Τη στρατηγική των υψηλών τόνων συνεχίζει η Άγκυρα εμμένοντας στους ισχυρισμούς της περί αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών.
Η τουρκική αντίδραση
Οι αντιδράσεις της γείτονος καταδεικνύουν ότι βασική της ανησυχία είναι η στενή σχέση Αθήνας – Ιερουσαλήμ και δη η τοποθέτηση των ισραηλινών οπλικών συστημάτων στα νησιά του Αιγαίου στο πλαίσιο της «Ασπίδας του Αχιλλέα».
Ακόμα, η τριήμερη επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Καστελλόριζο εξόργισε την Τουρκία, η οποία εσχάτως έχει στοχοποιήσει το νησί. Στο πλαίσιο της κλιμάκωσης που η ίδια προκαλεί, εντάσσεται και η μετακίνηση τουρκικής ταξιαρχίας καταδρομέων πλησίον της Σάμου.
Χθες, σε συνέχεια των δηλώσεων του Χακάν Φιντάν , το τουρκικό υπουργείο Αμυνας επανέλαβε τη ρητορική για τη δήθεν αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών του Αιγαίου εξ αφορμής της επίσκεψης του Κυριάκου Μητσοτάκη στο ακριτικό νησί και των επαφών του με τις στρατιωτικές δυνάμεις που εδρεύουν εκεί.
«Η παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων και πολεμικού πλοίου στο Καστελλόριζο –το οποίο παραχωρήθηκε στην Ελλάδα βάσει της Συνθήκης Ειρήνης του Παρισιού του 1947 υπό τον όρο του αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος του– καθώς και η δημόσια επίδειξη αυτών των δυνάμεων στο πλαίσιο επισκέψεων υψηλού επιπέδου δεν συνάδουν με το καθεστώς του νησιού, ούτε συμβάλλουν στην ειρήνη και τη σταθερότητα», υπογράμμισε ο υποναύαρχος Ζεκί Ακτούρκ.
Οπως ανέφερε, οι προσπάθειες δημιουργίας «τετελεσμένων καταστάσεων που αντιβαίνουν στο αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς» του Καστελλόριζου, για το οποίο έκανε λόγο ότι βρίσκεται σε εξαιρετικά κοντινή απόσταση από τις τουρκικές ακτές, «δεν θα γίνουν αποδεκτές».
Επιπλέον, ισχυρίστηκε ότι η Αγκυρα «θα συνεχίσει να προστατεύει με αποφασιστικότητα τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της».
Η ταξιαρχία απέναντι από τη Σάμο
Ερωτηθείς για τη μετεγκατάσταση της Διοίκησης της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών (δύναμης 2.000 ανδρών), από τη Χοζάτ της Νοτιοανατολικής Τουρκίας στο Σόκε, στην επαρχία του Αϊδινίου, στα μικρασιατικά παράλια σχεδόν απέναντι από τη Σάμο, ο Τούρκος υποναύαρχος την επιβεβαίωσε.
Υποστήριξε ότι πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των «επιχειρησιακών αναγκών και των αναγκών αποστολής» των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων και πρόσθεσε ότι η αλλαγή τοποθεσίας της διοίκησης εγκρίθηκε τον Ιούνιο.
Η παραπάνω ενέργεια προσδίδει και στρατιωτικά χαρακτηριστικά στη σταθερή κλιμάκωση από πλευράς Αγκυρας. Κάτι που η Αθήνα παρακολουθεί, και γι’ αυτό διαμηνύει σε όλους τους τόνους ότι είναι προετοιμασμένη για κάθε πιθανό σενάριο. Δίχως, ωστόσο, να ακολουθεί τη λογική της τουρκικής έξαρσης.
Οι δηλώσεις Φιντάν
Δύο ημέρες νωρίτερα, ο Χακάν Φιντάν υπογράμμισε την «πολύ σοβαρή ευαισθησία» της χώρας του για τον εξοπλισμό ορισμένων νησιών, σημειώνοντας ότι για αυτήν αποτελεί «απειλή» ο εξοπλισμός «νησιών με καθεστώς μη εξοπλισμού». Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι δεν θέλει «να γίνει η Ελλάδα πιόνι εκείνων που επιδιώκουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή και να την παρασύρουν στο χάος», φωτογραφίζοντας το Ισραήλ ως περιφερειακό ταραχοποιό. Ο ίδιος επιτέθηκε και απευθείας στην Ιερουσαλήμ, καταδεικνύοντας το πολύ κακό επίπεδο των τουρκοϊσραηλινών σχέσεων.
Απαντώντας στον κ. Φιντάν, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε αστήρικτο και οξύμωρο ότι η αμυντική θωράκιση της χώρας αποτελεί απειλή «όταν η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας σε περίπτωση άσκησης νόμιμου κυριαρχικού δικαιώματος».
Το casus belli και τα χωρικά ύδατα
Η αναφορά στο casus belli, πέραν της αυτοτελούς σημασίας για την ανάδειξη τού ποιος απειλεί, έχει και έτερη στόχευση: την επέκταση των χωρικών υδάτων. Η Αθήνα εσχάτως έχει επιδοθεί στην προσεκτική ανακίνηση του σχετικού φακέλου, δίχως να δεσμευτεί για τον χώρο ή τον χρόνο άσκησής του. Εξάλλου, το δικαίωμα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων καταγραφόταν ρητώς και στις ρηματικές διακοινώσεις που επέδωσε η Αθήνα στην Αγκυρα για τα δύο παράνομα θαλάσσια πάρκα της δεύτερης.
«Οι επαναλαμβανόμενες μονομερείς αιτιάσεις της Τουρκίας περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών του Αιγαίου στερούνται νομικού ερείσματος στο Διεθνές Δίκαιο και έχουν κατ’ επανάληψη απορριφθεί κατηγορηματικά στο σύνολό τους», προσέθεταν από το υπουργείο Εξωτερικών.
Το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου καθορίζεται με σαφήνεια από τις ισχύουσες διεθνείς συνθήκες, αναφερόταν στην ανακοίνωση. Ενώ σημειωνόταν ότι η Ελλάδα ως κυρίαρχο κράτος «δικαιούται πλήρως να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίσει ότι θα είναι σε θέση να ασκήσει το αναφαίρετο δικαίωμά της σε νόμιμη άμυνα».
Κρίσιμοι οι επόμενοι μήνες
Στην Αθήνα γνωρίζουν ότι η κλιμάκωση από πλευράς Αγκυρας σε όλα τα μέτωπα προοιωνίζεται ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι για τις διμερείς σχέσεις. Λυδία λίθος για τα Ελληνοτουρκικά θα είναι η επανέναρξη των ερευνών βυθομέτρησης για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας- Κύπρου αλλά και η επικείμενη νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας», του επεκτατικού δόγματος από την τουρκική Εθνοσυνέλευση.
Εν τω μεταξύ, σήμερα είναι η Ημέρα Διακεκριμένων Επισκεπτών στη διεθνή διακλαδική άσκηση «MEDUSA 15 – 2026», η οποία διεξάγεται στην περιοχή Κρήτης-Μυρτώου Πελάγους και στη θαλάσσια περιοχή νότια της Καρπάθου και θα ολοκληρωθεί στις 19 Σεπτεμβρίου. Πέραν της Ελλάδας, κύριες συμμετέχουσες χώρες είναι η Αίγυπτος και η Κύπρος, ενώ Γαλλία και Ιταλία συμμετέχουν, επίσης, με μέσα στην άσκηση.
