Η Ελληνική Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027, θα βρεθεί στο επίκεντρο κρίσιμων αποφάσεων για το μέλλον της Ευρώπης.
Η δε Αθήνα θέλει να αξιοποιήσει αυτή την περίοδο για να αναδείξει ζητήματα που συνδέονται με την άμυνα, την ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα, τη συνοχή αλλά και την παρουσία της Ευρώπης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε συνέντευξή του στην «Απογευματινή», ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου χαρακτηρίζει την Προεδρία «εθνικό στοίχημα». Ξεκαθαρίζει παράλληλα ότι η Ελλάδα θα κινηθεί θεσμικά στα ευρωτουρκικά, χωρίς όμως εκπτώσεις σε ζητήματα που αφορούν το casus belli, την Κύπρο και το Διεθνές Δίκαιο.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στη συμμετοχή της γαλλικής Meridiam στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Ο υφυπουργός θεωρεί ότι η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον στρατηγικό χαρακτήρα του έργου και απαντά με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα στην κριτική που είχε δεχθεί η κυβέρνηση από την αντιπολίτευση.
Οι προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας
Για την ατζέντα που σχεδιάζει η κυβέρνηση ενόψει του δεύτερου εξαμήνου του 2027, ο Τάσος Χατζηβασιλείου σημειώνει: «Η Προεδρία του Συµβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ένα εθνικό στοίχηµα που υπερβαίνει κόµµατα και παρατάξεις. Αποτελεί µια µεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα να αφήσει τη δική της σφραγίδα στο ευρωπαϊκό σχέδιο. Τους τελευταίους µήνες, το υπουργείο Εξωτερικών έχει εργαστεί συστηµατικά και έχει προχωρήσει στον σχεδιασµό του κοινού προγράµµατος της τριάδας των διαδοχικών Προεδριών, σε συνεργασία µε την Ιρλανδία και τη Λιθουανία.
Στην Ελληνική Προεδρία θα αναδείξουµε την ανάγκη για ένα ολιστικό σχέδιο για την άµυνα και την ασφάλεια της Ευρώπης, στη λογική των «360 µοιρών». Η Ευρώπη πρέπει να µπορεί να αντιµετωπίζει τις απειλές απ’ όπου κι αν προέρχονται, σε Βορρά, Νότο, Ανατολή και ∆ύση. Ταυτόχρονα, θα προβάλουµε την ανάγκη για ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και την κάλυψη του τεχνολογικού κενού που µας χωρίζει από άλλους διεθνείς πόλους. Ιδιαίτερη έµφαση θα δοθεί, επίσης, στην ανθεκτικότητα απέναντι στις φυσικές καταστροφές, στις υβριδικές απειλές και στις κυβερνοεπιθέσεις. Επιπλέον, στην πρώτη γραµµή της ατζέντας µας θα βρίσκονται οι πολιτικές συνοχής και κοινωνικής στήριξης, µε το βλέµµα στις ανάγκες των πολιτών.
Βεβαίως, η Ελλάδα θα αναδείξει και ζητήµατα όπως είναι η διεύρυνση, µε έµφαση στα ∆υτικά Βαλκάνια, και η ανάγκη για µια ολοκληρωµένη θαλάσσια πολιτική, µε επίκεντρο την ασφαλή ναυσιπλοΐα και την εφαρµογή του ∆ιεθνούς ∆ικαίου. Άλλωστε, ως ηγέτιδα δύναµη στη ναυτιλία, η χώρα µας έχει ρόλο και λόγο στα σχετικά ζητήµατα.»
Η μάχη για τον ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό και την ΚΑΠ
Ένα από τα δύσκολα μέτωπα που θα βρεθούν μπροστά στην Ελλάδα είναι το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Η σύγκρουση μέσα στην Ευρώπη αναμένεται έντονη, καθώς αρκετά κράτη ζητούν περιορισμό των δαπανών.
Η ελληνική πλευρά, σύμφωνα με τον υφυπουργό, επιμένει ότι δεν μπορούν να μπουν στο περιθώριο η Κοινή Αγροτική Πολιτική, η αλιεία και η πολιτική συνοχής.
«Το Πολυετές ∆ηµοσιονοµικό Πλαίσιο αφορά τη συζήτηση για το ποια Ευρώπη θέλουµε τα επόµενα χρόνια και ποιες πολιτικές θα αποφασίσουµε να χρηµατοδοτήσουµε. Η διαπραγµάτευση δεν είναι εύκολη. Υπάρχουν κράτη-µέλη που επιθυµούν δραστική µείωση του συνολικού Προϋπολογισµού και οριζόντιες περικοπές.
Η Ελλάδα ανήκει στις χώρες που επιθυµούν έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό Προϋπολογισµό. Η προσέγγισή µας είναι διπλή. Προφανώς, πρέπει να χρηµατοδοτηθούν οι νέες προτεραιότητες, όπως είναι η ασφάλεια, η άµυνα, η ανταγωνιστικότητα, η ψηφιακή µετάβαση και η τεχνητή νοηµοσύνη. Όµως, πρέπει ισότιµα να στηριχθούν ξεκάθαρα και οι πολιτικές, όπως είναι η Κοινή Αγροτική Πολιτική, η αλιευτική πολιτική και η πολιτική συνοχής. Και εδώ τίθεται το πολιτικό πρόταγµα: οι πολίτες θα κληθούν να αποφασίσουν ποιος πρωθυπουργός και ποια κυβέρνηση θα διαχειριστεί τη διαπραγµάτευση και την εφαρµογή του νέου Προϋπολογισµού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εµπιστεύοµαι τους Έλληνες πολίτες και την κρίση τους, διότι έχουν δει από αυτήν την κυβέρνηση αποτελέσµατα στην πράξη.»
