Εμανουέλ Μακρόν και Φρίντριχ Μερτς ζητούν νέο ευρωπαϊκό μηχανισμό για ταχεία αντίδραση της ΕΕ σε εμπορικές πιέσεις τρίτων χωρών.
Σε κοινή επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Γάλλος πρόεδρος και ο Γερμανός καγκελάριος προειδοποιούν ότι το εμπόριο χρησιμοποιείται ολοένα συχνότερα ως εργαλείο πολιτικής και οικονομικής πίεσης και προτείνουν ένα νέο νομικό πλαίσιο που θα ενεργοποιείται γρήγορα, χωρίς χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Έως και αποκλεισμός από την ενιαία αγορά
Το προτεινόμενο εργαλείο θα μπορούσε, ως έσχατο μέτρο, να επιτρέπει ακόμη και τον άμεσο αποκλεισμό αγαθών και υπηρεσιών μιας χώρας από την ευρωπαϊκή ενιαία αγορά.
Στόχος του Παρισιού και του Βερολίνου είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση να μπορεί να απαντά αποτελεσματικότερα σε πρακτικές όπως η διακοπή προμήθειας κρίσιμων πρώτων υλών, οι υπερβολικές κρατικές επιδοτήσεις, το ντάμπινγκ και η χειραγώγηση νομισμάτων.
Σύμφωνα με γερμανική κυβερνητική πηγή, η ΕΕ θα πρέπει να διαθέτει τη δυνατότητα να «προκαλεί αντίστοιχη ζημιά με εκείνη που υφίσταται», ώστε να λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι στη χρήση του εμπορίου ως μέσου εξαναγκασμού.
Οι δύο κυβερνήσεις εκτιμούν ότι τα σημερινά ευρωπαϊκά εργαλεία είναι βραδύτερα και περισσότερο περιορισμένα σε σύγκριση με εκείνα που διαθέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα. Παράλληλα, εισηγούνται μηχανισμό διαφοροποίησης των προμηθειών, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση της Ευρώπης από συγκεκριμένες χώρες ή επιχειρήσεις για κρίσιμα προϊόντα.
Η Κίνα στο επίκεντρο της ανησυχίας
Παρότι η Κίνα δεν κατονομάζεται στην επιστολή, παρουσιάζεται ως βασική πηγή ανησυχίας για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Ο επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς αναμένεται να επισκεφθεί το Πεκίνο την Πέμπτη και την Παρασκευή, με στόχο την εξισορρόπηση των εμπορικών σχέσεων.
Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα έφτασε το 2025 περίπου το 1 δισ. ευρώ ημερησίως. Οι Βρυξέλλες αποδίδουν σημαντικό μέρος της ανισορροπίας σε πρακτικές του Πεκίνου που, όπως υποστηρίζουν, ασκούν πίεση σε νευραλγικούς κλάδους της ευρωπαϊκής οικονομίας, από την αυτοκινητοβιομηχανία και τη χημική βιομηχανία έως τα φάρμακα και τα βιομηχανικά μηχανήματα.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε προειδοποιήσει τον Σεπτέμβριο ότι το εμπορικό έλλειμμα έχει φτάσει σε «σημείο καμπής», συνδέοντας το λεγόμενο «κινεζικό σοκ» με την αποβιομηχάνιση της Ευρώπης.
Στα πρότυπα του αμερικανικού Section 301
Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται βρίσκεται ένας μηχανισμός αντίστοιχος με το αμερικανικό Section 301, το οποίο επιτρέπει στην Ουάσινγκτον να επιβάλλει γρήγορα και στοχευμένα πρόσθετους δασμούς σε προϊόντα χωρών που κατηγορούνται για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Οι γαλλογερμανικές προτάσεις αναμένεται να παρουσιαστούν στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στα μέσα Οκτωβρίου. Παρίσι και Βερολίνο τονίζουν ότι οποιαδήποτε νέα μέτρα θα πρέπει να εφαρμόζονται με τους ίδιους όρους έναντι όλων των εμπορικών εταίρων και να παραμένουν συμβατά με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
