαϊκό επίτευγμα που δεν πρέπει να τεθεί υπό αμφισβήτηση, ωστόσο απαιτείται και ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς τα κράτη-μέλη που φυλάσσουν τα εξωτερικά σύνορα της Ενωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, από τις 12 Ιουνίου εφαρμόζεται το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο, το οποίο προβλέπει ενιαίο έλεγχο και καταγραφή των παράτυπων αφίξεων, ταχύτερες διαδικασίες στα σύνορα και σαφέστερους κανόνες ευθύνης και αλληλεγγύης.
Η Ελλάδα επιμένει σε μία αυστηρή αλλά δίκαιη μεταναστευτική πολιτική. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θέτουμε την ανάγκη για ουσιαστική φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, αποτελεσματικό κοινό σύστημα επιστροφών, συνεργασία με τρίτες χώρες προέλευσης και διέλευσης σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και αποφασιστική καταπολέμηση των δικτύων των διακινητών. Η Σένγκεν είναι μια μεγάλη ευρωπαϊκή κατάκτηση. Για να την προστατεύσουμε, πρέπει να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών-μελών και τον κοινό έλεγχο των εξωτερικών συνόρων μας.
