Η Υγεία ήταν ανέκαθεν ένας από τους δυσκολότερους τομείς άσκησης δημόσιας πολιτικής στην Ελλάδα.
Πρόκειται για έναν χώρο όπου οι ανάγκες είναι διαρκώς αυξανόμενες, οι απαιτήσεις των πολιτών απολύτως δικαιολογημένες και τα προβλήματα που συσσωρεύτηκαν επί δεκαετίες δεν επιλύονται ούτε εύκολα ούτε γρήγορα.
Για τον λόγο αυτό, η επιτυχία ενός Υπουργού Υγείας δεν κρίνεται από τις εξαγγελίες του, αλλά από το αν καταφέρνει να μετατρέψει τον σχεδιασμό σε μετρήσιμο αποτέλεσμα. Υπό αυτό το πρίσμα, η θητεία του Άδωνι Γεωργιάδη στο Υπουργείο Υγείας δικαιούται να αξιολογηθεί ως μία από τις πλέον παραγωγικές και μεταρρυθμιστικές των τελευταίων ετών.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης είναι μια πολιτική προσωπικότητα που σπανίως αφήνει κάποιον αδιάφορο. Διαθέτει έντονο δημόσιο λόγο, συγκρουσιακό χαρακτήρα και αποτελεί διαχρονικά έναν από τους βασικούς στόχους της αντιπολίτευσης. Ωστόσο, η πολιτική ιστορία συνήθως δεν θυμάται τους τόνους της αντιπαράθεσης. Θυμάται το έργο που παράχθηκε. Και στην περίπτωση της Υγείας, το έργο αυτό είναι πλέον ορατό σε ολόκληρη τη χώρα.
Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια βρίσκεται σε εξέλιξη ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αναβάθμισης των δημόσιων νοσοκομείων. Δεκάδες νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας ανακαινίζονται μέσω των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, αποκτώντας σύγχρονες υποδομές που για δεκαετίες παρέμεναν ζητούμενο. Χώροι που είχαν αφεθεί στη φθορά του χρόνου μετατρέπονται σταδιακά σε σύγχρονες δομές περίθαλψης, βελτιώνοντας τόσο την εμπειρία των ασθενών όσο και τις συνθήκες εργασίας των επαγγελματιών υγείας.
Ταυτόχρονα, εξελίσσεται μία από τις μεγαλύτερες ανανεώσεις ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού που έχει γνωρίσει το ΕΣΥ. Η νέα Καρδιολογική Κλινική στο Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς «Οι Άγιοι Ανάργυροι», η εγκατάσταση νέων αξονικών τομογράφων και η ενίσχυση κρίσιμων κλινικών σε ολόκληρη τη χώρα αποτελούν μόνο μερικά παραδείγματα μιας ευρύτερης στρατηγικής αναβάθμισης.
Ακόμη σημαντικότερη, όμως, είναι η αλλαγή φιλοσοφίας που επιχειρείται. Για δεκαετίες το ελληνικό σύστημα υγείας λειτουργούσε σχεδόν αποκλειστικά θεραπευτικά. Η πρόληψη παρέμενε ο «φτωχός συγγενής» της δημόσιας πολιτικής. Με τα προγράμματα
«ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», εκατομμύρια πολίτες καλούνται να υποβληθούν δωρεάν σε εξετάσεις για σοβαρά νοσήματα, δημιουργώντας για πρώτη φορά μια εθνική κουλτούρα πρόληψης. Πρόκειται για μία μεταρρύθμιση που οι ειδικοί θεωρούν ότι θα αποδώσει ακόμη μεγαλύτερα αποτελέσματα τα επόμενα χρόνια, μειώνοντας τη νοσηρότητα και σώζοντας ζωές μέσω της έγκαιρης διάγνωσης.
Εξίσου καθοριστική είναι η θεσμοθέτηση της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής για την Ανακουφιστική Φροντίδα. Η Ελλάδα ήταν από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες που δεν διέθεταν ολοκληρωμένο πλαίσιο υποστήριξης ασθενών με σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή ασθένειες.
Σήμερα γίνεται ένα σημαντικό βήμα για να καλυφθεί αυτό το κενό, με στόχο ένα σύστημα υγείας που δεν αντιμετωπίζει μόνο την ασθένεια, αλλά και τις επιπλοκές της συνολικά στον άνθρωπο.
