Η Τουρκία και το Ιράκ υπέγραψαν συμφωνία διάρκειας ενός έτους για να διασφαλίσουν την αποτελεσματική χρήση του αγωγού αργού πετρελαίου μεταξύ των δύο χωρών, ανέφερε σήμερα σε μία ανάρτησή του στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Χ, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ.
«Καθώς οι προσπάθειές μας συνεχίζονται για μία μακρόχρονη συμφωνία για αυτόν τον αγωγό…, υλοποιούμε αυτή την μεταβατική συμφωνία που καλύπτει μία ημερήσια ικανότητα 750.000 βαρελιών πετρελαίου».
Irak Petrol Bakanı Sayın Basim Muhammed Hüdeyir ve beraberindeki heyet ile Bakanlığımızda verimli bir görüşme gerçekleştirdik.
— Alparslan Bayraktar (@aBayraktar1) August 1, 2026
Görüşmemizin ardından, BOTAŞ ile Irak devlet petrol şirketleri SOMO ve NOC arasında Irak–Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın etkin kullanımını sağlayacak… pic.twitter.com/aYk8rbo5Da
Η ενεργειακή σύνδεση
Η ενεργειακή σχέση μεταξύ Τουρκίας και Ιράκ καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τον στρατηγικής σημασίας αγωγό πετρελαίου Κιρκούκ - Τσεϊχάν. Ο εν λόγω αγωγός αποτελεί τη βασική αρτηρία μεταφοράς του ιρακινού αργού πετρελαίου από τα πλούσια κοιτάσματα του βόρειου Ιράκ προς το τουρκικό λιμάνι του Τσεϊχάν στη Μεσόγειο, προσφέροντας διέξοδο στις διεθνείς αγορές. Ωστόσο, η λειτουργία του βρέθηκε στο επίκεντρο μιας πολυετούς και περίπλοκης γεωπολιτικής και νομικής διαμάχης μεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης της Βαγδάτης, της αυτόνομης περιφέρειας του Κουρδιστάν (KRG) και της Άγκυρας.
Η νομική διαμάχη και η απόφαση του Διεθνούς Επιμελητηρίου
Η κρίση κορυφώθηκε όταν η Βαγδάτη προσέφυγε κατά της Τουρκίας στο Διεθνές Διαιτητικό Δικαστήριο του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου (ICC) στο Παρίσι. Το Ιράκ υποστήριξε ότι η Τουρκία παραβίασε τη διακρατική συμφωνία του 1973, επιτρέποντας στην περιφερειακή κυβέρνηση του Κουρδιστάν να εξαγάγει πετρέλαιο αυτόνομα μέσω του αγωγού, χωρίς την έγκριση της ιρακινής εταιρείας SOMO. Τον Μάρτιο του 2023, το ICC δικαίωσε το Ιράκ, επιδικάζοντας αποζημίωση υπέρ της Βαγδάτης και οδηγώντας στην άμεση διακοπή της ροής πετρελαίου από τον αγωγό.
Πολιτικές Διαπραγματεύσεις
Η αναστολή της λειτουργίας του αγωγού προκάλεσε τεράστιες οικονομικές απώλειες δισεκατομμυρίων δολαρίων τόσο για την περιφερειακή κυβέρνηση του Κουρδιστάν όσο και για τις διεθνείς εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στην περιοχή. Παράλληλα, η Άγκυρα και η Βαγδάτη ενεπλάκησαν σε έναν κύκλο σκληρών διαπραγματεύσεων. Τα βασικά σημεία τριβής αφορούσαν την καταβολή των επιδικασθεισών αποζημιώσεων, το κόστος διέλευσης, τη συντήρηση του αγωγού μετά από τεχνικές ζημιές και σεισμούς, αλλά και το νομικό καθεστώς των συμβολαίων πώλησης του πετρελαίου.
Ο «Δρόμος Ανάπτυξης»
Η επίλυση των εκκρεμοτήτων γύρω από τον αγωγό εντάχθηκε σταδιακά σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επαναπροσέγγισης μεταξύ Τουρκίας και Ιράκ. Οι δύο χώρες επιδίωξαν να εξισορροπήσουν τα ενεργειακά τους συμφέροντα με θέματα ασφαλείας, όπως η αντιμετώπιση του PKK στη μεθόριο, αλλά και με μεγάλα έργα υποδομής, όπως το φιλόδοξο πρότζεκτ «Δρόμος Ανάπτυξης» (Development Road). Η σταδιακή αποκατάσταση των διαύλων επικοινωνίας και οι συμφωνίες για το διαμοιρασμό των εσόδων έθεσαν τις βάσεις για την επανεκκίνηση των πετρελαϊκών ροών, επαναβεβαιώνοντας την αμοιβαία ενεργειακή εξάρτηση των δύο κρατών.
