Οι μολότοφ, τα γκαζάκια, οι εμπρησμοί, τα οδοφράγματα, οι καταστροφές στα καταστήματα, στις πολυκατοικίες και στα πεζοδρόμια σφυρηλατούν το νέο κατεστημένο.
Μία διαδρομή από τα… ανεξάρτητα κράτη των Εξαρχείων, μέχρι το ιστορικό προπύργιο των καταλήψεων, τη Θεσσαλονίκη, διαμορφώνει ένα πλούσιο φωτογραφικό άλμπουμ με εκείνα τα ιστορικά στιγμιότυπα στα οποία οι προσμείξεις στη δήθεν ιδεολογία, στην ταξική πάλη και στον ένοπλο αγώνα προκάλεσαν… τερατογενέσεις. Γαλούχησαν βία και τρομοκρατία. Οι σκέψεις και οι συζητήσεις τρέχουν, στον απόηχο της φονικής εμπρηστικής επίθεσης στη Θεσσαλονίκη σε βάρος τριών στελεχών της ΝΔ.
Τερατογενέσεις
Τα Εξάρχεια, που γράφτηκαν στον χάρτη προς τιμήν του πρώτου πολυκαταστήματος των Αθηνών –του «συγκροτήματος μαγαζίων»– του Ηπειρώτη έμπορου Βασίλη Εξαρχου, στις αρχές της δεκαετίας του 1880, στη συμβολή των οδών Θεμιστοκλέους, Σολωμού και Σπύρου Τρικούπη, έγινε η πιο ανυπότακτη και «αντιεμπορική» συνοικία της Ελλάδας και ίσως όλης της Ευρώπης.
Εκεί, κάπου μεταξύ Μαυρομιχάλη και Ιπποκράτους, ιδρύθηκε το ΕΑΜ, τον Σεπτέμβριο του 1941. Εκεί έσφυζε από ζυμώσεις και αντεγκλήσεις η λαϊκή αγορά στην Καλλιδρομίου, έπλαθαν θρύλους τα… στοιχειωμένα σπίτια, στη Στουρνάρα και στην Μπουμπουλίνας, έγραφαν τις ιστορίες τους το σπίτι του Λαπαθιώτη και η Μπλε Πολυκατοικία, βρήκαν εστία τα εναλλακτικά φεστιβάλ και τα κινήματα για κάθε μειονότητα, αλλά και η κατάληψη της Βαλτετσίου, με τον Ασιμο, τον Σιδηρόπουλο και τη Γώγου. Σε αυτή τη γειτονιά και οι διάσημες προξενήτρες, με τη θρυλική θεριακλού καπνίστρια κυρία Κούλα να… ασκεί διπλωματία γάμου, σε μία μονοκατοικία κάπου στην Αραχώβης.
Σε παράλληλη δράση όλα τα χρόνια της ζωής των Εξαρχείων κλιμακώνονταν και η πορνεία, τα ναρκωτικά, τα όπλα. Οι μολότοφ και οι εμπρηστικοί μηχανισμοί έγιναν σύμβολο της αυτόνομης συνοικίας, με την πρώτη χρήση δυναμίτιδας να αφορά ένα έγκλημα πάθους! Απόπειρα δολοφονίας μιας κατοίκου Εξαρχείων από μια ερωτική αντίζηλό της, τον Οκτώβριο του 1915.
Η αθηναϊκή γειτονιά, που καθιερώθηκε ως τόπος αυτοαναφορικότητας της αμφισβήτησης, με το ιστορικό αντίστασης στην Κατοχή, τον Εμφύλιο και τον αντιδικτατορικό αγώνα, τα χρόνια της μεταπολίτευσης στιγματίζεται από την τρομοκρατική δράση της «17Ν» και του ΕΛΑ, από τη δολοφονία του 15χρονου Καλτεζά στις 17 Νοεμβρίου 1985 και του 15χρονου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου στις 6 Δεκεμβρίου 2008, σε ένα σκηνικό σύγκρουσης διαδηλωτών και ΜΑΤ, με μολότοφ και εμπρησμούς, καθώς και τη δολοφονική εισβολή στην τράπεζα Marfin στη Σταδίου στις 5 Μαΐου 2010, όταν μία ομάδα κουκουλοφόρων πυρπολεί την τράπεζα και προκαλεί τον θάνατο τριών υπαλλήλων και ενός αγέννητου παιδιού!