Η τελευταία αναφορά έχει σαφές πολιτικό αποτύπωμα. Ο υφυπουργός συνδέει ευθέως τις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις με την επόμενη πολιτική επιλογή των ψηφοφόρων και βάζει από τώρα τη συζήτηση για τον ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο.
Το μήνυμα στην Τουρκία: Casus belli και Κύπρος δεν παρακάμπτονται
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η τοποθέτηση του Τάσου Χατζηβασιλείου για τις σχέσεις Ε.Ε. – Τουρκίας.
Η Άγκυρα ζητά τα τελευταία χρόνια στενότερη συνεργασία με την Ευρώπη, ιδίως στον τομέα της άμυνας. Η Αθήνα, ωστόσο, διαμηνύει ότι δεν μπορεί να υπάρξει ευρωπαϊκή προσέγγιση χωρίς συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
«Η Ελλάδα, όταν αναλάβει την Προεδρία, θα λειτουργήσει θεσµικά και θα εκπροσωπεί το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Τουρκία παραµένει υποψήφια προς ένταξη χώρα, όµως για να το πετύχει, οφείλει να εκπληρώσει όλες τις προϋποθέσεις που έχουν τεθεί. Αυτό ισχύει απαρέγκλιτα για κάθε χώρα που επιθυµεί να ενταχθεί στην ΕΕ. Εξάλλου, η αξιολόγηση είναι διαρκής.
Ταυτόχρονα, η Άγκυρα επιθυµεί στενότερες σχέσεις µε την Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως στην άµυνα. Όπως έχει επανειληµµένα δηλώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αυτό είναι ασύµβατο µε το casus belli εναντίον της Ελλάδας και µε την παράνοµη κατοχή της Κύπρου. Όποια χώρα ζητά ευρωπαϊκά οφέλη, οφείλει να σέβεται τις ευρωπαϊκές Αρχές, το ∆ιεθνές ∆ίκαιο και τις αρχές καλής γειτονίας. Είναι στο χέρι της Τουρκίας να εργαστεί για να φτάσει εγγυτέρα στην ΕΕ.»
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο. Η Αθήνα δεν απορρίπτει τον ευρωπαϊκό διάλογο με την Τουρκία, αλλά δεν πρόκειται να δεχθεί ένα πλαίσιο στο οποίο η Άγκυρα θα αποκτά προνόμια χωρίς να αλλάζει στάση στα ζητήματα που αφορούν την Ελλάδα και την Κύπρο.
Meridiam και ηλεκτρική διασύνδεση: Η κυβέρνηση περνά στην αντεπίθεση
Στη συνέντευξη τέθηκε και το θέμα της συμμετοχής της γαλλικής Meridiam στον Great Sea Interconnector, το έργο που σχεδιάζεται να συνδέσει ηλεκτρικά την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ.
Για την κυβέρνηση, η παρουσία ενός μεγάλου διεθνούς επενδυτή λειτουργεί ως επιβεβαίωση της βιωσιμότητας του σχεδίου. Ο Τάσος Χατζηβασιλείου αξιοποιεί παράλληλα την εξέλιξη για να στρέψει τα πυρά του προς την αντιπολίτευση.
«Η εµπορική είσοδος της Meridiam στον GSI δίνει ώθηση στο έργο και συνιστά ψήφο εµπιστοσύνης στην Ελλάδα, τον Α∆ΜΗΕ και τη συνολική ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης. Αυτή η συµµετοχή υπογραµµίζει τον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του έργου που θα συνδέσει την Ευρώπη µε τη Μέση Ανατολή και θα βγάλει την Κύπρο από την ενεργειακή αποµόνωση. Άρα, το έργο του GSI είναι ασφαλές. Έτσι, µε την εγγύηση αξιοπιστίας ενός επενδυτή παγκόσµιας εµβέλειας, επιταχύνεται ο στόχος για τη δηµιουργία µιας ευρωπαϊκής λεωφόρου ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τι έχει να πει σήµερα η αντιπολίτευση που κατηγορούσε την κυβέρνηση ότι δήθεν δεν ασχολείται µε το έργο ή ότι τάχα το εγκαταλείπει; Οι εξελίξεις τη διαψεύδουν. Όλο αυτό το διάστηµα η κυβέρνηση εργαζόταν για τη συµµετοχή ενός αξιόπιστου επενδυτή που θα εξασφάλιζε τη βιωσιµότητα του έργου. Ας αφήσει η αντιπολίτευση στην άκρη τη µικροψυχία και ας παραδεχθεί ότι η κυβέρνηση πέτυχε µια θετική συµφωνία για την επιτάχυνση των εργασιών αυτού του σηµαντικού έργου. Η Ελλάδα σήµερα αποδεικνύει ότι µπορεί να προσελκύει µακροπρόθεσµους διεθνείς επενδυτές για έργα στρατηγικής σηµασίας.»
Η συγκεκριμένη απάντηση ανεβάζει τους πολιτικούς τόνους. Η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει την είσοδο της Meridiam σε πολιτικό επιχείρημα απέναντι στις καταγγελίες ότι το έργο είχε ουσιαστικά βαλτώσει.
Παράλληλα, δίνει ιδιαίτερο βάρος στον ευρωπαϊκό και γεωπολιτικό χαρακτήρα της διασύνδεσης, καθώς το καλώδιο θεωρείται κομβικό για την ενεργειακή σύνδεση της Κύπρου με την ηπειρωτική Ευρώπη και για τον ευρύτερο σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην «Απογευματινή».
