Η Πορτογαλία παρουσιαζόταν επί σειρά ετών από την ελληνική Αριστερά και την Κεντροαριστερά ως το αδιαμφισβήτητο προοδευτικό υπόδειγμα διακυβέρνησης.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο Αλέξης Τσίπρας και τα ηγετικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ επικαλούνταν συχνά το «σοσιαλιστικό θαύμα» της Λισσαβώνας ως τη μόνη εναλλακτική απέναντι στις φιλελεύθερες οικονομικές πολιτικές. Το πρόβαλλαν ως την απόδειξη ότι υπάρχει ένας άλλος, πιο κοινωνικός δρόμος για την Ευρώπη, χρησιμοποιώντας το ως ιδεολογικό άλλοθι για τα προγράμματά τους.
Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδεικνύεται αμείλικτη. Τα πρόσφατα δημοσκοπικά ευρήματα αποκαλύπτουν τη βαθιά χρεοκοπία του συγκεκριμένου μοντέλου, αφού το δεξιό λαϊκιστικό κόμμα Chega πέρασε στην πρώτη θέση της πρόθεσης ψήφου με 30,7%, αφήνοντας πίσω το Σοσιαλιστικό Κόμμα στο 28,9%. Πρόκειται για μια ιστορική ανατροπή σε μια χώρα που από την Επανάσταση των Γαριφάλων το 1974, αποτελούσε προπύργιο της Ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας.
Το κόστος του μοντέλου
Η μακροχρόνια σοσιαλιστική διακυβέρνηση δημιούργησε συσσωρευμένα δομικά προβλήματα, οικονομική στασιμότητα, στεγαστική κρίση, σοβαρή πίεση στις δημόσιες υποδομές και οικονομικό στραγγαλισμό της μεσαίας τάξης. Για πολλούς πολιτικούς παρατηρητές η κατάρρευση αυτή εκπέμπει ένα σαφές μήνυμα προς την εγχώρια πολιτική σκηνή, εκθέτοντας τη λανθασμένη γραμμή της ελληνικής αντιπολίτευσης.
Η επιμονή σε αλόγιστες κρατικές δαπάνες, η υπερφορολόγηση και η άρνηση ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων συνιστούν την ίδια συνταγή που χρεοκόπησε το πορτογαλικό πείραμα. Ακόμη πιο καταστροφική αποδεικνύεται η χαλαρή δικαιωματική προσέγγιση στα ζητήματα της μετανάστευσης και της ασφάλειας. Οταν οι λεγόμενες προοδευτικές δυνάμεις εθελοτυφλούν απέναντι στα υπαρκτά προβλήματα, δεν τα εξαφανίζουν, αλλά εκτρέφουν τη δυσαρέσκεια και ανοίγουν τον δρόμο στον λαϊκισμό.
Το μάθημα για την Ελλάδα
Η Πορτογαλία εισέρχεται πλέον σε μια σκοτεινή περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας και θεσμικού αδιεξόδου. Για την Ελλάδα, τα όσα διαδραματίζονται και στη Λισσαβώνα αποτελούν ένα πολύτιμο μάθημα πολιτικής αυτογνωσίας. Αποδεικνύεται ότι η εύκολη επίκληση «εισαγόμενων θαυμάτων» και η εμμονή σε ξεπερασμένες αριστερές ιδεοληψίες δεν προσφέρουν βιώσιμες λύσεις, αλλά εγκυμονούν τον σοβαρό κίνδυνο να οδηγήσουν την κοινωνία σε μεγαλύτερες περιπέτειες, οικονομική βλάβη και καθεστώς πλήρους πολιτικής αποσταθεροποίησης.
