Ψηλά στην ιεράρχηση των προτεραιοτήτων της Αθήνας παραμένει το λιβυκό.
Η επίσκεψη του Γιώργου Γεραπετρίτη στη Βεγγάζη και η προγραμματισμένη, για την Τετάρτη 1 Απριλίου, μετάβασή του στην Τρίπολη εντάσσονται στην πύκνωση των διμερών επαφών τον τελευταίο χρόνο, αποτυπώνοντας τη σημασία που έχει για την Ελλάδα η βορειοαφρικανική χώρα.
Ο φάκελος της Λιβύης, που αποτελεί ένα από τα πλέον σύνθετα ζητήματα για την Αθήνα, επιβαρύνθηκε περαιτέρω, καθώς μετά το «βαρίδι» του τουρκολιβυκού συμφώνου προστέθηκε το περασμένο έτος και η διάσταση του μεταναστευτικού. Οι ροές από τη Λιβύη, ιδίως την Ανατολική, προς την Κρήτη κατέγραψαν αύξηση της τάξης του 304%, φθάνοντας τις 19.681 αφίξεις το 2025, έναντι 4.794 το 2024.
Ως εκ τούτου, στο επίκεντρο της συνάντησης του κ. Γεραπετρίτη με τον επικεφαλής του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) και επικεφαλής της Ανατολικής Λιβύης, στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ήταν το μεταναστευτικό και η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Η «καλή συνεργασία» στο μεταναστευτικό θα αναβαθμιστεί περαιτέρω με ανταλλαγή τεχνογνωσίας και παροχή μέσων και υποδομών στη Βεγγάζη προκειμένου «να μπορεί να ελεγχθεί το φαινόμενο», υπογράμμισε ο κ. Γεραπετρίτης. Κατά πληροφορίες, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να εκπαιδευτούν στελέχη της λιβυκής ακτοφυλακής στην Ελλάδα, όπως συνέβη και πέρυσι με 83 στελέχη της.
Ο ίδιος αναγνώρισε «την εξαιρετικά δύσκολη γεωγραφία» της χώρας, καθώς περιστοιχίζεται από κράτη με πολεμικές συρράξεις, φτώχεια και πολιτική αστάθεια. Η εντύπωση στην Αθήνα είναι ότι η πλευρά Χαφτάρ επιχειρεί να ελέγξει τις μεταναστευτικές ροές, δίχως ωστόσο να αποκλείουν το ενδεχόμενο περιστασιακής εργαλειοποίησης του φαινομένου.
Όσον αφορά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ανανεώθηκε η βούληση για την έναρξη συνομιλιών μεταξύ Αθήνας και Βεγγάζης. Μετά την ανταλλαγή επιστολών στον ΟΗΕ, η Αθήνα ξεκίνησε τις σχετικές συζητήσεις με την κυβέρνηση της Τρίπολης τον περασμένο Σεπτέμβριο, ενώ η πλευρά Χαφτάρ υπογράμμισε τη σημασία να μετάσχει και η ίδια, χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί αν θα υπάρξουν αυτοτελείς συνομιλίες Αθήνας και Βεγγάζης ή αν η δεύτερη θα συμμετάσχει έμμεσα στις επαφές Αθήνας και Τρίπολης.
Παράλληλα, συζητήθηκαν το διμερές εμπόριο και οι ελληνικές επενδύσεις στην Ανατολική Λιβύη. Ο κ. Γεραπετρίτης, ο οποίος παρέστη και στα εγκαίνια του ελληνικού Γενικού Προξενείου στη Βεγγάζη, έδωσε ιδιαίτερα θετικό τόνο, κάνοντας λόγο για μια «ιστορική μέρα» για την Ελλάδα αλλά και για τις ελληνολιβυκές σχέσεις.
Επιπλέον, ο υπουργός Εξωτερικών συναντήθηκε με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ του LNA, στρατηγό Χαλέντ Χαλίφα Χαφτάρ, καθώς και με τον πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Διεθνούς Συνεργασίας της Βουλής των Αντιπροσώπων και πρόεδρο της Επιτροπής Δεσμευμένων Περιουσιακών Στοιχείων της Λιβύης, Γιουσέφ Αλαγκούρι.
Μεθαύριο, ο κ. Γεραπετρίτης επισκέπτεται την Τρίπολη, όπου μεταξύ άλλων θα συναντηθεί με τον ομόλογό του, Ταχέρ Σαλέμ αλ Μπαούρ, προκειμένου ανάμεσα σε άλλα να συζητήσουν το χρονοδιάγραμμα του δεύτερου γύρου των συνομιλιών για την οριοθέτηση. Υπενθυμίζεται ότι το μοτίβο των διακριτών επαφών είχε ακολουθηθεί και το καλοκαίρι του 2025, όταν ο κ. Γεραπετρίτης επισκέφθηκε αρχικά τη Βεγγάζη και σε δεύτερο χρόνο την Τρίπολη.
Συνομιλία με Αραγτσί
Εν τω μεταξύ, το περασμένο Σάββατο γνωστοποιήθηκε η τηλεφωνική επικοινωνία του κ. Γεραπετρίτη με τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Γεραπετρίτης έθεσε το ζήτημα της απεμπλοκής των ελληνικών πλοίων που παραμένουν αποκλεισμένα στον Περσικό Κόλπο. Ενώ, κατά την ΕΡΤ, υποστήριξε ότι δεν νοείται να θεωρείται η Ελλάδα εχθρική χώρα για το Ιράν. Αυτήν τη στιγμή, δέκα πλοία ελληνικών συμφερόντων παραμένουν εγκλωβισμένα στην περιοχή, με 85 ναυτικούς.
Σύμφωνα με το ιρανικό ΥΠΕΞ, ο κ. Αραγτσί ανέφερε ότι «η ανασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί άμεσο αποτέλεσμα της στρατιωτικής επιθετικότητας» των ΗΠΑ και Ισραήλ, υπογραμμίζοντας τη «νομική υποχρέωση των χωρών να αποτρέπουν τη χρήση της επικράτειας και των δυνατοτήτων τους από επιτιθέμενα μέρη για την υποστήριξη και την εκτέλεση επιθετικών επιχειρήσεων κατά άλλων κρατών».
