Το κλίμα στο ΠΑΣΟΚ θυμίζει ολοένα και περισσότερο πολικό χειμώνα.
Οι δημοσκοπήσεις επιμένουν να στέλνουν ανησυχητικά μηνύματα προς τη Χαριλάου Τρικούπη, η πολυπόθητη δημοσκοπική ανάκαμψη δεν έρχεται και ο Νίκος Ανδρουλάκης βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν διπλό πονοκέφαλο: από τη μία οι αριθμοί που δεν λένε να ευθυγραμμιστούν με τις προσδοκίες και από την άλλη οι εσωκομματικοί παράγοντες που έχουν αρχίσει να κινούνται σαν να προετοιμάζονται για την επόμενη μέρα.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως δεν είναι οι αριθμοί. Είναι η ψυχολογία που δημιουργούν οι αριθμοί. Οσο οι δημοσκοπήσεις δεν προσφέρουν πολιτική προοπτική τόσο αυξάνεται η κινητικότητα των γνωστών εσωκομματικών κέντρων ισχύος.
Οι παλαιοί μηχανισμοί, τα ιστορικά στελέχη και οι διάφοροι «πράσινοι βαρόνοι» παρακολουθούν τις εξελίξεις χωρίς να κρύβουν την ανησυχία τους. Κανείς δεν ανοίγει ακόμη επίσημα θέμα ηγεσίας. Ομως σχεδόν όλοι συζητούν για το τι θα συμβεί αν το ΠΑΣΟΚ συνεχίσει να κινείται κάτω από τον πήχη που το ίδιο είχε θέσει.
Στο παρασκήνιο οι συναντήσεις έχουν πυκνώσει. Βουλευτές συνομιλούν με πρώην υπουργούς. Παράγοντες της αυτοδιοίκησης μετρούν δυνάμεις. Παλαιά στελέχη επανασυνδέονται με πρόσωπα που είχαν απομακρυνθεί τα προηγούμενα χρόνια. Κανείς δεν εμφανίζεται ως αμφισβητίας, αλλά όλοι θέλουν να γνωρίζουν πού βρίσκεται ο διπλανός τους και ποιες είναι οι διαθέσεις του.
Οι περισσότεροι αντιλαμβάνονται ότι ο χρόνος λειτουργεί πλέον αντίστροφα για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Κάθε νέα δημοσκόπηση που δεν επιβεβαιώνει ανοδική τροχιά μετατρέπεται σε έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα της εσωστρέφειας.
Στελέχη με γνώση των εσωτερικών διεργασιών περιγράφουν έναν Ανδρουλάκη εμφανώς πιο πιεσμένο και πιο νευρικό σε σχέση με προηγούμενους μήνες.
Η εικόνα του πολιτικού που διατηρούσε χαμηλούς τόνους και απέφευγε τις εντάσεις φαίνεται να δίνει τη θέση της σε έναν αρχηγό που αντιδρά πιο έντονα στις αμφισβητήσεις και αντιμετωπίζει με δυσπιστία ακόμη και πρόσωπα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν απολύτως δικά του.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο καθώς στο εσωτερικό του κόμματος έχουν αρχίσει να ξεπροβάλλουν διαφορετικά κέντρα αναφοράς. Ορισμένοι κοιτούν προς την πλευρά των νεότερων στελεχών, αναζητώντας ένα διαφορετικό πολιτικό αφήγημα.
Αλλοι θεωρούν ότι απαιτείται επιστροφή σε πιο παραδοσιακά χαρακτηριστικά του ΠΑΣΟΚ. Υπάρχουν και εκείνοι που πιστεύουν ότι το κόμμα χρειάζεται συνολική επανεκκίνηση προτού η κατάσταση γίνει μη αναστρέψιμη.
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η συζήτηση για τη διαδοχή έχει ήδη αρχίσει, έστω και ανεπίσημα. Ονόματα ακούγονται σε πηγαδάκια, πολιτικές φιλοδοξίες ξαναζωντανεύουν και πρόσωπα που μέχρι χθες δήλωναν απόλυτα προσηλωμένα στην ενότητα, φροντίζουν πλέον να διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με κάθε πιθανό συνομιλητή.
Το φαινόμενο δεν είναι πρωτοφανές στην ιστορία του ΠΑΣΟΚ. Κάθε φορά που το κόμμα έδειχνε να χάνει πολιτικό ύψος, ενεργοποιούνταν μηχανισμοί αυτοσυντήρησης που λειτουργούσαν παράλληλα με την επίσημη κομματική γραμμή.
Στη Χαριλάου Τρικούπη γνωρίζουν καλά ότι το φθινόπωρο θα είναι καθοριστικό.
Αν μέχρι τότε δεν υπάρξει σαφής δημοσκοπική ανάκαμψη, οι εσωτερικές πιέσεις θα ενταθούν. Και τότε το πρόβλημα δεν θα είναι μόνο η κυβέρνηση ή οι πολιτικοί αντίπαλοι. Θα είναι το ίδιο το κόμμα.
Για τον Νίκο Ανδρουλάκη η πρόκληση είναι διπλή: πρέπει να πείσει τους ψηφοφόρους ότι μπορεί να αποτελέσει αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση εξουσίας και ταυτόχρονα να πείσει το εσωτερικό του κόμματος ότι εξακολουθεί να είναι ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της παράταξης.
Μέχρι στιγμής δεν έχει πετύχει ούτε το ένα ούτε το άλλο στον βαθμό που θα ήθελε. Και γι’ αυτό η ατμόσφαιρα στο ΠΑΣΟΚ θυμίζει ολοένα και περισσότερο Σιβηρία. Ο παγετός των δημοσκοπήσεων συναντά το ψυχρό βλέμμα των εσωκομματικών παραγόντων, δημιουργώντας ένα μείγμα πολιτικής αβεβαιότητας.
Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν ο Ανδρουλάκης θα καταφέρει να σπάσει τον πάγο ή αν θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια εσωτερική καταιγίδα που σήμερα όλοι ψιθυρίζουν, αλλά κανείς ακόμη δεν τολμά να περιγράψει δημόσια.
Στο ΠΑΣΟΚ γνωρίζουν καλά ότι η πολιτική είναι αμείλικτη με όσους μένουν στάσιμοι. Οι «πράσινοι βαρόνοι» δεν φημίζονται για την υπομονή τους και η ιστορία του κόμματος δείχνει ότι όταν μυριστούν αδυναμία εξουσίας, κινούνται γρήγορα.
Το ερώτημα πλέον είναι ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό αν το ΠΑΣΟΚ παραμείνει εγκλωβισμένο στη δημοσκοπική του έρημο.