Παράλληλα, η χώρα ενισχύει την παρουσία της στον ευρωπαϊκό διάλογο για την υγεία. Η ενεργός συμμετοχή του Υπουργού Υγείας στα Συμβούλια Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι παρεμβάσεις για τη φαρμακευτική πολιτική, την καινοτομία και τη βιοτεχνολογία αναδεικνύουν μια Ελλάδα που διεκδικεί ρόλο στις εξελίξεις αντί να ακολουθεί παθητικά τις αποφάσεις άλλων.
Οι πολιτικοί αντίπαλοι του Άδωνι Γεωργιάδη συχνά επικεντρώνονται στο επικοινωνιακό του ύφος. Ωστόσο, η ουσία βρίσκεται αλλού. Βρίσκεται στο γεγονός ότι επί των ημερών του το Υπουργείο Υγείας παρουσιάζει μια ένταση έργου που δύσκολα συναντά κανείς στο παρελθόν. Ελάχιστοι υπουργοί είχαν ταυτόχρονα να διαχειριστούν τις συνέπειες της πανδημίας, τις χρόνιες παθογένειες του ΕΣΥ, τις ανάγκες εκσυγχρονισμού των υποδομών και τη μετάβαση σε ένα πιο ψηφιακό και αποτελεσματικό σύστημα υγείας.
Η σύγκριση με προηγούμενες περιόδους είναι αναπόφευκτη. Για χρόνια η δημόσια συζήτηση περιστρεφόταν γύρω από τις ίδιες ακριβώς διαπιστώσεις: ελλείψεις εξοπλισμού, απαξιωμένες υποδομές, ανύπαρκτη πρόληψη, καθυστερήσεις σε μεταρρυθμίσεις που εξαγγέλλονταν αλλά δεν υλοποιούνταν. Σήμερα, ανεξάρτητα από την πολιτική τοποθέτηση του καθενός, υπάρχουν συγκεκριμένα έργα, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και απτά αποτελέσματα.
Φυσικά, κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι όλα τα προβλήματα έχουν λυθεί. Οι ελλείψεις προσωπικού, οι πιέσεις στις εφημερίες και οι αυξημένες ανάγκες ενός γηράσκοντος πληθυσμού εξακολουθούν να αποτελούν μεγάλες προκλήσεις. Όμως η αξιολόγηση μιας πολιτικής ηγεσίας δεν γίνεται με βάση την ύπαρξη προβλημάτων, αλλά με βάση το αν αυτά αντιμετωπίζονται με σχέδιο, αποφασιστικότητα και μετρήσιμες παρεμβάσεις.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η επιτυχία του Άδωνι Γεωργιάδη. Παρά τη σφοδρή κριτική που δέχεται, έχει καταφέρει να συνδέσει το όνομά του με μια περίοδο ουσιαστικής κινητικότητας και εκσυγχρονισμού στον χώρο της Υγείας. Το αποτύπωμά του δεν περιορίζεται σε εξαγγελίες ή επικοινωνιακές πρωτοβουλίες. Αποτυπώνεται σε κλινικές που ανοίγουν, σε νοσοκομεία που ανακαινίζονται, σε εξοπλισμό που εγκαθίσταται, σε προγράμματα πρόληψης που υλοποιούνται και σε μεταρρυθμίσεις που για χρόνια παρέμεναν στα χαρτιά. Η επιλογή του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, για τον Υπουργό του, θα πρέπει αν θεωρείται ωσαύτως απολύτως επιτυχημένη.
Η Ιστορία είναι πάντοτε ο τελικός κριτής των πολιτικών προσώπων. Αν όμως η αξιολόγηση γινόταν σήμερα, με βάση το εύρος των παρεμβάσεων, τον όγκο του παραγόμενου έργου και τη βούληση για μεταρρύθμιση, ο Άδωνις Γεωργιάδης θα μπορούσε βάσιμα να διεκδικήσει θέση ανάμεσα στους πιο αποτελεσματικούς Υπουργούς Υγείας της μεταπολιτευτικής περιόδου. Και αυτό δεν αποτελεί πολιτικό σύνθημα. Αποτελεί συμπέρασμα που προκύπτει από τα έργα που ήδη βρίσκονται μπροστά στα μάτια των πολιτών.
*Ο Νίκος Παγώνης είναι διοικητικός υπάλληλος ΕΚΠΑ, πρώην υποδιοικητής e-ΕΦΚΑ.
