Η κυβέρνηση προχωρά στην «ψηφιακή ενηλικίωση» στα 15 έτη, με επαλήθευση ηλικίας και αυξημένες υποχρεώσεις για τις πλατφόρμες.
Η «ψηφιακή ενηλικίωση» στα 15
Η κυβερνητική πρωτοβουλία για τον περιορισμό της πρόσβασης των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εισέρχεται στην τελική ευθεία, με την Ελλάδα να επιχειρεί να δημιουργήσει ένα από τα αυστηρότερα πλαίσια προστασίας ανηλίκων στην Ευρώπη.
Ο βασικός κανόνας έχει ήδη αποτυπωθεί στο σχέδιο που κοινοποιήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή: η λεγόμενη «ψηφιακή ενηλικίωση» τοποθετείται στα 15 έτη. Το ελληνικό σχέδιο προβλέπει ότι η πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης δεν θα επιτρέπεται πριν από τη συμπλήρωση του 15ου έτους, με την τήρηση του ορίου να συνδέεται με αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας.
Η διαδικασία στις Βρυξέλλες
Το μέτρο βρίσκεται, πάντως, ακόμη στην ευρωπαϊκή διαδικασία ελέγχου. Η Ελλάδα κοινοποίησε το σχέδιο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 8 Μαΐου 2026 μέσω του συστήματος TRIS. Σύμφωνα με την επίσημη καταχώριση, η Επιτροπή απέστειλε αιτιολογημένη γνώμη, με αποτέλεσμα η περίοδος αναμονής να έχει παραταθεί έως τις 11 Σεπτεμβρίου. Συνεπώς, η διαδικασία TRIS δεν μπορεί ακόμη να θεωρηθεί τυπικά ολοκληρωμένη.
Η κυβέρνηση έχει παρουσιάσει την πρωτοβουλία ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που ξεκίνησε από το 2024, όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το ζήτημα του ψηφιακού εθισμού των παιδιών. Εκτοτε, η Ελλάδα έχει συγκροτήσει ευρωπαϊκή «συμμαχία των προθύμων» μαζί με τη Γαλλία, την Ισπανία, τη Δανία, την Κύπρο και την Ιταλία, επιδιώκοντας κοινότερους κανόνες για την προστασία των ανηλίκων.
Επαλήθευση ηλικίας και προσωπικά δεδομένα
Κομβικό ζήτημα είναι ο τρόπος με τον οποίο θα διαπιστώνεται ότι ο χρήστης έχει πράγματι συμπληρώσει το προβλεπόμενο όριο ηλικίας. Στον κυβερνητικό σχεδιασμό περιλαμβάνονται το Gov.gr Wallet και το Kids Wallet ως ενδεικτικοί μηχανισμοί επαλήθευσης, χωρίς όμως να επιβάλλονται ως οι αποκλειστικές τεχνολογικές λύσεις.
Η λογική είναι η πλατφόρμα να λαμβάνει την αναγκαία πληροφορία για την ηλικιακή κατηγορία του χρήστη και όχι περισσότερα προσωπικά δεδομένα απ’ όσα χρειάζονται. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες και ειδικότερα τις προβλέψεις για την προστασία των ανηλίκων.
Η ευθύνη, παράλληλα, μεταφέρεται σε σημαντικό βαθμό στις ίδιες τις πλατφόρμες. Το ζητούμενο είναι να μην αρκεί στην πράξη ένα απλό «κλικ» σε μια δήλωση ηλικίας, την οποία σήμερα μπορεί εύκολα να παρακάμψει ακόμη και ένα μικρό παιδί.
Η θέση του πρωθυπουργού
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανήλθε στο θέμα κατά τη συνέντευξη Τύπου της 90ής ΔΕΘ, χαρακτηρίζοντας σωστό τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων, ιδιαίτερα σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης που χρησιμοποιούν εθιστικούς αλγορίθμους.
Επισήμανε, παράλληλα, ότι η εφαρμογή του εγχειρήματος είναι σύνθετη επειδή η Ελλάδα λειτουργεί μέσα στο ευρωπαϊκό κανονιστικό περιβάλλον. Ο πρωθυπουργός άσκησε, μάλιστα, κριτική στις τελευταίες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκτιμώντας ότι δείχνουν ηπιότερη στάση απέναντι στις απαγορεύσεις, και ξεκαθάρισε ότι η Αθήνα θα συνεχίσει να πιέζει για αποτελεσματικότερη ευρωπαϊκή λύση.
Ανοιξε ταυτόχρονα και ένα δεύτερο, ιδιαίτερα δύσκολο κεφάλαιο: την ανωνυμία στο Διαδίκτυο και τη δράση οργανωμένων λογαριασμών και αυτοματοποιημένων «στρατών» που μπορούν να κατασκευάζουν τεχνητή εικόνα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εθεσε ακόμη τους κινδύνους που δημιουργεί για τα παιδιά η ταχύτατη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Το επόμενο ορόσημο
Η κυβερνητική κατεύθυνση είναι πλέον σαφής. Το Διαδίκτυο για τους ανηλίκους περνά σταδιακά από την εποχή της σχεδόν ανεξέλεγκτης πρόσβασης σε ένα περιβάλλον με ηλικιακούς κανόνες, τεχνική επαλήθευση και συγκεκριμένες ευθύνες για τις πλατφόρμες. Το επόμενο ορόσημο είναι η ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής διαδικασίας και η τελική διαμόρφωση του ελληνικού νομοθετικού πλαισίου.
