Στην ιστορία της Νέας Δημοκρατίας τα Συνέδρια του κόμματος αποτέλεσαν πάντα βήμα έκφρασης απόψεων και επιβεβαίωση της διαρκούς επικοινωνίας με τα στελέχη και τη βάση.
Αλλά όχι μόνο αυτό. Τα Συνέδριά μας ακολουθούν την εποχή και οργανώνονται σε θεματικές που αποσκοπούν στην ανάλυση των νέων κάθε φορά δεδομένων με τρόπο οργανωμένο, δηλαδή με θεματικές όπου ομιλητές και στελέχη προσπαθούν να απαντήσουν στις σύγχρονες προκλήσεις.
Η μεγάλη φιλελεύθερη παράταξη, λαϊκό κόμμα απόλυτα προσηλωμένο στην υπεράσπιση των δημοκρατικών αρχών, είναι ένα κόμμα κατ’ εξοχήν κοινοβουλευτικό. Είμαστε δηλαδή παραδοσιακά προσηλωμένοι στο αντιπροσωπευτικό σύστημα και στον εμπλουτισμό του δημοκρατικού διαλόγου. Πρόκειται για θεμελιώδη αρχή που δεν εγκαταλείπεται ούτε όταν το κόμμα μας βρίσκεται στην κυβέρνηση.
Γι’ αυτόν τον λόγο, ο πρόεδρος του κόμματος, Κυριάκος Μητσοτάκης, αμέσως μετά την εκλογή του στην ηγεσία του κόμματος, δεσμεύτηκε ότι θα καταφεύγει στον συνεδριακό διάλογο κάθε χρόνο, προκειμένου το κόμμα μας να βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τα στελέχη και τη βάση του και να συνδιαμορφώνουμε την πορεία μας.
Οι βάσεις μπήκαν από τον ιδρυτή μας, Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος, μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, αφοσιώθηκε για δύο χρόνια στην αποκατάσταση των δημοκρατικών θεσμών.
Δεν στάθηκε εύκολη η πορεία για την αποκατάσταση και την εδραίωση της Δημοκρατίας. Ο Κ. Καραμανλής έβαλε τη σφραγίδα του σε όλα: Από τις πρώτες αποφάσεις για αμνήστευση όλων των πολιτικών αδικημάτων, επιστροφή της ιθαγένειας σε όσους την είχαν στερηθεί και ακύρωση κάθε περιορισμού στην ελεύθερη διακίνηση, μέχρι την ελεύθερη λειτουργία όλων των κομμάτων, την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, την ελευθερία του λόγου.
Τα πρώτα μέτρα για την ανάπτυξη και την ανάκαμψη της οικονομίας, οι πρόνοιες για τους αγρότες, τη νεολαία, τα ελεύθερα συνδικάτα. Οι πρώτες μεγάλες αποφάσεις για τα εθνικά θέματα. Εκείνη την εποχή μπήκαν και τα θεμέλια ενός κράτους δικαίου και μιας δημόσιας διοίκησης στην υπηρεσία του πολίτη και του Κοινού Καλού.
Πρώτα η πατρίδα, μετά το κόμμα δηλαδή – σε αντίθεση με τα κόμματα της Αριστεράς που έθεταν (και συνεχίζουν να θέτουν) ως πρώτη προτεραιότητα την κομματική επιβίωση και την εξουσία.
Δεν είναι τυχαίο ότι το 1ο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, το Συνέδριο της Χαλκιδικής, οργανώθηκε το 1979, αφού βεβαίως προηγήθηκε το προσυνέδριο του 1976, οπότε και μπήκαν οι βάσεις για την οργάνωση του κόμματος. Από τον ίδιο τον Εθνάρχη που δήλωσε: «Τα κόμματα για να εκπληρώσουν την αποστολή τους πρέπει: Πρώτον, να έχουν σαφή ιδεολογία και σταθερό προσανατολισμό. Δεύτερον, να κατέχονται από υψηλό αίσθημα ευθύνης. Τρίτον, να είναι δημοκρατικά οργανωμένα».
Και όταν πια οι πληγές του δικτατορικού παρελθόντος είχαν κλείσει, τον Απρίλιο του 1979, οργανώθηκε το 1ο Τακτικό Συνέδριο, το πρώτο ελληνικού κόμματος στο οποίο έλαβαν μέρος σύνεδροι που εξελέγησαν από τα μέλη, οπότε και εγκρίθηκε η ιδεολογική ταυτότητα του κόμματος: Κόμμα του ριζοσπαστικού φιλελευθερισμού που αναγνωρίζει την ελευθερία της αγοράς με ρυθμιστική, ωστόσο, παρέμβαση του κράτους για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης».
