Σε μια περίοδο όπου ηοικονομία αναζητά νέους ρυθμούς ανάπτυξης, οι ελληνικές τράπεζες επιστρέφουν στη χρηματοδότηση.
Η εικόνα που διαμορφώνεται για το 2026 δείχνει πως η συνολική πιστωτική επέκταση αναμένεται να ξεπεράσει τα 14 δισ. ευρώ, με τις συστημικές τράπεζες να υπολογίζεται ότι θα κινηθούν πάνω από τα 12 δισ. ευρώ σε καθαρή αύξηση χορηγήσεων.
Το πρώτο τρίμηνο της χρονιάς οι τρεις μεγάλες τράπεζες κατέγραψαν ήδη επέκταση ύψους 2,9 δισ. ευρώ. Η Eurobank εκτιμά ότι θα ξεπεράσει τα 2,8 δισ. ευρώ, η Εθνική Τράπεζα τα 3 δισ. ευρώ και η Τράπεζα Πειραιώς τα 3,5 δισ. ευρώ. Παράλληλα, τα έσοδα από τόκους συνεχίζουν να ενισχύουν την κερδοφορία του τραπεζικού συστήματος, με τις εκτιμήσεις να τα τοποθετούν πάνω από τα 9 δισ. ευρώ συνολικά μέσα στο 2026.
Οι κλάδοι που απορροφούν τα περισσότερα δάνεια
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις παραμένουν βασικός αποδέκτης χρηματοδότησης, καθώς απορροφούν περισσότερο από το 25% των συνολικών εκταμιεύσεων. Πρόκειται κυρίως για επιχειρήσεις με τζίρο έως 10 εκατ. ευρώ, οι οποίες ενισχύθηκαν σημαντικά μέσω ευρωπαϊκών και κοινοτικών προγραμμάτων.
Οι τράπεζες θεωρούν τον συγκεκριμένο κλάδο κρίσιμο για την οικονομία, αφού συνδέεται άμεσα με την απασχόληση και την κατανάλωση. Ταυτόχρονα, όμως, αντιμετωπίζεται και με αυξημένη προσοχή λόγω του μεγαλύτερου πιστωτικού κινδύνου που παρουσιάζουν πολλές μικρές επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερα υψηλή παραμένει και η χρηματοδότηση προς τη ναυτιλία, η οποία απορροφά περίπου το 15% των εκταμιεύσεων, ενώ σε ορισμένες τράπεζες το ποσοστό είναι ακόμη μεγαλύτερο. Η ελληνική ναυτιλία εξακολουθεί να αποτελεί στρατηγικό τομέα της οικονομίας, παρά τις διεθνείς διακυμάνσεις στις μεταφορές και τις ναυλαγορές.
Ο τουρισμός και η φιλοξενία κινούνται σε ποσοστά από 5% έως 10% των χρηματοδοτήσεων. Οι τραπεζικές διοικήσεις παρακολουθούν στενά τα τουριστικά χαρτοφυλάκια, κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους καυσίμων και των επιπτώσεων στις αεροπορικές μετακινήσεις. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν πάντως ότι η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή μπορεί να ενισχύσει τη ζήτηση για την Ελλάδα έναντι ανταγωνιστικών προορισμών όπως η Τουρκία και η Αίγυπτος.
Real estate, εμπόριο και ενέργεια
Σημαντική παρουσία στις χρηματοδοτήσεις έχουν και οι δραστηριότητες leasing, factoring και λοιπές μορφές χρηματοδότησης, που ξεπερνούν το 10% των εκταμιεύσεων.
Ανάλογο ποσοστό κατευθύνεται και προς τα διυλιστήρια πετρελαίου, ενώ το χονδρικό και λιανικό εμπόριο συγκεντρώνει περίπου το 3,6%. Η αγορά ακινήτων απορροφά περίπου το 4%, με τις τράπεζες να βλέπουν ξανά προοπτικές στο real estate, κυρίως σε κατοικίες, τουριστικά ακίνητα και logistics.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι χρηματοδοτήσεις προς την αγροτική οικονομία και τις δομημένες χρηματοδοτήσεις, κυρίως μέσω της Τράπεζας Πειραιώς, ενώ τα διεθνή κοινοπρακτικά δάνεια εξακολουθούν να κινούνται σε χαμηλά επίπεδα, κάτω από το 2% των χαρτοφυλακίων.
Τα χαρτοφυλάκια που παρακολουθούν στενά οι τράπεζες
Παρά τη δυναμική των χορηγήσεων, οι τράπεζες γνωρίζουν ότι η μεγάλη πιστωτική επέκταση συνοδεύεται και από αυξημένους κινδύνους. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στους κλάδους που εξαρτώνται από τη διεθνή ζήτηση, την κατανάλωση και τις τιμές της ενέργειας.
Εκτός από τη ναυτιλία και τον τουρισμό, στο μικροσκόπιο βρίσκεται και το εμπόριο, το οποίο πιέζεται από τον πληθωρισμό και τη μείωση της κατανάλωσης. Αντίστοιχα, ο ενεργειακός τομέας επηρεάζεται έντονα από τις διακυμάνσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι τράπεζες πλέον εφαρμόζουν πολύ πιο αυστηρά μοντέλα αξιολόγησης, εξετάζοντας αναλυτικά τις ταμειακές ροές, τη βιωσιμότητα των επενδυτικών σχεδίων και τις εξασφαλίσεις κάθε χρηματοδότησης.
Ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης
Καθοριστική θεωρείται και η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF), καθώς τα σχετικά δάνεια συνεχίζουν να στηρίζουν επενδύσεις και νέα επιχειρηματικά σχέδια.
Τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι η αυξημένη ζήτηση ενδέχεται να αφήσει αρκετές επιχειρήσεις εκτός προγράμματος, ενώ υπολογίζουν ότι τα δάνεια του RRF θα συνεχίσουν να έχουν θετικό αποτύπωμα στους ισολογισμούς μέχρι και το 2028.
Την ίδια στιγμή, η υψηλή κερδοφορία επιτρέπει στα πιστωτικά ιδρύματα να σχηματίζουν προβλέψεις για πιθανές επισφάλειες και να ενισχύουν την κεφαλαιακή τους βάση. Παρότι η Ελλάδα καταγράφει ρυθμό πιστωτικής ανάπτυξης περίπου 5%, υψηλότερο από το 3% της Ευρωζώνης, οι τράπεζες δίνουν πλέον μεγαλύτερη έμφαση στην ποιότητα των δανείων και όχι μόνο στην ταχύτητα αύξησής τους.
