Ο πρώην πρόεδρος της Κύπρου Γιώργος Βασιλείου άφησε την τελευταία του πνοή στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, σε ηλικία 94 ετών, όπου νοσηλευόταν τις τελευταίες ημέρες.

Τα δύο τελευταία χρόνια ζούσε σε ιδιωτική δομή φροντίδας. Την είδηση του θανάτου του γνωστοποίησε η σύζυγός του, πρώην Επίτροπος στην ΕΕ, Αντρούλα Βασιλείου, με ανάρτηση στο Χ.



Η κα Βασιλείου έγραψε: «Μετά από δύο χρόνια ταλαιπωρίας, ο αγαπημένος μου Γιώργος, σύντροφος της ζωής μου για 59 χρόνια, έφυγε ήσυχα στην αγκαλιά μας απόψε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Είναι δύσκολο να αποχωριστώ αυτόν τον άνθρωπο, που υπήρξε εξαιρετικός σύζυγος και πατέρας, γεμάτος καλοσύνη και αγάπη για τον τόπο και τον λαό του».

Η απώλεια του Γιώργου Βασιλείου σηματοδοτεί το τέλος μιας πορείας άρρηκτα συνδεδεμένης με τη μετάβαση της Κύπρου στη σύγχρονη εποχή. Εκλεγμένος το 1988, ως το απόλυτο αουτσάιντερ, κατάφερε να μεταμορφώσει μια παραδοσιακά συντηρητική πολιτική σκηνή σε πεδίο τεχνοκρατικού εκσυγχρονισμού.

Ο θάνατός του καταγράφηκε τις πρώτες πρωινές ώρες, μετά από νοσηλεία που ξεκίνησε ανήμερα των Θεοφανίων λόγω οξείας λοίμωξης του αναπνευστικού. Η κατάσταση της υγείας του επιδεινώθηκε ραγδαία τις τελευταίες ημέρες και, παρά την ιατρική υποστήριξη, ο οργανισμός του δεν ανταποκρίθηκε.

Ρεαλιστής και ευρωπαϊστής

Ο Γιώργος Βασιλείου υπήρξε μοναδική περίπτωση στα πολιτικά χρονικά. Γιος του ιστορικού στελέχους της αριστεράς Βάσου Βασιλείου, δεν εγκλωβίστηκε σε ιδεολογικές αγκυλώσεις. Σπούδασε στην Ουγγαρία, όπου είχε καταφύγει ο πατέρας του ως πολιτικός πρόσφυγας μετά τον ελληνικό εμφύλιο, και στη συνέχεια στη Βιέννη, τη Γενεύη και το Λονδίνο.

Επιστρέφοντας στην Κύπρο, ίδρυσε το Κέντρο Ερευνών Μέσης Ανατολής, μετατρέποντας την έρευνα αγοράς σε ισχυρό επιχειρηματικό εργαλείο. Η εκλογή του στην Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1988 με τη στήριξη του ΑΚΕΛ αιφνιδίασε πολλούς, αλλά σύντομα απέδειξε ότι η ατζέντα του ήταν ξεκάθαρα φιλελεύθερη και δυτικότροπη.

Μεταρρυθμίσεις και εκσυγχρονισμός

Η θητεία του 1988–1993 χαρακτηρίστηκε από πρωτοφανή μεταρρυθμιστική ορμή, με στόχο την προσαρμογή της Κύπρου στα ευρωπαϊκά δεδομένα. Ο Γ. Βασιλείου τόλμησε να εισαγάγει τον ΦΠΑ, παρά τις σφοδρές αντιδράσεις, κατανοώντας ότι χωρίς αυτό το βήμα η οικονομική εναρμόνιση με την Ευρώπη θα παρέμενε κενό γράμμα.

Η ίδρυση του Πανεπιστημίου Κύπρου το 1992 αποτελεί ίσως το πιο εμβληματικό του έργο στον τομέα της Παιδείας, σηματοδοτώντας την αρχή της πνευματικής και επιστημονικής αυτονομίας του νησιού. Παράλληλα, ο εκσυγχρονισμός της δημόσιας διοίκησης και η εισαγωγή νέων τεχνολογιών άλλαξαν ριζικά τη δομή του κράτους.

Κυπριακό και «Σχέδιο Γκάλι»

Η προεδρία Βασιλείου συνέπεσε με περίοδο έντονης κινητικότητας υπό τα Ηνωμένα Έθνη, με πρωτοβουλίες όπως το «Σχέδιο Γκάλι». Αν και δεν οδήγησαν σε συμφωνία, οι διαπραγματεύσεις επανέφεραν το Κυπριακό σε τροχιά σε μια εποχή που η Άγκυρα και η τουρκοκυπριακή ηγεσία συχνά έβαζαν εμπόδια.

Ευρωπαϊκή στρατηγική

Ως ρεαλιστής και ευρωπαϊστής, υπέβαλε την αίτηση ένταξης της Κύπρου στην ΕΟΚ το 1990, αναγνωρίζοντας ότι η ασφάλεια της χώρας εξαρτάται πλέον από την πλήρη ενσωμάτωσή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η τεχνοκρατική του επάρκεια και οι διασυνδέσεις στις Βρυξέλλες υπήρξαν καθοριστικές για την προώθηση της ευρωπαϊκής πορείας της Κύπρου.

Ακόμη και μετά την ήττα του στις εκλογές του 1993 από τον Γλαύκο Κληρίδη για μόλις δύο χιλιάδες ψήφους, παρέμεινε ενεργός, συμμετέχοντας καθοριστικά ως επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας για την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ. Τα τελευταία χρόνια συνέχιζε να εκφράζει δημόσια τις απόψεις του για την οικονομία και το Κυπριακό, με γνώμονα τον δυτικό προσανατολισμό και τον εκσυγχρονισμό, μέχρι την τελευταία νοσηλεία του.