Οι μολότοφ, τα γκαζάκια, οι εμπρησμοί, τα οδοφράγματα, οι καταστροφές στα καταστήματα, στις πολυκατοικίες και στα πεζοδρόμια σφυρηλατούν το νέο κατεστημένο των Εξαρχείων, όπου τα σύγχρονα αθηναϊκά αντάρτικα πόλης μεγαλώνουν με το πικρό γάλα του μίσους και του χάους, για να γεννήσουν με τη σειρά τους μια hardcore, «πρωτόγονη» αναρχία. Και ίσως ο κύκλος δεν σπάει με την ανάπλαση, το μετρό και τις παρεμβάσεις για τον τουρισμό.
Το… αντιείδωλο
Οι πανεπιστημιακές καταλήψεις στη Θεσσαλονίκη θα μπορούσαν να καταχωριστούν στην ιστορική μνήμη ως το… αντιείδωλο του Λευκού Πύργου. Στην πλειονότητά τους συνδεδεμένες με το πανεπιστημιακό άσυλο (ΑΠΘ), με… εμβληματικές αστικές καταλήψεις (Terra Incognita, κατάληψη Φάμπρικα Υφανέτ) και με καταδρομικές επιθέσεις στην πόλη. Μέσα στην τελευταία πενταετία έχουν πραγματοποιηθεί τουλάχιστον 11 εκκενώσεις καταλήψεων και το πανεπιστήμιο κλείνει στις δέκα το βράδυ.
Εκκενώθηκαν καταλήψεις στο πρώην Στέκι του Βιολογικού –μία από τις μακροβιότερες, που κράτησε 34 χρόνια– και η κατάληψη στο αυτοδιαχειριζόμενο κυλικείο Ιατρικής και στη Σχολή Θετικών Επιστημών. Για σχεδόν δύο μήνες, τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2022, στους χώρους του εργοταξίου κατεδάφισης στο πρώην Στέκι του Βιολογικού σημειώθηκαν επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων.
Στην κατάληψη Libertatia, που λειτουργούσε για χρόνια σε διατηρητέο κτήριο στη Λεωφόρο Στρατού και τον Ιανουάριο του 2018 ο χώρος είχε καταστραφεί σχεδόν ολοσχερώς από εμπρησμό, στο περιθώριο συλλαλητηρίου για το Μακεδονικό, η πρώτη επιχείρηση της Αστυνομίας είχε πραγματοποιηθεί στις 23 Αυγούστου 2020, λίγες ημέρες μετά την εκκένωση μίας άλλης κατάληψης της πόλης, της Terra Incognita.
Στις 25 Σεπτεμβρίου 2024, πραγματοποιήθηκε για τρίτη φορά εκκένωση, καθώς άτομα του αντιεξουσιαστικού χώρου προχώρησαν σε ανακατάληψη του κτηρίου και ο χώρος σφραγίστηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Στη Θεσσαλονίκη έχουν καταγραφεί περίπου 40 περιστατικά με γκαζάκια και αυτοσχέδιους εμπρηστικούς μηχανισμούς τα τελευταία χρόνια. Στις 9 Ιουνίου 2025, άγνωστοι τοποθέτησαν αυτοσχέδιο εμπρηστικό μηχανισμό με γκαζάκια στην είσοδο της πολυκατοικίας όπου διαμένει ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Στράτος Σιμόπουλος. Την ευθύνη ανέλαβε η οργάνωση «Πυρήνας Επαναστατικής Βίας».
Απόλυτη θολούρα
Η ταυτότητα και η ιστορία των ομάδων που δρουν στα Εξάρχεια και στη Θεσσαλονίκη συνδέονται άρρηκτα με την εξέλιξη ή… τη μετάλλαξη του ελληνικού αναρχικού και αντιεξουσιαστικού χώρου από τη μεταπολίτευση μέχρι σήμερα. Ομάδες χωρίς ενιαία δομή, χωρίς προαπαιτούμενο την επίκληση της ιδεολογίας και χωρίς ανάληψη ευθύνης σε πολλές περιπτώσεις. Κουκουλοφόροι του εγκλήματος.