Και τότε υπήρχαν διαφωνίες – όλοι θυμούνται την «Κίνηση της Βόλβης». Αλλά ουδέποτε αμφισβητήθηκαν οι «βασικές μας οι αρχές».
Γιατί χάρη στον Κ. Καραμανλή ο δρόμος προς την ομαλότητα έγινε ένα μάθημα Δημοκρατίας στην πράξη.
Με την παρεμβολή ενός έκτακτου Συνεδρίου, τον Ιούνιο του 1981 και μετά την εκλογική ήττα του 1981, ακολούθησε, τον Φεβρουάριο του 1986, το 2ο Συνέδριο, με αρχηγό πλέον τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Και τότε είχε προηγηθεί διάσπαση του κόμματος, με την αποχώρηση του Κωστή Στεφανόπουλου, που ίδρυσε τη ΔΗΑΝΑ και τον οποίο ακολούθησε μια δεκάδα βουλευτών.
Αλλά και το 3ο Συνέδριο, το 1994, μετά τη νέα εκλογική ήττα και με αρχηγό τον Μιλτιάδη Έβερτ, οργανώθηκε στη σκιά μίας ακόμη διάσπασης, όταν ο Αντώνης Σαμαράς ίδρυσε την Πολιτική Άνοιξη.
Ακολούθησε το 4ο Συνέδριο, τον Μάρτιο του 1997, όταν για πρώτη φορά εξελέγη αρχηγός από τους συνέδρους – ο Κώστας Καραμανλής.
Έναν χρόνο αργότερα, ο Καραμανλής διέγραφε τον Γιώργο Σουφλιά και αρκετά στελέχη επειδή δεν πειθάρχησαν στο νομοσχέδιο για τη λειτουργία των ΔΕΚΟ.
Τον Απρίλιο του 2001, μετά την εκλογική ήττα του 2000, στο 5ο Συνέδριο, ο Γιώργος Σουφλιάς επέστρεψε με τον Καραμανλή να τον καλωσορίζει με την περίφημη φράση «Γιώργο, καλωσόρισες σπίτι σου»!
Ακολούθησαν το 6ο Συνέδριο (2004) –με τους συνέδρους να εκλέγουν για πρώτη φορά τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής– το 7ο Συνέδριο (2007), το 8ο Συνέδριο (Ιούνιος 2010) – και αφού στο προηγηθέν έκτακτο Συνέδριο είχε αποφασιστεί η εκλογή αρχηγού από τη βάση με πρώτον εκλεγέντα τον Αντώνη Σαμαρά, αλλά και στη σκιά της διαγραφής της Ντόρας Μπακογιάννη.
Δύο χρόνια μετά η Ντόρα επέστρεψε στη Νέα Δημοκρατία και ακολούθησε το 9ο Συνέδριο (2013) με αρχηγό τον Αντώνη Σαμαρά.
Μετά το 2016, το 10ο (2016), το 11ο (2017), το 12ο (2018), το 13ο (2019), το 14ο (2022 καθώς είχε μεσολαβήσει η πανδημία), το 15ο (2024) και φέτος το 16ο. Όλα με αρχηγό τον Κυριάκο Μητσοτάκη – τα τελευταία τέσσερα με τον Μητσοτάκη στον πρωθυπουργικό θώκο.
Η απουσία από το 16ο Συνέδριο των δύο πρώην πρωθυπουργών βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων. Ωστόσο, λίγες ήταν οι ανέφελες στιγμές και στο παρελθόν. Παρ’ όλα αυτά, η Νέα Δημοκρατία στάθηκε όρθια, γιατί στηρίζεται στη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία. Το δείχνουν τα ποσοστά της και το γεγονός ότι παρά τις τρικυμίες της τελευταίας δεκαετίας και την καταβαράθρωση ή διάλυση κομμάτων, παραμένει η μόνη σταθερά για τη χώρα.
Οι βάσεις που έβαλε ο ιδρυτής της υπήρξαν πολύ ισχυρές. Και είναι απορίας άξιον πώς υπάρχουν εκείνοι και εκείνες που δεν το αντιλαμβάνονται…